انتخاب سردبیر عصر تراکنش فین‌تک (FinTech)

حکمرانی سوپراپ‌ها در قاره زرد

ماهنامه عصر تراکنش / اینکه مردم دنیا از کدام ابزارها برای نیازهای خود استفاده می‌کنند، متاثر از فرهنگ آنها و شیوه زندگی‌شان است. برخی می‌گویند مردم در سمت غربی‌تر کره زمین ترجیح می‌دهند از ابزارهای حرفه‌ای و تک‌کاربرد استفاده کنند و در مقابل شرقی‌ها ابزارهای همه‌کاره را ترجیح می‌دهند. آیا سوپراپ‌ها که گوشی‌های موبایل شرقی‌ها را تسخیر کرده‌اند، می‌توانند نفوذ موفقی به غرب داشته باشند؟

قابلیت و توانایی برقراری ارتباط، خرید آنلاین، درخواست تاکسی، کتاب‌خواندن، بازی‌کردن، سفارش غذا و پرداخت برای هر چیزی از طریق یک اپلیکیشن تلفن هوشمند یکپارچه و واحد، جزء نوآوری‌های آسیایی‌ها؛ به‌خصوص چین محسوب می‌شود.

چین امروز با چین دهه ۱۹۸۰ فاصله و تفاوت بسیاری پیدا کرده و اقتصاد و زیرساخت‌های قوی و سرمایه‌گذاری در تحقیقات تکنولوژیکی و علمی در این کشور رشد و چین را به یکی از ابر قدرت‌های دنیا بدل کرد. دیوار بزرگ آتش چین برای کنترل اینترنت به این کشور اجازه داد تا مسیر و شیوه خودش را در فناوری پیش بگیرد؛ مسیری که به نظر نمی‌رسد در پلتفرم‌هایی مانند گوگل و توئیتر و ایی‌بی وجود داشته باشد و به همین دلیل چین مسیری بسیار مشابه، ولی به شیوه‌ای کاملا متفاوت را انتخاب کرد.

زمانی که اپلیکیشن و وب‌سایت‌های این‌چنینی به اندازه‌ کنونی‌شان بزرگ می‌شوند و رشد پیدا می‌کنند، به‌راحتی مرزهای جغرافیایی و موانع زبانی و فرهنگی را رد می‌کنند و در این مسیر هرچقدر حکومت چین در تلاش بود تا از شهروندانش در برابر دنیای غرب محافظت کند، میان دیگر کشورها خبری از پنهان‌کاری و مقاومت در برابر پلتفرم‌های غربی نبود. از طرف دیگر در دنیای غرب قوانین و مقررات حریم خصوصی و حفاظت از داده سفت و سختی حکمفرماست که مشابه چنین چیزی در کشور کمونیستی چین وجود ندارد.

بنابراین از آنجایی که دولت تا حد زیادی فرصت نظارت بر همه‌چیز را از دست خواهد داد؛ در نتیجه پلتفرم‌های توسعه‌یافته غربی در چین موفقیت چندانی به دست نخواهند آورد، اما راه‌حل چیست؟ اپلیکیشن‌های کپی کت؛ اپلیکیشن‌هایی که به طرز فوق‌العاده‌ای شبیه به نمونه‌های غربی هستند، اما با این تفاوت که مورد تایید و نظارت دولت چین قرار دارند. این‌طور شد که برای گوگل، پلتفرم بایدو، برای یوتیوب، پلتفرم یوکو، برای توئیتر پلتفرم سینا ویبو و غیره به وجود آمدند.

با ظهور این اپلیکیشن‌های کپی کت، توسعه‌دهندگان اپلیکیشن از سیدنی و استکهلم آنها را به‌عنوان اپلیکیشن‌های دست‌نشانده دولت رد کردند که تنها باعث می‌شد دولت چین بتواند شهروندانش را کنترل کند و روی آنها نظارت داشته باشد. با این حال یکی از همین اپلیکیشن‌های کپی کت به اولین سوپراپ دنیا تبدیل شد. ظهور قابلیت‌های شگفت‌انگیز و همه‌جانبه و باورنکردنی اپلیکیشن‌هایی مانند وی‌چت و غیره باعث شد تا نگاه‌ها به سمت پرجمعیت‌ترین کشور دنیا تغییر پیدا کند.

