قهوه یکی از پرمصرفترین نوشیدنیهای جهان و یکی از مهمترین کالاهای کشاورزی در تجارت بینالمللی است؛ اما مسیر رسیدن یک فنجان قهوه به میز مصرفکنندگان، از مزارع کشورهای محدودی در کمربند استوایی آغاز میشود. در میان دهها کشور تولیدکننده قهوه، چند کشور اصلی بخش بزرگی از عرضه جهانی را در اختیار دارند و برزیل با فاصلهای قابل توجه بزرگترین تولیدکننده قهوه جهان است.
بر اساس دادههای تولید قهوه جهانی، در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰.۵ میلیون تن قهوه سبز در جهان تولید شده است. بخش عمده این تولید از منطقهای موسوم به کمربند قهوه میآید؛ نوار جغرافیایی اطراف خط استوا که به دلیل شرایط آبوهوایی مناسب، محل اصلی کشت قهوه در جهان است.
در صدر این بازار، برزیل قرار دارد. این کشور با تولید حدود ۳.۹۸ میلیون تن قهوه در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۳۸ درصد تولید جهانی را به خود اختصاص داده است. برزیل بهتنهایی بیش از مجموع بسیاری از کشورهای تولیدکننده بزرگ پس از خود قهوه تولید میکند و نقش تعیینکنندهای در قیمت و عرضه جهانی این محصول دارد.
پس از برزیل، ویتنام با تولید حدود ۱.۸ میلیون تن و سهم ۱۷ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. برخلاف بسیاری از تولیدکنندگان سنتی که بیشتر بر قهوه عربیکا تمرکز دارند، ویتنام بخش بزرگی از بازار خود را بر تولید قهوه روبوستا بنا کرده است؛ گونهای که معمولاً کافئین بیشتری دارد و در تولید قهوههای فوری کاربرد گستردهای دارد.
کلمبیا با حدود ۷۷۴ هزار تن، اندونزی با ۶۵۴ هزار تن و اتیوپی با حدود ۵۰۲ هزار تن دیگر تولیدکنندگان بزرگ قهوه جهان هستند. این پنج کشور در مجموع بخش قابل توجهی از عرضه جهانی را کنترل میکنند و نشان میدهند بازار قهوه وابستگی زیادی به چند قطب اصلی تولید دارد.
در میان دیگر تولیدکنندگان مهم، کشورهایی مانند اوگاندا، هند، هندوراس، پرو و مکزیک نیز سهم قابل توجهی در بازار جهانی دارند. بسیاری از این کشورها علاوه بر تولید حجم بالا، به دلیل کیفیت و ویژگیهای خاص دانههای خود در بازار قهوه تخصصی نیز اهمیت دارند.
بازار قهوه در سالهای اخیر با چالشهایی مانند تغییرات آبوهوایی، خشکسالی، افزایش هزینه تولید و نوسان قیمتها روبهرو بوده است. از آنجا که تولید جهانی قهوه در تعداد محدودی از کشورها متمرکز است، تغییر شرایط تولید در کشورهای بزرگی مانند برزیل و ویتنام میتواند بر زنجیره تأمین و قیمت جهانی قهوه اثر بگذارد.
این تمرکز نشان میدهد پشت هر فنجان قهوه، شبکهای جهانی از کشاورزان، صادرکنندگان و بازارهای کالا قرار دارد؛ بازاری که در آن چند کشور محدود، نقشی تعیینکننده در تأمین یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان ایفا میکنند.
| رتبه | کشور | تولید قهوه در ۲۰۲۴ (تن) | سهم از تولید جهان |
|---|---|---|---|
| ۱ | 🇧🇷 برزیل | ۳٬۹۸۴٬۰۰۰ | ۳۸٪ |
| ۲ | 🇻🇳 ویتنام | ۱٬۸۰۶٬۰۰۰ | ۱۷٪ |
| ۳ | 🇨🇴 کلمبیا | ۷۷۴٬۰۰۰ | ۷٪ |
| ۴ | 🇮🇩 اندونزی | ۶۵۴٬۰۰۰ | ۶٪ |
| ۵ | 🇪🇹 اتیوپی | ۵۰۱٬۶۰۰ | ۵٪ |
| ۶ | 🇺🇬 اوگاندا | ۳۸۴٬۰۰۰ | ۴٪ |
| ۷ | 🇮🇳 هند | ۳۷۲٬۰۰۰ | ۴٪ |
| ۸ | 🇭🇳 هندوراس | ۳۱۸٬۰۰۰ | ۳٪ |
| ۹ | 🇵🇪 پرو | ۲۶۱٬۰۰۰ | ۲٪ |
| ۱۰ | 🇲🇽 مکزیک | ۲۳۲٬۲۰۰ | ۲٪ |
| — | 🌍 سایر کشورهای جهان | ۱٬۲۰۴٬۵۰۰ | ۱۱٪ |
| — | مجموع جهانی | ۱۰٬۴۹۱٬۳۰۰ | ۱۰۰٪ |
