رویترز در گزارشی تازه از پیشروی پروژه یوروی دیجیتال در پارلمان اروپا خبر داده؛ پروژهای که در میانه نگرانیهای فزاینده درباره وابستگی اروپا به زیرساختهای پرداخت آمریکایی، حالا بیش از گذشته به یک اولویت راهبردی برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. تصویب پیشنویس مقررات این طرح در کمیته امور اقتصادی پارلمان اروپا، پس از سه سال مذاکره، میتواند مسیر ورود یورو به عرصه پرداختهای دیجیتال مبتنی بر پول بانک مرکزی (CBDC) را هموارتر کند. در ادامه ترجمه کامل این گزارش رویترز را میخوانید.
تصویب پیشنویس مقررات یوروی دیجیتال پس از سه سال مذاکره
بانک مرکزی اروپا موفق شد حمایت مهمی را در پارلمان اروپا برای راهاندازی یوروی دیجیتال به دست آورد؛ ابزار پرداختی که هدف آن کاهش وابستگی منطقه یورو به شبکههای پرداخت آمریکایی و تقویت استقلال مالی اروپا در شرایط پرتنش روابط فراآتلانتیکی است.
یوروی دیجیتال در عمل نوعی کیف پول الکترونیکی است که توسط بانک مرکزی اروپا تضمین میشود، اما عرضه و ارائه آن از طریق بانکها و شرکتهای فینتک انجام خواهد شد. این ابزار به شهروندان منطقه یورو امکان میدهد پرداختهای حضوری و آنلاین خود را با پول دیجیتال بانک مرکزی انجام دهند.
پروژه یوروی دیجیتال که از حدود شش سال پیش آغاز شده، پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اعمال تعرفههای تجاری علیه متحدان سنتی آمریکا از جمله اتحادیه اروپا و افزایش نگرانیها درباره استفاده احتمالی آمریکا از سلطه خود بر شبکههای پرداختی مانند ویزا و مسترکارت، نگاه اروپا را به سمت ایجاد زیرساختهای مستقل مالی سوق داده است.
تصویب پیشنویس مقررات یوروی دیجیتال در کمیته امور اقتصادی پارلمان اروپا پس از سه سال مذاکره و اختلاف میان بانک مرکزی اروپا و بانکهای تجاری انجام شده است. بانکها نگران خروج سپردهها و کاهش درآمدهای خود بودند و تلاش میکردند دامنه اجرای این پروژه محدود شود.
در متن پیشنویس مقررات آمده است که یوروی دیجیتال میتواند وابستگی بیش از حد اروپا به ارائهدهندگان غیراروپایی خدمات پرداخت را کاهش دهد و با فراهم کردن امکان پرداخت با پول بانک مرکزی در تراکنشهای روزمره، یورو را وارد عصر دیجیتال کند.
احتمال تصویب نهایی تا پایان سال
برخی نمایندگان پارلمان اروپا همچنان با این طرح مخالف هستند. زیگبرت فرانک دروزه، نماینده گروه راستگرای «اروپای ملتهای مستقل»، اعلام کرده که گروه متبوعش به این پیشنهاد رأی منفی داده است و همین موضوع احتمال برگزاری رأیگیری دیگری در صحن اصلی پارلمان را افزایش میدهد.
در صورت نبود مخالفت جدی در نشست عمومی پارلمان، مذاکرات میان پارلمان اروپا، شورای اروپا و کمیسیون اروپا از ماه آینده آغاز خواهد شد و هدف این است که مقررات نهایی تا پایان سال جاری تصویب شود.
بانک مرکزی اروپا نیز اعلام کرده است که در نیمه دوم سال آینده یک دوره آزمایشی ۱۲ ماهه برای یوروی دیجیتال آغاز خواهد کرد. در صورت موفقیت این مرحله، عرضه کامل این ارز دیجیتال در سال ۲۰۲۹ انجام میشود.
