بانک‌تک (BankTech) موبایل پی‌تک (PayTech)

در آفریقا گوشی‌های تلفن همراه جای شعب بانکی را گرفته‌اند / بیش از ۳۹۶ میلیون کاربر پول موبایلی در آفریقا وجود دارد

پول موبایلی در آفریقا

سرویس پول موبایلی که از طریق متن، امکان برداشت و واریز پول نقد را فراهم می‌کند، به جزئی اجتناب ناپذیر از زندگی تبدیل شده است. شاید دور از انتظار باشد که یک باجه فلزی زرد و آبی، به قطب بانکداری آنلاین تبدیل شود؛ ولی هر روز ساعت ۶ صبح که آلبرت آگان وارد باجه کوچکش می‌شود، تعداد زیادی از مردم برای انجام کارهای بانکی خود به او مراجعه می‌کنند.

این جوان ۲۸ ساله در جایگاه همیشگی خود در یکی از جاده‌های اصلی حومه شهر آکرا می‌نشیند و به مراجعان غنایی کمک می‌کند تا از طریق گوشی موبایل به برداشت و واریز پول نقد در حساب‌های خود بپردازند. تمام کاری که آن‌ها باید انجام دهند، ارسال پیام متنی است.

پول موبایلی یکی از منابع درآمد اپراتورهای شبکه‌های بی‌سیم، مانند گروه ام‌تی‌ان محسوب می‌شود. بسیاری از آفریقایی‌ها به گوشی‌های هوشمند جدید دسترسی ندارند، از این رو در این منطقه از جهان واحد سفری‌کام شرکت ودافون بیشتر از داده‌ها، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در منطقه آفریقا دستگاه‌های خودپرداز و شعب بانکی دور از دسترس عموم قرار دارند و خدمات خود را با هزینه بسیار زیادی عرضه می‌کنند، به همین دلیل اهالی این منطقه برای انجام عملیات بانکی به افرادی مانند آگان مراجعه می‌کنند.

آگان می‌گوید: «در مناطق روستایی که هیچ بانکی در آن وجود ندارد، افراد می‌توانند به کارگزارانی مثل من مراجعه کنند و نقل‌وانتقالات پولی خود را انجام دهند.» او به طور میانگین روزانه ۲۰ هزار سدیس، برابر با ۳۷۰۰ دلار را انتقال می‌دهد و در ازای آن یک درصد کمیسیون دریافت می‌کند. وی عنوان می‌کند: «در صورتی که مردم موبایل داشته باشند، نیازی به حساب بانکی نخواهند داشت.»

سرویس پول موبایلی در آفریقا به یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر زندگی ۱.۲ میلیارد نفر از مردم این منطقه از جهان تبدیل شده است. این افراد برای انجام تمامی کارهای خود، از انجام مراسم خاکسپاری گرفته تا قرض گرفتن پول، به افرادی مانند آگان مراجعه می‌کنند. داده‌های صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد که تعداد کاربران سرویس پول موبایلی ثبت شده در کشور غنا، از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ حدود ۱۱ برابر شده است. طبق اعلام بانک جهانی، در کشور غنا که پیشگام ارائه این سرویس به شمار می‌رود، مبلغ این نوع از تراکنش‌ها با نیمی از تولید ناخالص داخلی برابری می‌کند.

انجمن جی‌اس‌ام اعلام کرده که تعداد حساب‌های پول موبایلی در منطقه آفریقای سیاه، از هر نقطه دیگری در جهان بیشتر است. در پایان سال ۲۰۱۸، تعداد کاربران این حساب‌ها به ۳۹۶ میلیون نفر رسید که در مقایسه با سال قبلش، ۱۴ درصد رشد داشته است. آسیای جنوبی در سال ۲۰۱۸، رشدی ۲۹ درصدی را تجربه کرده و آمار این رشد در آسیای شرقی و اقیانوسیه، ۳۸ درصد گزارش شده است.

پول موبایلی در آفریقا

پاتریک کوآنتسون، مدیر تحول دیجیتال واحد آکرای گروه استاندارد بانک است. او عنوان می‌کند: «فرصت‌های بسیاری برای همکاری اپراتورهای شبکه موبایلی و بانک‌ها وجود دارد. درآمدی که از این همکاری بدست می‌آید، چشم‌گیر خواهد بود. تقاضای گسترده برای خدمات پول موبایلی و استقبال عمومی از شیوه ارائه آن، باعث شده تا فرصت‌های زیادی برای توسعه این محصولات مالی در تمامی بخش‌های بازار ایجاد شود.»

جای تعجب ندارد که تعداد مراجعین آگان و ۱۸۲ هزار کارگزار پول موبایلی دیگر، در مقایسه با دستگاه‌های خودپرداز پایتخت غنا، بیشتر است.

داده‌های صندوق بین‌المللی پول حاکی از این هستند که به ازای هر ۱۰۰ هزار غنایی، ۱۷۴۰ کارگزار سرویس پول موبایلی وجود دارد. این آمار در مورد دستگاه‌های خودپرداز و شعب بانکی به ترتیب برابر است با ۱۱.۷ و ۸.۷ عدد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر.

