بانکداری دیجیتال برای بانکها دیگر به ایجاد یک اپلیکیشن یا انتقال خدمات سنتی به کانالهای آنلاین محدود نیست. در این مسیر، زیرساختهای فناوری، معماری سامانهها، توانایی تعامل با اکوسیستم مالی و طراحی تجربه مشتری، به بخشهای اصلی تحول تبدیل شدهاند.
بانک شهر در سالهای اخیر تلاش کرده مسیر تحول دیجیتال خود را بر چند محور پیش ببرد؛ از توسعه زیرساختهای پردازشی، ذخیرهسازی، شبکه و امنیت گرفته تا راهاندازی سه مرکز داده عملیاتی، توسعه بانکداری باز، همکاری با فینتکها و ایجاد محصولاتی مانند ردبانک.
حسام حبیبالله، معاون فناوری اطلاعات بانک شهر، درباره این مسیر میگوید بانکها برای حرکت به سمت نسل جدید خدمات مالی باید بتوانند همزمان زیرساختی پایدار ایجاد کنند، با بازیگران اکوسیستم همکاری داشته باشند و تجربهای سادهتر و شخصیسازیشدهتر برای مشتری فراهم کنند.
زیرساخت؛ نقطه شروع مسیر تحول دیجیتال بانک شهر
یکی از پایههای اصلی برنامه تحول دیجیتال بانک شهر، توسعه زیرساختهای فناوری بوده است. این بانک در سالهای اخیر روی حوزههایی مانند پردازش، ذخیرهسازی، شبکه و امنیت تمرکز کرده تا ظرفیت لازم برای ارائه خدمات جدید و توسعه سرویسهای دیجیتال را ایجاد کند.
یکی از تغییرات مهم در این مسیر، عبور از معماری متکی بر یک مرکز داده و حرکت به سمت ساختار چندمرکزی بوده است. بانک شهر که پیشتر یک مرکز داده داشت، اکنون سه مرکز داده عملیاتی در اختیار دارد. این مراکز براساس استانداردها و الزامات بانک مرکزی، مرکز افتا ریاست جمهوری و سازمان پدافند غیرعامل تجهیز شدهاند.
به گفته حسام حبیبالله، معاون فناوری اطلاعات بانک شهر، این ساختار باعث شده در صورت بروز مشکل در یکی از مراکز، امکان ادامه ارائه خدمات از طریق مراکز دیگر وجود داشته باشد. به این ترتیب، بانک تلاش کرده وابستگی به یک نقطه زیرساختی را کاهش دهد و ظرفیت ارائه خدمات خود را افزایش دهد.
حرکت از سرویسهای داخلی به سمت اکوسیستم مالی
تحول دیجیتال بانک شهر تنها به توسعه زیرساختهای داخلی محدود نشده و این بانک همزمان توسعه بانکداری باز را نیز دنبال کرده است.
در مدل بانکداری باز، بانکها به جای آنکه تمام خدمات را تنها از مسیر کانالهای اختصاصی خود ارائه دهند، امکان استفاده از سرویسهای بانکی را برای کسبوکارها، فینتکها و دیگر بازیگران اکوسیستم فراهم میکنند.
بانک شهر نیز در همین مسیر تلاش کرده سرویسهای پایه بانکی خود را از طریق API و با رعایت الزامات امنیتی در اختیار شرکای تجاری قرار دهد.
این تغییر نگاه، نقش بانک را از یک ارائهدهنده بسته خدمات بانکی به یکی از اجزای یک اکوسیستم گستردهتر تغییر میدهد؛ اکوسیستمی که در آن فینتکها و پلتفرمهای دیجیتال میتوانند در کنار بانک، تجربههای جدیدی برای مشتری ایجاد کنند.
شهراه؛ زیرساخت بانک شهر برای همکاری با فینتکها
یکی از پروژههای بانک شهر در حوزه بانکداری باز، پلتفرم «شهراه» است. به گفته حبیبالله، فاز نخست این زیرساخت به پایان رسیده و با عملیاتی شدن آن، مسیر همکاریهای فنی و تجاری بانک با فینتکها و دیگر بازیگران اکوسیستم مالی توسعه پیدا میکند.
شهراه بر پایه API طراحی شده و هدف آن ایجاد بستری برای ارائه خدمات بانکی از طریق شرکای تجاری است؛ مدلی که میتواند امکان توسعه سرویسها را بدون محدود شدن به کانالهای سنتی بانک فراهم کند.
همکاری با اسنپفود و دیجیپی؛ نمونههایی از بانکداری باز
حرکت بانک شهر به سمت بانکداری باز، در همکاری با پلتفرمهای دیجیتال نیز نمود پیدا کرده است. یکی از نمونههای این همکاری، تعامل با اسنپفود است. در این همکاری، سرویسهایی پیادهسازی شده که امکان استفاده از ظرفیتهای بانکی بانک شهر را در بستر این پلتفرم فراهم میکند.
دیجیپی نیز یکی دیگر از مجموعههایی است که بانک شهر با آن همکاری کرده است. در یکی از محصولات مبتنی بر کارت، دیجیپی با بانک شهر همکاری دارد و این محصول در حال پیادهسازی بر بستر سرویسهای بانک شهر است.