تجربه سایر کشورها
خارج از منطقه یورو، چین اجرای آزمایشی یوان دیجیتال را در مقیاس گسترده دنبال کرده است. کشورهایی مانند هند و برزیل نیز آزمایشهایی در این حوزه انجام دادهاند.
بریتانیا تاکنون بیشتر بر مطالعات و تحقیقات متمرکز بوده است؛ موضوعاتی مانند حریم خصوصی، ثبات مالی و اثرات احتمالی بر نظام بانکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده در این کشور است.
در آمریکا نیز دونالد ترامپ صدور ارز دیجیتال بانک مرکزی توسط فدرال رزرو را ممنوع کرده است.
محدودیت نگهداری و نقش پررنگ دولتها
برای کاهش نگرانی بانکها درباره خروج سپردهها، پارلمان اروپا محدودیتهایی را در نظر گرفته است. بر اساس پیشنهاد نمایندگان، کمیسیون اروپا با توصیه بانک مرکزی اروپا سقف نگهداری یوروی دیجیتال را تعیین خواهد کرد و این سقف حداقل هر دو سال یکبار بازبینی میشود.
شرکتها نیز اجازه نخواهند داشت یوروی دیجیتال را بیش از ۲۴ ساعت نگهداری کنند. همچنین این دارایی سودی به کاربران پرداخت نخواهد کرد و استفاده از آن برای شهروندان رایگان خواهد بود.
لورا کازوناتو، مدیر سیاستگذاری مؤسسه Positive Money Europe، معتقد است که طرح کنونی حاصل مصالحههای سیاسی است. به گفته او، بانکهای تجاری همچنان نقش اصلی را در توزیع یوروی دیجیتال بر عهده خواهند داشت و این طرح هنوز به یک جایگزین واقعی برای سپردههای بانکی تبدیل نشده است.
برخی از این امتیازها برای جلب حمایت منتقدان ضروری بوده است. از جمله فرناندو ناوارته روخاس، مذاکرهکننده پارلمان اروپا در این پرونده، که تا مدتها با ارائه آنلاین یوروی دیجیتال مخالفت میکرد.
نگرانی بانکها از خروج سپردهها
شبیهسازیهای بانک مرکزی اروپا نشان میدهد اگر سقف نگهداری یوروی دیجیتال برای هر فرد سه هزار یورو تعیین شود، ممکن است تا ۶۹۹ میلیارد یورو از سپردههای بانکهای منطقه یورو به این ابزار جدید منتقل شود.
این رقم معادل حدود ۸٫۲ درصد کل سپردههای دیداری خرد در منطقه یورو است؛ هرچند تأثیر آن بر بانکهای کوچک و بانکهای خردهفروشی میتواند شدیدتر باشد.
هزینه اجرا و رقابت با بخش خصوصی
یکی از موضوعات مهم در مذاکرات آینده، نحوه جبران هزینههای اجرای این طرح برای شرکتهای مشارکتکننده خواهد بود. بانک مرکزی اروپا هزینه راهاندازی یوروی دیجیتال را بین چهار تا شش میلیارد یورو در یک دوره چهارساله برآورد کرده است.
برخی منتقدان معتقدند که تا زمان عرضه نهایی، یوروی دیجیتال ممکن است بخشی از جذابیت خود را از دست بدهد. آوکه زیلسترا، نماینده گروه «میهنپرستان برای اروپا»، میگوید ابتکارهای بخش خصوصی میتوانند رقیب جدی این پروژه باشند.
از جمله این طرحها میتوان به سرویس پرداخت آنی «ورو» اشاره کرد که با حمایت تعدادی از بانکهای بزرگ اروپایی توسعه یافته است.
در مقابل، برخی نمایندگان پارلمان بر لزوم پایین بودن هزینه پذیرش یوروی دیجیتال برای کسبوکارها تأکید دارند. پیشنویس پارلمان برای کسبوکارهای کوچک و افراد خوداشتغال برخی معافیتها را نیز در نظر گرفته است.
منبع: رویترز