سرویس‌های تحت توسعه وی‌چت

وی‌چت قصد دارد پلتفرم واقعیت افزوده خود را توسعه دهد. تیم هوش مصنوعی وی‌چت روی موتور رندرینگ سه‌بعدی کار می‌کنند تا بتوانند ظاهر واقعی از جزئیات اشیا را در اپلیکیشن‌های واقعیت افزوده مبتنی بر موبایل ایجاد کنند. آنها همچنین در حال توسعه تکنولوژی همزمان محلی‌سازی و نقشه‌برداری هستند که می‌تواند موقعیت اشیای مجازی را نسبت به محدوده خود محاسبه کند.

.

سوپراپ چیست؟

سال ۲۰۱۰، مایک لازاریدیس، بنیان‌گذار بلک‌بری در مورد توضیح آنچه یک سوپراپ را تشکیل می‌دهد، گفت: «نشان‌دهنده طبقه‌بندی جدیدی از اپلیکیشن‌های موبایلی است که تعجب شما را برمی‌انگیزاند که چطور تا به امروز بدون آنها توانسته‌اید زندگی کنید.» در واقع تعریف لازاریدیس شامل اکوسیستم بسته‌ای از بسیاری از اپلیکیشن‌هاست که به خاطر ارائه یک تجربه یکپارچه، کارآمد و موثر، مردم به‌طور روزانه از آنها استفاده می‌کنند.

در واقع سوپراپ شامل اپلیکیشن‌های بسیاری می‌شود که داخل یک اپلیکیشن آمبرلا قرار دارند و برای نسل اول موبایل تعریف شده‌اند. در اغلب موارد سوپراپ‌ها شامل ارائه خدمات در حوزه‌های لجستیک، ارسال هایپرلوکال، تجارت، پرداخت و موارد اجتماعی می‌شوند. برای اینکه به یک سوپراپ تبدیل شوید، باید حداقل دو مورد از این موارد را ارائه کنید. به عبارتی سوپراپ‌ها این امکان را به کاربر می‌دهند تا تنها از طریق یک اپلیکیشن امکان بهره‌مندی از سرویس‌های متعددی را داشته باشند.

همان‌طور که گفتیم سوپراپ‌ها به‌طور ویژه برای نسل اول موبایل تعریف شده‌اند. نسل اول موبایل بدان معناست که محتوایی را ابتدا و قبل از هر چیزی برای دستگاه موبایل طراحی کنیم و چینی‌ها توانستند به‌خوبی از این مفهوم استفاده کنند و ویژگی‌ها و قابلیت‌هایی را ارائه دادند که به‌طور خاص برای سخت‌افزار موبایل کارایی دارد.

.

بازار داغ سوپراپ‌ها در آسیا

نرم‌افزار وی‌چت چینی‌ها نمونه و سمبلی از یک سوپراپ واقعی است که به‌عنوان اولین سوپراپ در دنیا نیز شناخته می‌شود. این نرم‌افزار توسط شرکت تنسنت در سال ۲۰۱۱ و صرفا برای ارسال پیام، راه‌اندازی شد و در سال ۲۰۱۸ با بیش از یک میلیارد کاربر فعال ماهانه، به آن نام اپلیکیشنی برای «انجام همه‌کار در زندگی» دادند که با استفاده از آن کاربران می‌توانند پرداخت و نقل‌وانتقال پول انجام دهند، تاکسی درخواست کنند، بلیت فیلم تهیه کنند، به سرویس‌های شهری دسترسی داشته باشند، بلیت قطار و هواپیما خریداری کنند، وقت دکتر رزرو کنند و بازی انجام دهند و به‌تازگی هم این اپلیکیشن به شناسه الکترونیک رسمی مردم چین تبدیل شده است.

چین از کارت شناسایی دیجیتال متصل به وی‌چت رونمایی کرده که به شهروندان این امکان را می‌دهد تا با استفاده از فناوری تشخیص چهره، کارت‌های شناسایی ملی‌شان را به اپلیکیشن وی‌چت متصل کنند.

از دیگر امکاناتی که وی‌چت را به یک ابزار حیاتی برای مردم چین بدل کرده، امکان تهیه رزومه و آموزش انجام چنین کاری برای درخواست شغل به شرکت‌های غربی است. بدین ترتیب وی‌چت حتی روی مسائل مربوط به آموزش و یادگیری و رفتن به کلاس درس هم تاثیر گذاشته است.

