راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

چرا راه‌اندازی سامانه برداشت مستقیم کند پیش می‌رود؟

0

نجمه نوذر، عضو جامعه آزاد کسب‌وکار هوشمند خاورمیانه و شمال آفریقا- منا – MSBC Group / چهار سالی است که از ارسال پروتکل برداشت مستقیم توسط بانک مرکزی و جلسات آن و دو سالی از مانور و تست بانک مرکزی گذشته است؛ از سال گذشته این سامانه به‌صورت پایلوت اجرایی شده ولی از سمت بانک‌­ها جدی گرفته نشده است و راه‌اندازی آن کند پیش می‌­رود. البته برخی بانک­‌ها به‌صورت موردی چند سالی است که این سرویس را برای خود راه‌اندازی کردند؛ خبرها حاکی از آن است که به‌عنوان نمونه بانک سپه این سرویس را از طریق فینوتک ارائه کرده است. اما اینکه بانک‌­ها تبادلات خود را توسط سوئیچ بانک مرکزی(سپند) انجام دهند، هنوز به‌صورت جدی راه‌اندازی نشده است.

این نوشتار ضمن ارائه تعریفی کوتاه از این سامانه و بیان مزایای آن، راهکارهای محرک جهت راه‌­اندازی سریع‌تر آن را بیان کرده است.

در سامانه پایا مبلغ به حساب‌ها واریز می­‌شود. در سامانه برداشت مستقیم مبلغ از حساب برداشت می­‌شود و برداشت از حساب نیاز به مجوز دارد. بنابراین این سامانه دو بخش دارد یکی مدیریت مجوز و دیگری دستور برداشت­. به‌عنوان نمونه مستاجر به موجر مجوز می­‌دهد که طی دو سال، ماهانه، مبلغی از حساب او کسر شود و به‌صورت مکانیزه به حساب موجر واریز شود.

برداشت مستقیم را می‌­توان یک روش پرداخت Pulled-Based یا روش پرداخت مکرر(Recurring) دانست که طی مجوزی که متعهد می‌­دهد، به‌صورت دوره­ای مبلغی از حساب وی کاسته و به حساب ذینفع واریز می­‌شود.

کسب‌وکارهای زیر کاندیدای بسیار خوبی برای استفاده از سرویس برداشت مستقیم هستند:

  • قراردادهای اشتراکی که سقف پرداخت مشخص دارند
  • مراکز فروشی که کالاهای اقساطی به مشتریان می‌فروشند
  • تسهیلات بانکی
  • قبوض آب و برق و گاز و تلفن و …
  • پرداخت خودکار شارژها مانند شارژ اینترنت

این سامانه برای متعهد و ذینفع برد- برد است. برخی مزایای آن از دیدگاه متعهد عبارت است از:

  • خودکارسازی پرداخت
  • عدم پرداخت جریمه بابت تاخیر پرداخت
  • استفاده از امکاناتی مانند لغو سیستمی مجوز یا دستوربرداشت یک دوره
  • بهره­مندی از تخفیف­‌ها و امتیازاتی که به مشتریان خوش حساب اهدا می‌شود

و موارد زیر از مهم‌ترین مزایای سامانه از دیدگاه ذینفع است:

  • بهبود نقدینگی
  • جلوگیری از تاخیر تادیه(پیگیری معوقات پرداخت دیر هنگام)

طی مصاحبه با برخی از متخصصین آشنا با سامانه، مشخص شد که عدم اطلاعات کافی، از مهم‌ترین عوامل عدم استقبال از راه‌اندازی این سیستم هست. موارد زیر از جمله عواملی هستند که محرک راه‌اندازی سامانه برداشت مستقیم به نظر می‌­رسند:

  • تأکید بانک مرکزی به بانک‌­ها جهت اجرایی کردن و استفاده از سامانه
  • فرهنگ­سازی با آموزش
  • ورود مؤثر رسانه جهت اطلاع‌رسانی مورد کاربردها و مزایای سیستم
  • جلب اعتماد جامعه
  • ورود فین‌­تک‌­ها و ارائه خدمات نوع آورانه با به‌کارگیری این سرویس
  • تعامل سازمان‌ها و کسب‌وکارها برای استفاده از این سرویس: به‌عنوان نمونه یک سازمان بخواهد کل قبض‌­های خود را به‌صورت اتوماتیک پرداخت کند.

در جلسات اخیر بانک مرکزی بر روی به‌کارگیری این سرویس توسط فین‌­تک‌­ها تأکید شد. امید است که این سرویس نیز مانند سایر سرویس‌­های بانکی، سریعتر راه‌اندازی و مورد استفاده مشتریان قرار گیرد.

در نوشتارهای بعدی در خصوص استاندارد سپا(SEPA) و مورد کاربردهای برداشت مستقیم در خارج کشور مطالبی مطرح می‌شود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.