این همکاریها نشان میدهد بانکها برای توسعه خدمات دیجیتال دیگر تنها به ساخت سرویسهای داخلی متکی نیستند و بخشی از مسیر رشد خود را از طریق مشارکت با بازیگران تخصصی بازار دنبال میکنند.
آسان پرداخت؛ استفاده از ظرفیت یک بازیگر فینتکی
یکی دیگر از مسیرهای بانک شهر در سال ۱۴۰۴، استفاده از ظرفیتهای مجموعه آسان پرداخت بوده است. بانک شهر در پایان سال ۱۴۰۳ و آغاز سال ۱۴۰۴، سهام مدیریتی هلدینگ آسان پرداخت را در اختیار گرفت. این همکاری دو بخش مهم دارد؛ نخست حوزه PSP و پرداخت الکترونیکی و دوم اپلیکیشن آپ که یکی از بازیگران شناختهشده فینتکی کشور است.
بانک شهر تلاش کرده ظرفیتهای این مجموعه را در راستای توسعه خدمات خود به کار بگیرد. یکی از نمونههای این همکاری، ارائه ارز اربعین از طریق اپلیکیشن آپ بوده است. همچنین در حوزه پذیرندگی نیز طرحهایی برای توسعه شبکه پذیرندگی اجرا شده و زیرساخت کارتخوانهای مجموعه آسان پرداخت که در شبکه بانک شهر استفاده میشوند، ارتقا یافته است.
ردبانک؛ محصولی فراتر از دیجیتالسازی خدمات سنتی
در کنار توسعه زیرساخت و همکاری با اکوسیستم مالی، ردبانک یکی دیگر از مسیرهای بانک شهر برای تحول دیجیتال است. ردبانک قرار نیست صرفاً نسخه دیجیتال خدمات سنتی بانک باشد؛ بلکه با هدف ایجاد تجربهای متفاوت از خدمات بانکی طراحی شده است.
در این محصول، فرایندهایی مانند ثبتنام، افتتاح حساب، دریافت کارت، خدمات مبتنی بر کارت و مدیریت دارایی بهصورت یکپارچه طراحی شدهاند تا مشتری بتواند مسیر سادهتری برای دریافت خدمات مالی داشته باشد.
بانک شهر در طراحی ردبانک تلاش کرده همه خدمات را بهصورت مستقل و از ابتدا ایجاد نکند؛ بلکه این محصول را بستری برای تجمیع خدمات بازیگران مختلف در نظر گرفته است. به گفته حبیبالله، ردبانک باید بتواند خدماتی مانند مدیریت دارایی، خدمات پذیرندگی و دیگر سرویسهای مالی را در یک تجربه واحد کنار هم قرار دهد.
رقابت آینده بانکها؛ تجربه مشتری به جای صرفاً محصول
با وجود اهمیت زیرساخت و فناوری، هدف نهایی تحول دیجیتال بانکها به تجربه مشتری بازمیگردد. از نگاه معاون فناوری اطلاعات بانک شهر، رقابت آینده بانکها بیش از آنکه بر سر نرخ سود باشد، بر سر کیفیت تجربه مشتری شکل میگیرد.
در شرایطی که نرخهای بانکی تحت تأثیر سیاستهای تنظیمگری قرار دارند، بانکها باید مزیت رقابتی خود را در حوزههایی مانند سادگی استفاده، سرعت ارائه خدمات و شخصیسازی تجربه مشتری ایجاد کنند.
بانکی موفق خواهد بود که بتواند پیچیدگیهای داخلی خود را از مسیر مشتری حذف کند و خدمات مالی را به شکلی سادهتر و متناسبتر با نیاز کاربران ارائه دهد.
آینده ردبانک؛ از نئوبانک تا یک پلتفرم مالی
حبیبالله چشمانداز آینده ردبانک را فراتر از یک محصول دیجیتال ساده میبیند. او معتقد است در چارچوب مقررات فعلی، ردبانک میتواند به یک نئوبانک موفق تبدیل شود؛ اما در صورت تغییر شرایط رگولاتوری، ظرفیت تبدیل شدن به یک بانک بزرگ را نیز خواهد داشت.
در این نگاه، ردبانک تنها یک کانال جدید برای ارائه خدمات نیست؛ بلکه میتواند بستری برای اتصال خدمات مختلف مالی و ایجاد تجربهای یکپارچه برای مشتری باشد.
از زیرساخت تا اکوسیستم؛ مسیر جدید بانک شهر
مسیر تحول دیجیتال بانک شهر ترکیبی از چند حرکت همزمان است؛ توسعه زیرساختهای فناوری، افزایش ظرفیت مراکز داده، حرکت به سمت بانکداری باز، همکاری با فینتکها و توسعه محصولات دیجیتال.
این مسیر نشان میدهد بانک شهر تلاش کرده تحول دیجیتال را نه فقط در قالب یک محصول، بلکه در سطح معماری فناوری، مدل همکاری با اکوسیستم و تجربه مشتری دنبال کند.
از سه مرکز داده تا ردبانک، رویکرد بانک شهر بر ایجاد زیرساختی استوار است که بتواند هم خدمات فعلی را پشتیبانی کند و هم زمینه توسعه خدمات جدید مالی را فراهم آورد.