سازمان چتر

یک سازمان چتر انجمنی از موسسات است که به‌منظور هماهنگ‌کردن فعالیت‌ها یا اتحاد منابع با یکدیگر همکاری می‌کنند. در حوزه کسب‌وکار، سیاست یا دیگر حوزه‌ها، سازمان چتر منابع مورد نیاز و اغلب هویت سازمان‌های کوچک‌تر را فراهم می‌کند.

همچنین بخش زیادی از سرگرمی‌ها و بازی‌های آنلاین چینی‌ها از جانب وی‌چت تامین می‌شود. پیتر گای، نویسنده حوزه مالی و بانکدار سابق در هنگ‌کنگ می‌گوید که بسیاری از مردم چین توانایی خرید یک کامپیوتر شخصی را ندارند و از تلفن همراه‌شان به جای کامپیوتر هم استفاده می‌کنند و تنسنت توانسته با ارائه وی‌چت و گسترش آن در بازار چین، نقش پررنگی در زندگی مردم بازی کند.

در ادامه آمار و ارقام جالبی از وی‌چت آمده است:

  •  ۹۰۲ میلیون کاربر روزانه؛
  • ۸۰۶ میلیون کاربر ماهانه برای وی‌چت‌پی؛
  • پذیرش وی‌چت توسط پذیرندگان ۲۵ کشور؛
  • ۲۰۵ میلیون تماس روزانه؛
  • ۳۸ میلیارد پیام ارسال‌شده روزانه.

علی‌پی هم از سوپراپ‌های دیگری است که به‌عنوان پلتفرم پرداخت آنلاین و موبایلی اواسط سال ۲۰۰۴ در چین راه‌اندازی شد و در حال حاضر با دارا بودن بیش از ۱۵۰ میلیون کاربر فعال ماهانه امکان انجام نقل‌وانتقالات پول‌، استفاده از سرویس‌های شهری، پرداخت قبوض، خرید بلیت سینما، رزرو اتاق از طریق ایربی‌ان‌بی و بسیاری خدمات دیگر را فقط از طریق یک اپلیکیشن برای کاربرانش مهیا کرده است.

آمار و ارقام جالب درباره علی‌پی

  • بیش از ۷۰۰ میلیون کاربر فعال سالانه؛
  • علی‌پی ۱/۵۴ درصد از سهم بازار پرداخت موبایلی چین را در اختیار دارد؛
  • ۶۰ درصد از پرداخت‌های علی‌پی از طریق تلفن همراه انجام شده است.

میزان بالای کاربران اینترنتی و موبایلی در کشوری مانند چین با جمعیت بسیار زیادی که دارد، نقش موثری در پذیرش و استقبال گسترده از سوپراپ‌ها که به‌طور خاص موبایل را هدف قرار داده‌اند، داشته است.

آمار و ارقام مرکز اطلاعات شبکه چین (CNNIC) در سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد که ۸۰۲ میلیون نفر در چین از اینترنت استفاده می‌کنند و ۷۸۸ میلیون نفر هم جزء کاربران موبایلی هستند که در واقع ۹۸ درصد میزان کاربران اینترنت چین را تشکیل می‌دهند.

این رشد و افزایش میزان دسترسی مردم چین به اینترنت و علاقه و استقبال‌شان از موبایل در بسیاری از جنبه‌ها به‌وضوح قابل مشاهده است. برای مثال بر اساس گزارش‌های CNNIC درصد کاربران اینترنتی که از سرویس‌های مالی آنلاین استفاده می‌کنند، از ۷/۱۶ درصد به ۲۱ درصد در نیمه اول سال ۲۰۱۸ رسید.

همچنین تعداد کاربران سرویس‌های مالی آنلاین هم در همان زمان به ۷۴/۳۹ میلیون نفر افزایش یافت. از طرف دیگر، کاربران پرداخت آنلاین و خرید آنلاین هم ۷۱ درصد از کل کاربران آنلاین چین را تشکیل می‌دادند.

گزارش‌های این مرکز نشان می‌دهد که تعداد خریداران آنلاین ۵۶۹ میلیون نفر بوده و ارزش فروش خرده‌فروشی آنلاین در نیمه اول سال ۲۰۱۸ به ۰۸/۴ هزار میلیارد یوآن، چیزی حدود ۵۹۴ میلیارد دلار آمریکا، رسیده است.

