بانک‌تک (BankTech) پی‌تک (PayTech)

در شش ماه اول سال، بانک‌ها ۱۵۹۰ میلیارد تومان کارمزد بابت تراکنش‌های رایگان دادند

هزینه‌ای که شبکه بانکی کشور بابت کارمزد تراکنش‌های الکترونیک تنها در شبکه پرداخت الکترونیک کشور متحمل می‌شود، در شش ماهه اول سال جاری به رقمی بیش از ۱۵۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، نظام کارمزد پرداخت الکترونیک طی سال‌های اخیر خصوصا پس از دی‌ماه سال ۹۴ که مدل این نظام تغییر یافت و پرداخت کارمزد تراکنش‌های خرید بر عهده بانک پذیرنده گذاشته شد، همواره یکی از موضوعاتی بوده که کارشناسان، فعالان و ناظران شبکه بانکی و پرداخت الکترونیک نسبت به پیامدهای ناگوار آن برای اقتصاد کشور هشدار داده‌اند.

در نظام کارمزدی فعلی استفاده از خدمات پرداخت الکترونیک را برای دارندگان کارت و دارندگان کارتخوان یا همان پذیرنده‌ها رایگان است و در واقع هزینه ارائه این خدمت کاملا بر دوش شبکه بانکی قرار دارد.

بانک‌ها چه در زمانی که حساب متصل به دستگاه کارتخوان نزد آن‌ها است و چه زمانی که کاربران قبوض خدماتی خود را توسط کارت آن بانک پرداخت می‌کنند باید هزینه انجام این تراکنش‌ها را در قالب کارمزد بپردازند. اصلی‌ترین دریافت‌کنندگان این کارمزدها هم شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت الکترونیک هستند که بخشی از زیرساخت، ابزار و فرایند ارائه این خدمات را فراهم آورده‌اند.

اگرچه تقویت اعتماد و ترویج استفاده عمومی از این خدمات در سال‌هایی که افکار عمومی و کاربران هنوز آنچنان که بایدوشاید با ابزارهای پرداخت الکترونیک و… آشنا نبودند، توجیهی برای ارائه رایگان این خدمات بود اما با گذشت زمان و افزایش تعداد تراکنش‌های شبکه پرداخت الکترونیک طی سال‌های اخیر که علل متعدد و مختلفی در آن نقش داشته، هزینه کارمزدی که بانک‌ها بابت این تراکنش‌ها می‌پردازند دائما رو به افزایش است.

پیگیری‌های تسنیم از چند بانک نشان می‌دهد کارمزدی که شبکه بانکی به‌طور متوسط به ازای هر تراکنش خرید می‌پردازد بین ۱۶۲ تا ۱۷۰ تومان است. این رقم به تناسب بازه ارزشی تراکنش‌های پذیرنده‌های هر بانک متفاوت است اما می‌توان متوسط کارمزد پرداختی به ازای هر تراکنش را در شبکه بانکی ۱۶۵ تومان برآورد کرد.

در این صورت با در نظر گرفتن تعداد کل تراکنش‌های خریدی که از ابتدای سال جاری تا پایان شهریورماه ۹۷ انجام گرفته است، می‌توان به تخمینی از مجموع کارمزدی که شبکه بانکی بابت تراکنش‌های خرید پرداخت کرده است، دست پیدا خواهیم کرد.

بر اساس گزارش‌های ماهانه‌ای که شاپرک از تراکنش‌های حوزه پرداخت الکترونیک منتشر می‌کند، از ابتدای سال ۹۷ تا پایان شهریورماه ۹ میلیارد و ۶۵۹ میلیون و ۱۷۴ هزار و ۸۸۲ تراکنش فقط از جنس خرید در شبکه پرداخت کشور انجام شده است.

با این حساب اگر شبکه بانکی کشور بابت هر تراکنش ۱۶۵ تومان به‌طور متوسط کارمزد پرداخت کرده باشد، طی شش‌ماهه نخست امسال رقمی در حدود ۱۵۹۳ میلیارد تومان (۱۵۹۳,۷۶۳,۸۵۵,۵۳۰ تومان) کارمزد توسط شبکه بانکی کشور برای تراکنش‌های خرید پرداخت شده است.

این رقم هنگفت در حالی به هزینه‌های عملیاتی بانک‌ها تحمیل شده که به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده تجهیز منابع در شبکه بانکی اضافه خواهد شد و امکان کاهش نرخ سود تسهیلات را کاهش خواهد داد.

به‌عبارت‌دیگر اگرچه در نظام فعلی کارمزد، کاربران ابزارهای پرداخت الکترونیک اعم از خریداران و فروشندگان به‌ظاهر هزینه‌ای بابت استفاده از این خدمات پرداخت نمی‌کنند اما این هزینه به‌صورت غیرمستقیم از کانال شبکه بانکی و در قالب افزایش هزینه تجهیز منابع و نرخ سود بالا برای تسهیلات به همه مردم منتقل می‌شود.

اگر همان‌گونه که بسیاری از کارشناسان تأکید دارند، هزینه بالای تأمین مالی یکی از مشکلات اصلی بخش واقعی در اقتصاد بانک‌محور ایران است، بدون شک مدل‌هایی مانند مدل فعلی نظام کارمزد که به افزایش هزینه‌های بانک‌ها دامن می‌زند از جمله عللی است که بخش واقعی اقتصاد کشور را دچار خسران بیشتری می‌کند.

درباره نویسنده

اتاق خبر راه پرداخت

اتاق خبر راه پرداخت همه مطالب و خبر‌های مهم فین‌تک ایران را رصد و منتشر می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

۱ دیدگاه

  • با سلام من میوه فروش هستم فقط هفته بازار ها را میرم به خاطر سختگیری های فراوان موفق به دریافت کارت خوان سیار نشدم.
    ولی کارت خوان یکی از دوستانم را میبرم در بیست و چهار ساعت حدود دویست الی سیصد تراکنش انجام میدهند مشتری ها.جمع کل تراکنش حدود دو الی سه میلیون میشه یعنی بانک چقدر بابت تراکنش به شرکت پول میده نزدیک پنجاه تا شصت هزارتومان .معلومه بانک ورشکست میشه مگه چقدر سود داره که این مبلغ بابت کارمزد داده میشه
    بدرود