راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

بانک مرکزی روسیه نرخ بهره را به سطح قبل از جنگ بازگرداند / پایان عملیات پولی در مسکو

بانک مرکزی روسیه پس از مهار شوک تورمی، نرخ بهره را به سطح پیش از جنگ رساند.

بانک مرکزی روسیه روز جمعه با اعلام کاهش ۱.۵ درصدی، نرخ بهره سیاستی را به سطح پیش از آغاز جنگ بازگرداند. این نهاد در بیانیه خود اعلام کرده است که اگرچه هیئت‌مدیره بانک مرکزی به چالش‌برانگیز بودن محیط خارجی اقتصاد روسیه آگاه است و این تهدیدات همچنان به شکلی قابل توجه پابرجا هستند؛ اما تورم با سرعتی بیش از حد انتظار در حال کاهش است و سرعت کوچک شدن اقتصاد روسیه نیز کمتر از میزان پیش‌بینی‌شده است.

طبق گزارشی از روزنامه دنیای اقتصاد همین موضوع باعث شده تا سیاست‌گذاران روس نرخ بهره را به سطح ۹.۵ درصدی برسانند؛ عددی که پیش از آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین نرخ بهره در آن سطح قرار داشت. این چهارمین کاهش نرخ بهره از زمان افزایش اضطراری نرخ بهره در اواخر فوریه است که آن را از ۹.۵ درصد به ۲۰درصد رساند. با تثبیت ارزش روبل و متغیرهای اقتصاد کلان، ‌‌بانک مرکزی روسیه ادامه سیاست‌‌های انقباضی را لازم ندانسته و می‌توان گفت مأموریت سیاست‌گذار پولی در واکنش به شوک اقتصادی ناشی از جنگ و تحریم به پایان رسیده است.


چهارمین گام انبساطی روسیه


روز جمعه بانک مرکزی روسیه در بیانیه‌‌ای اعلام کرد با توجه به ثبات متغیرهای کلان اقتصاد این کشور نرخ بهره سیاستی خود را کاهش می‌‌دهد. بر این اساس نرخ بهره روسیه با کاهش ۱.۵درصدی از سطح ۱۱درصد به ۹.۵ درصد رسید تا برای اولین‌بار به سطح پیش از جنگ بازگردد. با وجود اینکه سایه تحریم‌‌های غرب همچنان بر سر اقتصاد روسیه سنگینی می‌‌کند، بانک مرکزی این کشور در بیانیه خود اعلام کرده است با وجود اینکه محیط خارجی برای اقتصاد روسیه به شکل قابل توجهی همچنان چالش‌برانگیز است و فعالیت‌‌های اقتصادی این کشور را با چالش‌های جدی مواجه می‌‌کند؛ اما سرعت کاهش تورم افزایش یافته و کاهش حجم فعالیت‌‌های اقتصادی در روسیه کمتر از پیش‌‌بینی‌‌های قبلی است. بانک مرکزی روسیه نکات یادشده را به‌عنوان دلایل اصلی کاهش دوباره نرخ بهره اعلام کرده است.

در این دوران نرخ برابری دلار به روبل به سطح ۵۷ رسیده است که از قله ۱۴۰ فاصله قابل توجهی گرفته و حتی نسبت به سطح ۷۸ پیش از آغاز جنگ نیز پایین‌تر است؛ هرچند اقتصاددانان نسبت به پایداری این نرخ ارز مشکوک هستند.

در واقع این گروه از اقتصاددانان معتقدند این نرخ ارز در بلندمدت موجب اختلال در روابط اقتصاد روسیه با اقتصاد جهانی خواهد شد. تورم روسیه نیز از ۱۷.۸درصد در آوریل به ۱۷.۱درصد در ماه مه رسیده است؛ تورم آوریل قله تورمی روسیه از ژانویه ۲۰۰۲ به‌شمار می‌‌رود که نشان می‌‌دهد در آن زمان شوک تورمی ناشی از جنگ روسیه علیه اوکراین و تحریم‌‌های غرب به اوج خود رسیده است. در حال حاضر سیاست‌گذاران روس انتظار دارند که تورم روسیه در سال۲۰۲۲ بین ۱۴ تا ۱۷درصد به ثبت برسد و تا سطح ۵ تا ۷درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یابد.

پیش‌بینی می‌‌شود در سال ۲۰۲۴ نرخ تورم به ۴درصد بازگردد. از سوی دیگر کاهش واقعی فعالیت‌‌های اقتصادی روسیه در سه‌ماه دوم سال۲۰۲۲ کمتر از آنچه به پیش‌‌بینی می‌‌شد به ثبت رسید؛ به همین دلیل انقباض اقتصاد روسیه در سال۲۰۲۲ می‌‌تواند کمتر از پیش‌‌بینی‌‌ها به ثبت برسد.

جمع نکات بالا باعث شده است تا بانک مرکزی روسیه چهارمین مرحله از سیاست‌‌های انبساطی را در پیش بگیرد. پیش از این بانک مرکزی این کشور در سه مرحله، نرخ بهره را به ترتیب از ۲۰ به ۱۷درصد، ‌‌۱۷ به ۱۴درصد و ۱۴ به ۱۱درصد کاهش داده بود و در آخرین گام روز جمعه این نرخ را به ۵/ ۹درصد رساند. با توجه به اینکه افزایش شدید نرخ بهره در ماه فوریه به سطح ۲۰درصد با هدف کنترل شوک ناشی از جنگ و تحریم انجام شده بود، به نظر می‌‌رسد با بازگشت نرخ بهره به سطح پیش از جنگ مأموریت بانک مرکزی در کنترل این شوک به پایان رسیده است.