با اینکه همه‌چیز از چین شروع شد و این کشور برای جبران اینکه بتواند پابه‌پای دنیا پیش برود و عقب نماند، دست روی موبایل و ارائه تمام محصولات و سرویس‌ها از یک کانال یکپارچه گذاشت و اتفاقا بسیار هم مورد استقبال قرار گرفت، اما تنها جایی نیست که در این حوزه فعالیت می‌کند. کشورهای دیگری مانند سنگاپور، اندونزی، کلمبیا، هند و غیره نیز حرف‌هایی برای گفتن دارند.

.

گرب؛ سوپراپ سنگاپوری

هلدینگ گرب تاکسی که با نام تجاری گرب شناخته می‌شود، یک شرکت فناوری سنگاپوری است که از طریق اپلیکیشن‌اش سرویس‌هایی از قبیل درخواست تاکسی، گرفتن تاکسی اشتراکی، سفارش غذا و خدمات لجستیک را به مردم در سنگاپور و دیگر کشورهای آسیای جنوب شرقی مانند مالزی، اندونزی، فیلیپین، ویتنام، تایلند، میانمار و کامبوج ارائه می‌دهد.

ایده اولیه راه‌اندازی گرب

ایده راه‌اندازی اپلیکیشن موبایلی درخواست تاکسی در آسیای جنوب شرقی برای اولین بار از جانب آنتونی تان مطرح شد. او در سال ۲۰۱۲ اپلیکیشن مای تاکسی را در مالزی راه‌اندازی کرد که در دیگر کشورها با اسم گرب تاکسی شناخته می‌شود. در سال ۲۰۱۴ مقر اصلی این شرکت به سنگاپور منتقل شد و دو سال بعد نامش به گرب تغییر پیدا کرد.

تسخیر جایگاه اوبر در آسیای جنوب شرقی در مارس ۲۰۱۸ باعث شد تا گرب به تنها سرویس ارائه تاکسی در بسیاری از شهرهای منطقه تبدیل شود و همین موفقیت گرب را به اولین دکاکورن منطقه تبدیل کرد. این استارت‌آپ مرکز توسعه و دفتر جدیدی هم در سیاتل به‌منظور فعالیت به‌عنوان یک هاب فناوری و جذب استعدادها در ایالات متحده راه‌اندازی خواهد کرد.

اقداماتی که گرب در حال انجام آنهاست یا قصد انجام‌شان را دارد، حاکی از آن است که این شرکت هم قصد دارد جا پای سوپراپ چینی وی‌چت بگذارد و همه‌چیز، از نقشه‌ها و انجام پرداخت گرفته تا ارسال غذا را دربر بگیرد. به گفته آنتونی تان، مدیرعامل گرب، چنین فعالیت‌هایی نشان از جاه‌طلبی جدید شرکت دارد و آن تبدیل‌شدن به یک سوپراپ روزانه است که به میلیون‌ها کاربر در انجام فعالیت‌های روزمره‌شان کمک می‌کند.

این شرکت ارائه تاکسی آسیای جنوب شرقی در جدیدترین اقدامش، شروع به تامین مالی شرکت‌های کوچک و متوسط و ارائه بیمه میکرو به رانندگانش کرده است. همچنین گرب قصد دارد تا بازاری از محصولات مالی را توسعه و گسترش دهد که به دیگر سازمان‌های مالی اجازه می‌دهد تا خدمات و سرویس‌هایشان را به ۱۳۰ میلیون کاربر ثبت‌شده این اپلیکیشن ارتقا بخشند. البته باید گفت که گرب آمار و ارقام دقیقی از پایگاه کاربران فعالش ارائه نمی‌دهد.

.

گوجک؛ اولین یونیکورن اندونزی

گوجک شرکت شبکه حمل‌ونقل اندونزیایی است که در سال ۲۰۱۰ در جاکارتا راه‌اندازی شد و به‌عنوان اولین شرکت یونیکورن این کشور و تنها شرکت در آسیای جنوب شرقی که جزء ۵۰ شرکت فورچون است که توانستند دنیا را تغییر بدهند، شناخته می‌شود. گوجک در کشورهای اندونزی، ویتنام، سنگاپور و تایلند فعالیت می‌کند و به‌زودی سرویس‌هایش را به فیلیپین و مالزی نیز گسترش می‌دهد و به همین دلیل جزء اصلی‌ترین رقیب گرب در آسیا شناخته می‌شود. در فوریه ۲۰۱۹، ارزش تخمینی این شرکت حدود ۱۰ میلیارد دلار گزارش شده است.

