راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

نقش فراموش‌شده اما جالب پیتزا در صنعت پرداخت

محدثه دهباشی؛ ماهنامه عصر تراکنش / چه کسی فکرش را می‌کرد که پیتزا یا همان ورژن ایرانیزه‌شدهٔ خودمان، کش لقمه، علاوه بر تأثیری که دیدن رنگ و ظاهرش و حس کردن بوی آن بر میزان گرسنگی و سیری ما دارد، نقش به‌سزایی هم در تاریخ پرداخت داشته باشد. این غذای دوست‌داشتنی که کوچک و بزرگ نمی‌شناسد و تقریباً هیچ‌کسی دست رد به سینه آن نمی‌زند، عامل دو اتفاق مهم در صنعت پرداخت بوده است؛ یکی اولین خرید و پرداخت اینترنتی انجام‌شده و دیگری اولین خرید و پرداخت بیت‌کوینی انجام‌شده در تاریخ.

با مورد اول یعنی اولین پرداخت اینترنتی که در تاریخ صورت‌گرفته شروع می‌کنیم. می‌گویند پیتزا هات (Pizza Hut) اولین فروش آنلاین را در سال ۱۹۹۴ به خود اختصاص داده است. البته همین‌جا باید پرانتز بزرگی باز کنیم و توضیحاتی را دربارهٔ عبارت «اولین فروش آنلاین» به شما بدهیم.

 

عنوان اولین خرید و پرداخت آنلاین نصیب چه کسی شد؟

چندین ادعا وجود دارد که شما را با آن‌ها آشنا می‌کنیم. گفته می‌شود که در سال ۱۹۷۱ دانش‌آموزان علوم کامپیوتر در Stanford و MIT از طریق شبکه آرپانت (ARPANET) قرارومدارهای خود را برای خریدوفروش ماری‌جوانا انجام می‌دادند. البته نقشی که اینترنت در اینجا بازی می‌کرد، فقط برای هماهنگ کردن زمان و مکان معامله بود و نقشی در پرداخت آن نداشت و پول به‌صورت دستی ردوبدل می‌شد.

تقریباً مشابه همین اتفاق هم ۱۳ سال بعد، در تاریخ ۱۹۸۴ توسط یک مادربزرگ ۷۴ سالهٔ بریتانیایی به نام جین اسنوبال رخ داد. کاری که اسنوبال انجام داده بود این بود که با استفاده از دستگاه ویدئوتکس (Videotex) که یک تلویزیون متصل به خطوط تلفنی است، سعی کرد تا مواد موردنیازش را از خواروبارفروشی محله‌اش سفارش دهد. سفارش‌های تحویل داده شد و پول آن‌ها هم به‌صورت دستی دریافت شد. به‌هرحال، هیچ‌کدام از این‌ها جزو خرید اینترنتی محسوب نمی‌شوند چراکه پول هرکدام از آن‌ها دست‌به‌دست پرداخت شده بود.

سال ۱۹۹۴ بود که مهیج‌ترین اتفاق اینترنتی رخ داد و واقعی‌ترین تراکنش اینترنتی انجام شد. هرچند که افتخار این اتفاق نصیب پیتزا هات شد و اولین خرید اینترنتی در تاریخ به اسم این پیتزافروشی ثبت شد اما دن کان (Dan Kohn) 21 ساله، کسی بود که واقعاً لایق این عنوان بود.

دن کان، کارآفرین ۲۱ ساله‌ای است که وب‌سایت نت‌مارکت (NetMarket) را در نیوهمپشایر راه‌اندازی کرد. کان توانست در ۱۱ اوت سال ۱۹۹۴ یک نسخهٔ سی‌دی از آلبوم استینگ به نام «Ten Summoner’s Tales» را با قیمت ۱۲.۴۸ دلار به یکی از دوستانش در فیلادلفیا و از طریق اینترنت بفروشد.

همان‌طور که پیش‌تر هم گفتیم، چیزی که در تاریخ ثبت شده است، نام پیتزا هات و پیتزای پپرونی و قارچ با پنیر اضافهٔ آن، به‌عنوان اولین کالای خریدوفروش‌شده در اینترنت است و باقی موارد، ادعاهایی است که در گوشه و کنار وجود دارد که البته نمی‌شود نادیده‌شان گرفت.

