ماهنامه عصر تراکنش / مرتضی ترک تبریزی جزء آن دسته از مدیران سیستم بانکی است که بارها نسبت به اشتباه بودن نظام فعلی کارمزد هشدار داده است. او اخیراً گفته است که هزینههای نظام کارمزد قیمت خدمات بانکی بهخصوص نرخ بهره علیالحساب تسهیلات را برای دریافتکنندگان وام بالا میبرد. او در گفتوگویی گفته است که در حال حاضر تمام پرداختهای خرد در ایران به صورت آنلاین انجام میگیرد و همین آنلاین بودن، هزینههای مرتبط بر این تراکنشها را به شدت افزایش داده است.»
این هزینهها باعث شده که در دنیا به صورت معمول، تنها بخشی از تراکنشها را به صورت آنلاین انجام دهند و بخش زیادی به صورت آفلاین صورت میگیرد. در ایران اما گذشته از اینکه آنلاین بودن این تراکنشها، هزینههای زیادی برای شبکه و نظام بانکی اعم از بانکها، بانک مرکزی و حتی زیرساختهایی مانند برق و… دارد بانکها نیز هزینههای سنگینی برای اجاره پایانههای فروش یا همان کارتخوانها، پایدار و امن نگهداشتن زیرساختها از قبیل شبکه، سختافزار و نرمافزار متحمل میشوند که آنلاین بودن تراکنشها تأثیر فراوانی در بالا بودن این هزینهها دارد.
تأثیر مدل فعلی کارمزد روی خرید و سرمایهگذاری در فناوری اطلاعات نیز بسیار موضوع مهمی است. ترک تبریزی در این گفتوگو گفته است: «فارغ از اینکه هزینه هر تراکنش آنلاین چقدر است، آنچه بیشتر باید مورد توجه قرار بگیرد این واقعیت است که بخش بسیار زیادی از این هزینه توسط شبکه بانکی کشور پرداخت میشود که قطعاً به صورت غیرمستقیم بر هزینه تمام شده پول در بانکها تأثیر میگذارد و قیمت خدمات بانکی به خصوص نرخ بهره علیالحساب تسهیلات را برای دریافتکنندگان وام بالا میبرد.» چه باید کرد؟ او در پاسخ به این سؤال که در دنیا برای این مساله چه راهکاری اندیشیده شده است، میگوید: «دو راهکار موازی اندیشیده و اجرا شده است؛ اولاً پرداختهای خرد با ابزارهایی مانند کیف پول الکترونیک به صورت آفلاین انجام میشود و اگر کسی بخواهد تراکنش آنلاین انجام دهد باید هزینه آن را در قالب کارمزد پرداخت کند، ضمن تکه مدلهای کارمزدی به سمتوسویی است که کارمزد از ذینفع سرویس اخذ میشود.»