گوجک جزء ۱۰ برند قدرتمند اندونزی و سه برند برتر حمل‌ونقل / لجستیک این کشور شناخته می‌شود. گوجک از حمایت مالی سرمایه‌گذارانی از جمله گوگل، هلدینگ تماسک صندوق دارایی مستقل سنگاپور و تنسنت غول اینترنت چینی نیز برخوردار است.

گوجک در بین ۵۰ شرکت برتر فورچون

گوجک تنها شرکت آسیای جنوب شرقی است که نامش جزء شرکت‌های ۵۰تایی فورچون قرار گرفته که توانستند دنیا را تغییر دهند و در رده ۱۷ و در کنار شرکت‌هایی مانند اپل، مایکروسافت و غیره قرار گرفت. نام گوجک از اوجک به معنای تاکسی‌ موتوری گرفته شده که در اندونزی رواج دارد. این شرکت توسط ندیم ماکاریم تاسیس شد که تا قبل از راه‌اندزی گوجک، سه سال در شرکت مکنزی کار می‌کرد.

این شرکت کارش را در سال ۲۰۱۰ با ۲۰ راننده موتورسیکلت شروع کرد و در حال حاضر این تعداد به یک میلیون راننده رسیده است. اپلیکیشن گوجک در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد و در کمتر از دو سال نزدیک به ۳۰ میلیون بار دانلود شد. گوجک با بزرگ‌ترین بانک سنگاپور، یعنی دی‌بی‌اس نیز همکاری و مشارکت دارد.

در مه ۲۰۱۸ این اپلیکیشن ۱۸ سرویس مختلف ارائه می‌داد که همراه با دو سرویس جدیدش در حوزه کسب‌وکار محتوای آنلاین، مجموع سرویس‌های ارائه‌شده در این پلتفرم را به ۲۰ سرویس متنوع رسانده است.

در سال ۲۰۱۶ گوجک با راه‌اندازی گوکار  سرویس خود را از موتورسیکلت به خودرو توسعه داد و با ارائه سرویس گواتو (Go-Auto) درخواست مکانیک را هم جزء دیگر سرویس‌هایش قرار داد و در همان سال به اولین سیستم حمل‌ونقل آنلاین اندونزی تبدیل شد.

گوپی، گوراید، گوکار، گوفود، گوفود فستیوال، گومارت، گوشاپ، گوسند، گومد، گوماساژ، گواتو، گوپالسا، گوپوینت، گوبیلز، گوکلین، گو گلام، گوتیکس، گوباکس، گوپلی و گوپرتامینا ۲۰ سرویسی است که تنها در یک پلتفرم واحد گوجک ارائه می‌شود.

.

رپی؛ سوپراپ کلمبیایی

رپی استارت‌آپ ارسال و تحویل کلمبیایی است که در کشورهای آرژانتین، برزیل، شیلی، مکزیک، پرو و اوروگوئه فعال است. در واقع با استفاده از رپی افراد می‌توانند طیف گسترده‌ای از محصولات و سرویس‌ها را درخواست کنند. اپلیکیشن موبایلی رپی به کاربران امکان سفارش خواربار، غذا و دارو را می‌دهد و علاوه بر آن امکان ارسال پول به دیگران نیز برای کاربر مهیاست.

همچنین افراد می‌توانند با استفاده از این اپلیکیشن از یک پیک بخواهند که از دستگاه خودپرداز برایشان پول برداشت کند و به دست‌شان برساند. حتی این پیک‌ها می‌توانند سگ‌های خانگی مشتریان را به پیاده‌روی ببرند.

رابط کاربری رپی درست مانند قفسه‌های سوپرمارکت‌هاست و کاربران می‌توانند اقلام انتخابی‌شان را به داخل سبدشان بکشند. مشتریان می‌توانند پرداخت‌شان را با پول نقد یا کارت‌های اعتباری و نقدی انجام دهند. رپی با پلتفرم تجارت الکترونیکی گربیلیتی که مورد استفاده دیگر خرده‌فروشان مانند والمارت، ال کورت اینگلس و سنکنسود است نیز ادغام شده است.