جالب است بدانید که نخستین رستوران پیتزا هات در سال ۱۹۵۸ و در شهر ویچیتا در ایالات‌متحده راه‌اندازی شد. دو برادر به نام‌های دن و فرانک کارنی توانستند با قرض گرفتن ۶۰۰ دلار از مادرشان، نخستین شعبهٔ این رستوران را باز کنند و در سال ۱۹۷۳ بود که پای این پیتزافروشی به انگلستان هم باز شد. سال ۲۰۰۸ فروش آنلاین پیتزا هات به یک میلیارد دلار رسید و در سال ۲۰۱۳ هم به لطف سفارش‌های موبایلی ثبت‌شده، فروش دیجیتال این پیتزافروشی به رقم ۶ میلیارد دلار رسید.

 

اولین بیت‌کوین هم خرج شکم شد

این هم از پیتزا هات و ماجرای اولین خرید و پرداخت اینترنتی در تاریخ؛ اما نقش پیتزا همین‌جا به پایان نمی‌رسد و همان‌طور که قبلاً هم گفتیم، نقشی هم در یک «اولین» دیگر در خرید و پرداخت با بیت‌کوین نیز داشته است.

هفت سال پیش و در تاریخ ۲۲ می ۲۰۱۰، ده هزار بیت‌کوین برای خرید دو عدد پیتزا پرداخت شد. این ده هزار بیت‌کوین در آن زمان چیزی معادل ۴۰ دلار بود اما اتفاقاتی که در این چند ماه اخیر افتاد، باعث شد تا همین دو عدد پیتزا ارزش میلیونی بیابند و چیزی حدود ۲۰ میلیون دلار قیمت پیدا کنند.

Laszlo Hanyecz همان فردی است که ادعا می‌کند اولین تراکنش بیت‌کوینی در تاریخ را برای خرید دو عدد پیتزای پاپا جان (Papa John) انجام داده است.

اما ازآنجایی‌که هفت سال پیش هیچ مغازه‌داری بیت‌کوین را قبول نمی‌کرد و این ارز برای خرید کالا پذیرفتنی نبود، درنتیجه Laszlo مجبور بود که این خرید و پرداخت پول آن را با واسطه انجام دهد. به همین دلیل ۲۲ ماه می ۲۰۱۰، Laszlo در انجمن گفت‌وگوی بیت‌کوین، مطلب جالبی می‌نویسد و از کاربران انجمن تقاضای دو عدد پیتزا می‌کند: «من حاضرم برای دو عدد پیتزا، ده هزار بیت‌کوین پرداخت کنم. دو پیتزای بزرگ می‌خواهم تا کمی از آن برای روز بعد هم بماند تا بتوانم کمی در طول روز به آن ناخنک بزنم. شما می‌توانید یا خودتان پیتزا درست کنید و برای من بیاورید و یا از یک پیتزافروشی برایم سفارش دهید. فرقی ندارد چون چیزی که برای من مهم است این است که به ازای پرداخت بیت‌کوین، بتوانم بدون این‌که خودم مجبور به آماده کردنش باشم، پیتزا بخورم. من پیاز، فلفل، سوسیس، قارچ، گوجه، پپرونی و پنیر پیتزا دوست دارم، درست همان موادی که یک پیتزای معمولی را شامل می‌شود. اگر کسی مایل است لطفاً به من اطلاع دهد.»

با خواندن این مطلب، یک کاربر بریتانیایی حاضر به انجام این مبادله شد و سود خوبی هم کرد، چون با این‌که ده هزار بیت‌کوین (۴۰ دلار) دریافت کرده بود اما فقط ۲۵ دلار بابت دو عدد پیتزا پرداخت کرد.

بعدازاین اتفاق، کاربران بیت‌کوین ۲۲ ماه می (اول خرداد) را به‌عنوان روز پیتزای بیت‌کوینی نام‌گذاری کردند و امروزه شما می‌توانید برای خرید ساندویچ‌های ساب‌وِی هم از بیت‌کوین استفاده کنید.

اینجاست که شاید بشود به این نتیجه رسید که تنبلی و راحت‌طلبی همیشه هم زیان‌ده نیست و گاهی اوقات می‌تواند منجر به ثبت «اولین» ها در تاریخ شود!

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.