پول موبایلی در آفریقا

ام‌تی‌ان غنا به ۷۸ درصد از مشتریان فعال حاضر در بازار خدمت‌رسانی می‌کند. الی هینی، سمت مدیرکل خدمات مالی موبایلی را در این شرکت به عهده دارد. او اعلام می‌کند:

شاهد هستیم که افراد فعال در حوزه‌های غیر رسمی، که پیش‌تر پول خود را زیر بالش‌هایشان مخفی می‌کردند، به پول موبایلی روی آورده‌اند. امروزه دیگر زمانی که سیل می‌آید، مردم پول‌هایشان را از دست نمی‌دهد، بلکه در حساب‌های خود نگهداری می‌کنند و سود می‌گیرند.

شرکت‌های فعال در حوزه پول موبایلی سپرده‌ها را به بانک‌ها واریز می‌کنند و امکان دسترسی کم‌هزینه به منابع مالی را برای این سازمان‌های مالی فراهم می‌کنند، بنابراین، بانک‌ها چیزی را از دست نمی‌دهند.

بزرگترین شرکت بیمه‌گر آفریقا، یعنی سانلام، ماه گذشته در همکاری با ام‌تی‌ان اعلام کرد که بزرگترین اپراتور شبکه بی‌سیم این قاره، از طریق کانال‌های دیجیتال خود، خدمات مربوط به مراسم خاکسپاری و سایر محصولات بیمه زندگی را ارائه خواهد کرد. با این کار، ۲۳۷ میلیون نفر از ۲۱ بازار مختلف تحت پوشش قرار می‌گیرند.

گروه وداکام که به شرکت ودافون تعلق دارد و دفتر آن در شهر ژوهانسبورگ واقع است، سال گذشته بخشی از سفری‌کام در نایروبی را خریداری کرد. هدف از این کار، دسترسی به خدمات انتقال پول ام پزا و افزایش دو برابری درآمدهای حاصل از سرویس‌های مالی گزارش شده است. وداکام در سال گذشته ۱۱ میلیارد تراکنش انجام داده است. این تراکنش‌ها توسط ۳۶ میلیون مشتری انجام گرفته و در مجموع مبلغی برابر با ۲ تریلیون رند (۱۳۴ میلیارد دلار) داشته‌اند.

انجمن جی‌اس‌ام در ماه فوریه اعلام کرد:

کشورهای نیجریه، اتیوپی و مصر این قابلیت را دارند که صنعت مالی خود را سازمان‌دهی کنند و از این طریق، طی ۵ سال آینده، ۱۱۰ میلیون حساب پول موبایلی جدید را افتتاح کنند.

مارتیسون اوبنگ – آگیی که مدیریت ودافون کش را در آکرا به عهده دارد، می‌گوید: «نکات مثبت دیگری نیز وجود دارند. داده‌های بانک غنا نشان می‌دهند که در پایان سال ۲۰۱۷، تعداد کاربران تکنولوژی صدای موبایلی این کشور ۳۱ میلیون نفر بوده است؛ این در حالی است که غنا در کل ۲۹ میلیون نفر جمعیت دارد. در آن زمان، تعداد حساب‌های فعال پول موبایلی ۱۲.۱ میلیون عدد گزارش شده است. پنج سال پیش‌تر از این تاریخ، این آمار ۳۴۵ هزار و ۴۰۰ عدد بوده و در این مدت پیشرفت چشمگیری را تجربه کرده است.»

پول موبایلی در آفریقا

وی افزود: «چشم‌انداز آینده روشن است. یکی از نقاط ضعف سیستم مالی ما این بود که نمی‌توانست وجوه نقدی را به خوبی در بین افراد مختلف انتقال دهد. در سایه ایجاد پول موبایلی، چند کسب‌وکار جدید نیز ایجاد شده‌اند.»

آگان به عنوان یک کارگزار، در چهار یا پنج سال گذشته مورد سرقت قرار نگرفته است، ولی همیشه هوشیارانه رفتار می‌کند. کارگزار دیگری که مدتی پیش توسط قمه تهدید شده بود، به آگان گفته که به زودی شرکتی راه‌اندازی می‌شود که پول‌های نقد را با پول‌های الکترونیکی جایگزین می‌کند؛ در نتیجه احتمال سرقت کاهش پیدا خواهند کرد.

او می‌گوید:

ریسک‌ کار ما خیلی زیاد است. باجه تا ساعت ۹ شب باز است و احتمال هر اتفاقی وجود دارد؛ ولی شغل دیگری وجود ندارد و اگر این کار را انجام ندهیم، غذایی برای خوردن نخواهیم داشت.

منبع: بلومبرگ

درباره نویسنده

ثنا جهاندار

کارشناس ارشد مهندسی شیمی و مترجم زبان انگلیسی. او در کنار تخصص دانشگاهی، به پژوهش و تحقیق در حوزه تکنولوژی و فناوری‌های مالی علاقه زیادی دارد و در حوزه فین‌تک، با مجموعه راه پرداخت همکاری می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

/* ]]> */