این اپلیکیشن آمریکای لاتین در سال ۲۰۱۸ به ارزشی معادل یک میلیارد دلار رسید و به این ترتیب به دومین استارت‌آپ بزرگ کلمبیا تبدیل شد، اما بنیان‌گذاران این استارت‌آپ فکرهای بزرگ‌تری در سر دارند. سباستین میا، از بنیان‌گذاران شرکت رپی در مصاحبه‌ای گفته بود: «امروز اغلب معاملات و تراکنش‌های ما در رستوران‌ها و خواربارفروشی‌ها رخ می‌دهد، اما فرصتی وجود دارد برای ساختن مهم‌ترین شرکت فناوری که آمریکای لاتین تاکنون در خود دیده است.» به گفته این بنیان‌گذار، رپی با جذب سرمایه جدید ۲۲۰ میلیون دلاری خود به‌دنبال ورود به بازارها و محصولات جدید و تازه مانند سرویس‌های مالی و فرایندهای پرداخت است.

.

فون‌پی هندی

فون‌پی یک شرکت فناوری مالی در هند است که در سال ۲۰۱۵ تاسیس شد. این شرکت ارائه‌دهنده سیستم پرداخت آنلاین مبتنی بر رابط پرداخت یکپارچه (UPI) است و فرایند جدیدی در انتقال وجه الکترونیکی به‌شمار می‌رود که توسط شرکت پرداخت ملی هند راه‌اندازی شده است. این شرکت دارای مجوز بانک مرکزی هند برای صدور و بهره‌برداری از سیستم پیش‌پرداخت نیمه‌بسته است.

در سال ۲۰۱۶ فلیپ‌کارت شرکت فون‌پی را خریداری کرد. در همان سال فون‌پی با همکاری یس بانک اپلیکیشن پرداخت موبایلی مبتنی بر رابط پرداخت یکپارچه دولت را راه‌اندازی کرد.

اما این پلتفرم پرداخت قصد دارد درست همانند وی‌چت به سوپراپی تبدیل شود که به کاربران طیف گسترده‌ای از سرویس‌ها از جمله درخواست تاکسی، سفارش غذا، رزرو هتل و بلیت هواپیما و غیره را از طریق اپلیکیشن‌اش بدهد. با اینکه تمرکز اولیه فون‌پی روی پلتفرم‌های با استفاده روزانه بالاست، اما قصد دارد فروشگاه‌هایی در اپلیکیشن خود برای کسب‌وکارهای سنتی راه‌ بیندازد.

مشکلات قانونی فون‌پی

ژانویه ۲۰۱۷، بانک هندی آی‌سی‌آی‌سی‌آی تراکنش‌های فون‌پی را به‌دلیل رعایت نکردن دستورالعمل‌های NPCI، مسدود کرد. چند روز بعد NPCI به این بانک دستور داد تا امکان انجام تراکنش‌های UPI از طریق فون‌پی را امکان‌پذیر سازد. طی این مدت، شرکت ایرتل نیز تراکنش‌های فون‌پی را روی پلتفرمش مسدود کرده بود. یک روز بعد NPCI به‌دلیل اینکه فون‌پی قواعد و هنجارهای UPI را نقض کرده، تمام دستورالعمل‌های قبلی را رد کرد. البته ژانویه همان سال تمام مشکلات موجود برطرف شد.

ریتوراج رائوتلا، رئیس پلتفرم درون‌برنامه فون‌پی می‌گوید که این کسب‌وکار یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های مشتریان کشور و همین‌طور پذیرندگانی از کانال‌های آفلاین و آنلاین دارد. او در ادامه صحبت‌هایش گفت: «ما در تلاشیم تا هر دو طرف را به‌طور کارآمدتر و هوشمندانه‌تر به یکدیگر متصل کنیم.»

انجام پرداخت‌های آنی، ارسال پول، شارژ تلفن همراه، پرداخت قبض، خرید، مسافرت و غیره از جمله خدمات موجود در فون‌پی به‌حساب می‌آید.

سرعت رشد این اپلیکیشن‌ها بسیار چشم‌گیر است و اگر با همین سرعت رشد کنند و توسعه یابند، به‌راحتی می‌توان این انتظار را داشت که آینده در دستان همین اپلیکیشن‌ها باشد و توسط این سوپراپ‌ها اداره شود. از طرف دیگر نمی‌شود فقط بر اساس یکسری اعداد و ارقام نتیجه‌گیری کرد و باید دید چه عواملی منجر به موفقیت این اپلیکیشن‌ها شده تا بتوان ارزیابی کرد که آیا این سوپراپ‌ها در دیگر کشورهای دنیا هم توسعه پیدا می‌کنند یا خیر.

