انتخاب سردبیر بلاکچین (Blockchain) عصر تراکنش نوآوری (Innovation)

روایتی از شتاب پرسرعت بلاکچین در دنیا و وضعیت کنونی آن در ایران / خیلی زود دیر می‌شود

فناوری که پیش‌بینی می‌شود ارزش بازارش تا یک سال دیگر در دنیا به ۶۰ میلیارد دلار برسد، در ایران هنوز با یکسری مسائل پایه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند.

ماهنامه عصر تراکنش / در ایران اقداماتی در راستای معرفی و شناخت و بهره‌مندی از فناوری بلاکچین برداشته شده است؛ هرچند این گام‌ها به اندازه گام‌های بین‌المللی نیستند، ولی به هر حال نشان می‌دهد که درباره یک فناوری و مفهوم جهانی بی‌تفاوت نیستیم و از بهره‌وری‌هایی که می‌تواند در صنایع مختلف به همراه داشته باشد، آگاهیم.

اهمیت به بلاکچین در ایران آن‌قدر رشد کرده که پژوهشکده پولی و بانکی کلیدواژه هشتمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت را «انقلاب بلاکچین» انتخاب کرد. رئیس این پژوهشکده می‌گوید: «کم‌توجهی در همراهی با تحولات ناشی از انقلاب بلاکچین می‌تواند در آینده نه‌چندان دور، صنعت بانکی را از فرصت‌های سودآور و ورود به مدل‌های کسب‌وکار نوین محروم سازد.»

اوضاع دنیا در زمینه آموزش بلاکچین

واحدهای درسی رمزارز و بلاکچین در ایالات متحده رواج بیشتری دارد. دو دانشگاه موسسه فناوری زوریخ سوئیس و دانشگاه ملی سنگاپور بیش از یک کلاس در زمینه رمزارزها یا بلاکچین ارائه می‌کنند. دانشگاه ام‌آی‌تی نیز به‌عنوان بهترین دانشگاه در جهان رده‌بندی می‌شود و به‌عنوان یکی از بانفوذترین دانشگاه‌های جهان در عرصه فناوری بلاکچین در حال ظهور است. دانشگاه نیکوزیا بزرگ‌ترین دانشگاه قبرس است که شهریه‌اش را هم به بیت‌کوین دریافت می‌کند و اولین دانشگاه در جهان است که به‌صورت کامل فناوری رمزارز و بلاکچین را تدریس و بابت آن مدرک اعطا می‌کند.

.

راه‌اندازی مراکز فعال همچون آزمایشگاه بلاکچین ایران، انجمن بلاکچین ایران و خانه بلاکچین ایران و حتی دوره‌های آموزشی که در دانشگاه‌های کشور برگزار می‌شود و دستورالعمل‌هایی که در این حوزه صادر می‌شود، همگی نشان از اهمیت این فناوری در ایران دارد. در خبرها آمده بود که از ابتدای ترم تحصیلی پاییز ۱۳۹۷ درسی با عنوان «مبانی بلاکچین و رمزارزها» در دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف با هدف آشنایی دانشجویان با مبانی نظری و علمی بلاکچین و کاربردهای آن و همین‌طور آماده‌کردن دانشجویان برای شروع پژوهش یا توسعه محصولات جدید در این زمینه توسط محمدعلی مداح برگزار شد.

رادیو بلاکچین هم نام ناآشنایی برای علاقه‌مندان به این حوزه در کشور نیست. رادیو بلاکچین از شهریور ۱۳۹۶ توسط یاشار راشدی تاسیس شد و پادکست‌های آن در دو بخش رادیو بلاکچین و کریپتوگپ منتشر می‌شود. کافه بلاکچین از دیگر اتفاقاتی است که در حوزه بلاکچین در ایران رخ داده و فضای صمیمانه‌تری نسبت به آزمایشگاه‌ها دارد و حدودا هر دو هفته یک بار علاقه‌مندان این حوزه را دور هم جمع می‌کند تا در مورد این فناوری صحبت کنند.

.

رگولاتور ورود می‌کند

حدود چهار ماه پیش یعنی در بهمن‌ماه ۱۳۹۷ بانک مرکزی برای نظم‌بخشیدن به فعالیت‌های در جریان و فراهم‌آوردن امکان برنامه‌ریزی برای فعالان حوزه رمزارزها، پیش‌نویس سیاست‌نامه بانک مرکزی در خصوص رمزارزها را با عنوان «پیش‌نویس الزامات و ضوابط حوزه رمزارزها» منتشر کرد تا ظرف یک ماه از نظرات علاقه‌مندان در مورد این پیش‌نویس مطلع شوند. در گردهمایی انجمن بلاکچین ایران که حدود یک ماه بعد از انتشار این پیش‌نویس با حضور جمعی از فعالان حوزه رمزارزها و فناوری اطلاعات برگزار شد، حاضران به ایرادات و مشکلاتی که در این پیش‌نویس وجود داشت، پرداختند و در نهایت پس از برگزاری جلسات و انجام تحقیقات کیفی، انتقادها و پیشنهادهای خود را در خصوص پیش‌نویس الزامات و ضوابط حوزه رمزارزها منتشر کردند. در این نامه، تعارضات علمی، تناقضات درون‌متنی، ملاحظات حقوقی و ملاحظات عملیاتی متن پیش‌نویس منتشرشده توسط بانک مرکزی مطرح و در پایان، پیشنهادهای اصلاحی برای آن قرار داده شد. حالا هم همگی منتظریم ببینیم این پیشنهادهای اصلاحی تا چه حد توسط بانک مرکزی اعمال می‌شود.