هشدار درباره آینده


با وجود کاهش نرخ بهره، الویرا نابیولینا، رئیس بانک مرکزی روسیه در سخنانی به طیف وسیع ریسک‌‌هایی که اقتصاد روسیه را تهدید می‌‌کند، اشاره کرد. این تهدیدات شامل فشارهای موجود برای اوج‌‌گیری دوباره تورم، کاهش واردات و ریسک‌‌های ناشی از تحریم‌‌های اقتصادی می‌شود که نیمی از ذخایر خارجی ۶۴۰ میلیارد دلاری این کشور تا پیش از ۲۴ فوریه را مسدود کرده است. با این حال نابیولینا اعلام کرد تأثیر تحریم‌‌ها بر اقتصاد روسیه کمتر از آن چیزی است که فکر می‌‌کردیم.

در ادامه بانک مرکزی در بیانیه‌‌ای اعلام کرد که این نهاد در جلسات آتی خود ضرورت کاهش بیشتر نرخ بهره را بررسی خواهد کرد. با این حال کارشناسان معتقدند ظرفیت اقتصاد روسیه برای کاهش بیشتر نرخ بهره محدود است. از سوی دیگر بسیاری از شرکت‌های بین‌‌المللی سرمایه‌‌گذاری‌‌های خود در روسیه را به دلیل دشواری فزاینده تجارت یا به دلیل اینکه نمی‌‌خواهند با جنگ مرتبط باشند، رها کرده‌‌اند. برخی مراجع اقتصادی پیش‌‌بینی می‌‌کنند که اقتصاد روسیه در سال ۲۰۲۲ به میزان ۱۵درصد منقبض خواهد شد و به دنبال آن در سال۲۰۲۳ حدود ۳درصد کاهش بیشتر خواهد داشت. در واقع این کشور با از دست دادن دستاوردهای اقتصادی ۱۵ سال گذشته روبه‌رو است.

رئیس بانک مرکزی روسیه در بخشی از سخنان روز جمعه اعلام کرد بانک مرکزی روسیه به‌‌رغم محدودیت‌‌های ارزی، به سیاست نرخ شناور روبل ادامه می‌‌دهد. الویرا نابیولینا در کنفرانس مطبوعاتی پس از جلسه هیئت‌رئیسه بانک مرکزی روسیه اعلام کرد: «نوسان نرخ روبل تأثیر متفاوتی برای گروه‌های مختلف فعالان اقتصادی دارد.»

نابیولینا گفت: «به‌رغم اعمال محدودیت‌‌های ارزی و سایر محدودیت‌‌ها، ما از سیاست شناور بودن نرخ روبل در چارچوب این محدودیت‌‌ها پیروی می‌‌کنیم.» رئیس هیئت‌مدیره بانک مرکزی روسیه افزود: «حرکت نرخ روبل تأثیر متفاوتی برای گروه‌های مختلف فعالان اقتصادی دارد.» نابیولینا افزود: «مطمئناً در حال حاضر نرخ روبل تا حد زیادی با حساب جاری، نسبت صادرات و واردات تعیین‌شده و تحت تأثیر آن قرار خواهد گرفت.»


رفتار دوگانه تورم در روسیه و آمریکا


در پی کاهش نرخ تورم در روسیه و افزایش هم‌زمان نرخ تورم در آمریکا، نیوزویک در گزارشی تورم دو کشور را مقایسه کرد. بر این اساس در حالی که تورم روسیه از ۱۷.۸درصد در آوریل به ۱۷.۱درصد در ماه مه رسیده است، تورم آمریکا در مدت مشابه از ۸.۵ درصد به سطح ۸.۶ درصدی دست یافته است.

این بالاترین نرخ تورم در ۴۰ سال اخیر و از دسامبر ۱۹۸۱ به‌شمار می‌‌رود. تورم آمریکا مدت‌ها قبل از حمله روسیه به اوکراین در حال افزایش بود؛ اما آغاز جنگ کمکی به وضعیت اقتصادی آمریکایی‌‌ها نکرده است. قیمت برخی مواد غذایی و نفت‌خام در پی تهاجم افزایش یافت و هزینه‌های بالای گاز در آمریکا را که پیش از جنگ نیز در حال افزایش بود، بدتر کرد.

بایدن بارها در سخنان خود درباره تورم انگشت اتهام را به سوی پوتین نشانه رفته است و در واکنش به گزارش جدید تورم اعلام کرد: «افزایش قیمت ناشی از اقدامات پوتین در ماه می، به اینجا و سراسر جهان ضربه سختی زد.» با این حال روند افزایش قیمت‌‌ها پیش از شروع جنگ روسیه علیه اوکراین حاکی از آن است که این اظهارات بایدن نمی‌‌تواند به دلایل اصلی وقوع تورم اشاره کند. به دنبال وقوع بحران کرونا، فدرال‌رزرو بسته‌های پولی محرک اقتصادی را به اجرا گذاشت که به عقیده کارشناسان عامل اصلی تورم فعلی اقتصاد آمریکا به شمار می‌‌رود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.