.

چرا وی‌چت محبوب شد؟

وی‌چت توانست نیاز چین به یک پلتفرم اجتماعی شناخته‌شده جهانی را برطرف کند. بعد از آنکه توانست با سرویس پیام‌رسان آنی خود حجم بسیار زیادی از پایگاه مشتریان را جمع‌آوری کند، قابلیت‌ها و ویژگی‌های جدیدی به کاربرانش ارائه داد؛ از جمله شیوه پرداخت، اجاره‌خانه و سرویس‌های سفر. این کار باعث افزایش رضایت و خوشنودی کاربران کنونی این سرویس می‌شود و از طرف دیگر کسانی که هنوز عضو این اپلیکیشن نشده‌اند را هم به عضویت ترغیب می‌کند.

البته وضعیت اجتماعی در چین هم به محبوبیت وی‌چت کمک کرد؛ چراکه در آنجا میزان نفوذ کامپیوترهای خانگی، ایمیل و کارت‌های اعتباری بسیار پایین بود. علاوه بر آن قابلیت‌های جانبی هم که به وی‌چت اضافه شد، بسیار برای مردم چین مفید واقع شد و به آنها این امکان را داد تا از کارکردهای جدیدی استفاده کنند.

نگرانی‌های امنیتی وی‌چت

در جدیدترین سیاست محرمانگی وی‌چت که کاربران ملزم به موافقت با آن هستند، به‌صراحت آمده که وی‌چت مجاز است اطلاعات کاربران، شامل تمامی اطلاعات جست‌وجوشده و دیده‌شده حین استفاده از وی‌چت (شامل جست‌وجوهای وب)، پروفایل‌های جست‌وجو شده، مشخصات افرادی که با آنها ارتباط برقرار شده و نیز زمان و طول ارتباط را برای مواردی مانند پاسخ به درخواست دولت ذخیره، نگهداری و افشا کند. به گزارش گاردین، یک فعال حقوق بشر به نام هو جیا به‌دلیل شنود چت‌ها و تماس‌هایش از طریق وی‌چت بازداشت شده بود؛ او سه سال از عمر خود را در زندان‌های چین گذراند.

.

آیا وی‌چت با این استراتژی می‌تواند توسعه یابد؟

احتمال ندارد که این استراتژی به وی‌چت کمک کند تا در کشورهایی شکوفا شود که قبلا خودشان راحتی و اعتماد لازم به روش‌های فعلی انجام کارهای روزانه‌شان را دارند. برای مثال در ایالات متحده، کارت‌های اعتباری توانسته‌اند سهولت فوق‌العاده‌ای در انجام پرداخت‌ها به وجود آورند و کامپیوترها به‌آسانی در دسترس شهروندان قرار دارد؛ از این رو سیستم پرداخت و ویژگی‌های جانبی وی‌چت ممکن است چندان مورد نیاز نباشد.

.

استراتژی گوجک برای موفقیت

بر خلاف بسیاری از سوپراپ‌ها، گوجک تمرکز چندانی بر رسانه‌های اجتماعی نگذاشت و موفقیت‌اش را از راه سرویس حمل‌ونقل به دست آورد. در اندونزی برای حمل‌ونقل وابستگی بسیاری به استفاده از موتورسیکلت وجود دارد و گوجک توانست با سرویس حمل‌ونقل خود محبوبیت بسیاری به دست آورد و بعدها هم سرویس‌های بیشتری به اپلیکیشن خود اضافه کرد.

استفاده گوجک از این وابستگی حمل‌ونقل، به جای تمرکز روی رسانه‌های اجتماعی این امکان را فراهم کرد تا افراد مسن‌تر هم جزء مشتریان این سرویس بشوند؛ افرادی که تلفن‌های هوشمند دارند، ولی استفاده‌ای از رسانه اجتماعی ندارند.

تبدیل گوجک به یونیکورن

ماجرای تبدیل گوجک به استارت‌آپ یونیکورنی از اواسط سال ۲۰۱۴ آغاز شد؛ زمانی که محبوبیت روزافزون آن موجب شد که سرمایه‌ای بیشتر از میزان مورد نظرشان، یعنی ۵/۱ میلیارد دلار، از جانب شرکت‌هایی از جمله سکوئا کپیتال، تنسنت، جی‌دی دات‌کام، تماسک هلدینگ و غیره به دست آورد.