اجرا شدن انقلاب صنعتی چهارم توسط بلاکچین

به گفته برخی کارشناسان این حوزه، بانک‌ها و سرمایه‌گذاران خطرپذیر در دنیا به این جمع‌بندی رسیده‌اند که انقلاب صنعتی چهارم توسط بلاکچین قابل اجراست و می‌توانند نحوه تبادل ارزش و دموکراسی اقتصادی را به‌دنبال داشته باشد. پس بسیار جسورانه در حال هزینه‌کردن هستند تا بتوانند شرکت‌های فناورانه نسل بعدی را پیدا و اقتصادشان را متحول کنند.

.

اما این منتظر ماندن به معنای متوقف‌کردن فعالیت‌ها نیست و شرکت‌هایی که داخل کشور در این حوزه فعالیت می‌کنند، با وجود این سردرگمی و چالش‌هایی که بر سر راه‌شان قرار دارد، همچنان به کارشان ادامه می‌دهند. به هر حال برای استفاده از چنین فناوری که با سرعت و شتاب بسیار زیادی در دنیا در حال حرکت و بالغ‌شدن است، صبر کردن و معطل ماندن جایز نیست.

به همین دلیل شرکت‌هایی مانند ققنوس، آدانیک، همراستا و کارچین که به ارائه سرویس و محصول بر مبنای بلاکچین در کشور مشغول‌اند، با وجود فضای گنگ و مبهم و غیرشفافی که در این‌باره وجود دارد، به کارشان ادامه می‌دهند. گاهی باید به وضع موجود بی‌تفاوت بود، یا با زور و فشار کار را پیش برد. نکته‌ مهمی که این وسط وجود دارد، این است که فناوری که پیش‌بینی می‌شود ارزش بازارش تا یک سال دیگر در دنیا به ۶۰ میلیارد دلار برسد، در ایران هنوز با یکسری مسائل پایه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ مسائلی که به عقیده برخی به خاطر جا نیفتادن یا عادت نداشتن به فرهنگ غیرمتمرکز بلاکچینی است؛ یا اینکه این‌قدر از ساختارشکن بودن آن گفته‌اند که برخی به جای استقبال از آن بیشتر حالت تدافعی به خودشان گرفته‌اند و نگرانند که با ورود بلاکچین دیگر آنها هیچ جایگاه و ماهیتی نداشته باشند. اما برای جا نماندن از قافله متحول‌کننده‌ای که بلاکچین در دنیا راه انداخته و به‌سرعت هم رشد و توسعه پیدا می‌کند، نباید زیاد دست‌دست کرد.

مزایای بلاکچین در امور مالی و بانکی

فناوری بلاکچین در صنعت بانکداری مزایایی دارد که کاهش هزینه‌های سازمانی، افزایش امنیت، جلوگیری از پولشویی و بهینه‌سازی تعاملات مالی بین‌المللی مهم‌ترین آنهاست. طبق آماری که مایکروسافت در سال ۲۰۱۷ ارائه کرد، ۶/۴۴ درصد از خدمات بلاکچین در امور بانکی و مالی به کار گرفته شد.

.

روایتی از بلاکچین در دنیا

شاید با رونق‌گرفتن بازار ارزهای رمزنگاری‌شده و سروصدایی که به پا کردند، فناوری پایه‌ای آنها، یعنی بلاکچین هم مورد توجه قرار گرفت و خیلی‌ها معتقدند که با وجود این فناوری، زندگی بهتر و ساده‌تر خواهد شد. مهم‌ترین ویژگی این فناوری تمرکززدایی آن است که با ذخیره داده‌ها در سراسر شبکه بلاکچین، خطراتی را که با ذخیره داده‌ها به‌طور مرکزی به وجود مییآید، حذف می‌کند. روش‌های امنیتی بلاکچین شامل استفاده از رمزنگاری کلید عمومی است. فناوری بلاکچین بر اساس چندین اصول اولیه و پایه‌ای است.

  • دفترکل توزیع‌شده یک شبکه باز است که عموم به آن دسترسی دارند.
  • هر مشارکت‌کننده در شبکه می‌تواند تاییدکننده تراکنش‌ها باشد.
  • دفترکل در بین مشارکت‌کنندگان زیادی توزیع شده است.
  • مفهوم ماینینگ و نقش ماینرها، تایید تراکنش‌هایی است که در لجر انجام می‌شود و این کار از طریق محاسبات ریاضی صورت می‌گیرد.

با وجود چنین قابلیت‌ها و ویژگی‌هایی گزارش مجمع جهانی اقتصاد از سپتامبر ۲۰۱۵ پیش‌بینی کرده که تا سال ۲۰۲۵، ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان روی تکنولوژی بلاکچین ذخیره خواهد شد.

خرده‌فروشان، شرکت‌ها، دولت‌ها و هر بخش دیگری که فکرش را بکنید، به‌سرعت به‌کارگیری از این فناوری را در برنامه‌هایشان قرار می‌دهند. شرکت‌های مصرف‌کننده، ارائه‌دهندگان و خیلی‌های دیگر گام‌هایی در استفاده و سازگاری کسب‌وکارشان با این فناوری برداشته‌اند و محصولات و پروژه‌های بسیاری در حال راه‌اندازی هستند که همگی حاکی از پیشرو بودن این فناوری و تبدیل آن به جریان اصلی در صنایع مختلف است.

رادیو بلاکچین

بارقه ایجاد رادیو بلاکچین از سال ۲۰۱۷ در ذهن یاشار راشدی، بنیان‌گذار رادیو بلاکچین شکل گرفت. او سال‌ها در حوزه برنامه‌نویسی کار کرده و بر اساس یک اتفاق ساده پا به عرصه بلاکچین و بیت‌کوین گذاشته و تلاش کرده اطلاعات خود را در اختیار دیگران هم قرار دهد. به همین خاطر رادیو بلاکچین در شهریور ۱۳۹۶ تاسیس شد.

.

تب آموزش

طبق آماری که سایت کوین‌بیس ارائه داده ۴۲ درصد از ۵۰ دانشگاه برتر جهان حداقل یک دوره در مورد رمزنگاری یا بلاکچین ارائه می‌دهند. دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی در این حوزه تشکیل داده‌اند و دوره‌های مربوط به رمزنگاری‌ و بلاکچین را به وجود آورده‌اند. هم‌اکنون تقاضا برای یادگیری افزایش پیدا کرده و این فناوری به‌عنوان موضوعی ارزشمند در مطالعه تحصیلی مشاهده می‌شود. بر اساس تحقیقات به‌عمل‌آمده روی ۶۷۵ دانشجو در دانشگاه‌های آمریکا، دانشجویان علاقه و تقاضای شدیدی برای دوره‌های ارز دیجیتال و فناوری بلاکچین دارند. با وجود اینکه ۳۴ درصد از دانشجویان برجسته علوم کامپیوتر و رشته‌های مهندسی برای یادگیری این فناوری نوظهور ابراز علاقه کرده‌اند، اما ۴۷ درصد از دانشجویان برتر علوم اجتماعی نیز برای فراگرفتن این فناوری علاقه‌مند بودند.

به گزارشی از آی‌بی‌ام، ۱۸ درصد از تمام سازمان‌های فعال در حوزه مصرف‌کنندگان در حال استفاده یا سرمایه‌گذاری روی فناوری بلاکچین هستند. همچنین شرکت پی‌دابلیوسی پیش‌بینی کرده که ۹۰ درصد شرکت‌های پرداختی تا سال ۲۰۲۰ از این فناوری در ارائه محصولات و سرویس‌هایشان بهره خواهند برد. شکل برخی آمار و ارقام موجود درباره تکنولوژی بلاکچین در دنیا را نمایش می‌دهد.

نگاهی آماری به آینده بلاکچین

با توجه به این آمار و ارقام و پیش‌بینی‌هایی که توسط شرکت‌های معتبر جهانی صورت‌ گرفته، تعجبی ندارد که با تعداد زیادی شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های متمرکز بر فناوری نوظهور بلاکچین مواجه شویم. حتی در فهرست فوربس از ۵۰ فین‌تک برتر سال ۲۰۱۹، نیمی از این شرکت‌های فین‌تکی، فعالان حوزه بلاکچین و ارزهای رمزنگاری‌شده بودند. صنعت بلاکچین دیگر شامل یک مشت استارت‌آپ فناوری کوچک که بخواهند فقط با بیت‌کوین بازی‌بازی کنند، نمی‌شود و امروزه شرکت‌های بلاکچینی چندین میلیارد دلاری در دنیا وجود دارند که به‌نوعی در این صنعت پیشرو محسوب می‌شوند.

درباره نویسنده

محدثه دهباشی

محدثه ده‌باشی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد رشته زبان فرانسه از دانشگاه تربیت مدرس تهران است. او از سال 93 با راه پرداخت همکاری می‌کند

دیدگاهتان را بنویسید

/* ]]> */