.

توسعه و گسترش گوجک چطور خواهد بود؟

همان‌طور که گفتیم، گوجک تمرکزش را روی وابستگی مردم به استفاده از موتورسیکلت‌ها قرار داد؛ به همین خاطر ممکن است همین موضوع بر گسترش راحت‌تر این سرویس در کشورهایی که مشکلات حمل‌ونقل دارند، تاثیرگذار باشد.

.

پیروزی گرب

گرب روی بازار آسیای جنوب شرقی دست گذاشت؛ بازاری که با مشکلات حمل‌ونقل دست‌وپنجه نرم می‌کرد. گرب از این فرصت استفاده کرد و توانست پایگاه مشتریان بزرگی بسازد و به اپلیکیشن حمل‌ونقل آسیای جنوب شرقی تبدیل شود.

کم‌کم گرب  ویژگی‌های دیگری هم به سرویس خود اضافه کرد؛ از جمله سفارش و ارسال غذا و روش‌های پرداخت. تان هوی لینگ، از بنیان‌گذاران گرب، هدف از تبدیل گرب به یک سوپراپ را کمک به رفع مشکلات کاربران در انجام کارهای روزانه‌شان عنوان می‌کند.

اعتراض کارکنان رپی

رپی در سال ۲۰۱۵ و توسط فلیپ ویلامارین، سباستین میا و سایمون بوررو، سه کارآفرین کلمبیایی تاسیس شد و اولین سرمایه‌گذاری روی آن دو میلیون دلار بوده است، اما در سال ۲۰۱۸، شرکت توانست تامین سرمایه ۲۰۰ میلیون دلاری دیگری نیز به دست بیاورند. در سال ۲۰۱۸ برخی از کارکنان رپی به خیابان‌ها ریختند و این شرکت به‌خاطر شرایط کاری‌اش از جانب کارمندان و عدم مراقبت از مشتریان از جانب ارباب رجوع‌ها مورد انتقاد قرار گرفت. در سال ۲۰۱۹ سایمون بوررو توانست جایزه بیزنس من سال کلمبیا را دریافت کند.

.

گسترش فرای آسیای جنوب شرقی

مشکل ناکارآمدی سرویس حمل‌ونقل اصلی‌ترین عامل پذیرش گرب توسط مردم آسیای جنوب شرقی بود. در کشورهایی که چنین مشکلاتی وجود ندارد، ممکن است جذابیت خود را از دست بدهد و نتواند در آن کشورها هم موفقیتی که در حال حاضر دارد را به دست آورد.

دسامبر سال ۲۰۱۸ گزارشی در شرکت بازار به‌عنوان سرویس آرکادیر منتشر شد که به موضوع سوپراپ‌ها اختصاص داشت و در نهایت به این نتیجه رسیده بود که این سوپراپ‌های محبوبی که به‌سرعت در حال گسترش هستند، تنها به‌دلیل موقعیت کشورهای مربوطه، در همان کشورها می‌توانند گسترش یابند و به موفقیت‌های چشم‌گیر برسند؛ چراکه هر کدام از این سوپراپ‌ها برای برطرف کردن نیاز و مشکل مختص آن کشور و منطقه بود که راه‌اندازی شدند و توانستند محبوبیت اولیه خود را، قبل از اینکه ویژگی‌های دیگری به سرویس‌شان اضافه کنند، به دست آورند.

به گفته این گزارش هر چقدر هم که استراتژی این اپلیکیشن‌ها موفقیت‌آمیز بوده باشد، اما بعید به نظر می‌رسد که بتوانند موفقیت مشابهی را در کشورهایی که از چنین مشکلاتی رنج نمی‌برند، پیدا کنند. برای مثال کشوری که سیستم حمل‌ونقل بسیار خوبی دارد، هیچ دلیلی برای استفاده از اپلیکیشن‌هایی مانند گرب یا گوجک ندارد. هرچند امکان اینکه یک سوپراپ بتواند کنترل کل دنیا را به دست بگیرد، ایده و تفکر جالبی است؛ اما ممکن است چنین اتفاقی در واقعیت رخ ندهد.

درباره نویسنده

محدثه دهباشی

محدثه ده‌باشی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد رشته زبان فرانسه از دانشگاه تربیت مدرس تهران است. او از سال 93 با راه پرداخت همکاری می‌کند

دیدگاهتان را بنویسید

/* ]]> */