شیلی، جمهوری دموکراتیک کنگو و پرو نزدیک به نیمی از مس معدنی جهان را در سال ۲۰۲۵ تولید کردند. شیلی با تولید برآوردی ۵٫۳ میلیون تن در صدر قرار گرفت و کنگو و پرو به‌ترتیب با ۳٫۲ و ۲٫۷ میلیون تن پس از آن ایستادند. گزارش ویژوال کپیتالیست، نوشته برونو وندیتی با طراحی ایمی کو، در ۲۰ آبان ۱۴۰۵ منتشر شده و بر داده‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا تکیه دارد. این ارقام میزان مس موجود در تولید معادن را نشان می‌دهند؛ شاخصی که برای شناخت جغرافیای تأمین مواد اولیه زیرساخت‌های برقی و دیجیتال اهمیت دارد.
شیلی به‌تنهایی حدود ۲۳ درصد از تولید مس معدنی جهان را در اختیار دارد. مجموع تولید این کشور و پرو به هشت میلیون تن می‌رسد؛ یعنی نزدیک به ۳۵ درصد از کل تولید جهان. این سهم، جایگاه دو کشور آمریکای جنوبی را در تأمین یکی از مواد اولیه مهم شبکه‌های برق و تجهیزات الکتریکی نشان می‌دهد.
بخوانید: سنگ‌آهن بر وزن تولید فلزات جهان مسلط است؛ مواد فناوری چه جایگاهی دارند؟
جمهوری دموکراتیک کنگو نیز با تولید ۳٫۲ میلیون تن، بالاتر از چین و آمریکا روی‌هم قرار گرفته است. مجموع تولید کنگو و زامبیا به ۴٫۱۴ میلیون تن می‌رسد. بنابراین، در کنار آمریکای جنوبی، کشورهای کمربند مس آفریقا نیز یکی از کانون‌های مهم تأمین این فلز هستند.
معنای اقتصادی این تمرکز، وابستگی بخشی از زنجیره جهانی تأمین به عملکرد شمار محدودی از تولیدکنندگان است. اختلال در فعالیت معادن این کشورها می‌تواند برای خریداران مواد اولیه اهمیت پیدا کند؛ هرچند اندازه اثر آن بر بازار به موجودی انبارها، بازیافت، ظرفیت فرآوری و وضعیت تقاضا هم بستگی دارد.
استخراج مس با تولید مس تصفیه‌شده تفاوت دارد
در خواندن این رتبه‌بندی باید میان دو مرحله زنجیره تولید تفاوت گذاشت. مطابق گزارش مواد معدنی ۲۰۲۶ سازمان زمین‌شناسی آمریکا، تولید معدنی چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱٫۸ میلیون تن برآورد شده، اما تولید مس تصفیه‌شده این کشور به ۱۴ میلیون تن می‌رسد. در مقابل، شیلی با تولید معدنی ۵٫۳ میلیون تن، حدود ۱٫۷ میلیون تن مس تصفیه‌شده تولید کرده است.
این تفاوت نشان می‌دهد رتبه استخراج به‌تنهایی موقعیت یک کشور در کل صنعت مس را توضیح نمی‌دهد. محل استخراج، محل فرآوری و بازار مصرف می‌توانند متفاوت باشند. برای ارزیابی قدرت کشورها در این زنجیره، باید تجارت مواد اولیه، ظرفیت پالایش و مالکیت معادن را نیز بررسی کرد.
برای مخاطب اقتصاد دیجیتال، ارتباط موضوع از مسیر زیرساخت روشن می‌شود: توسعه مراکز داده و خدمات دیجیتال به تأمین برق و تجهیزات انتقال و توزیع آن وابسته است و مس در این تجهیزات کاربرد دارد. برداشت تحلیلی از این داده‌ها آن است که بررسی زیرساخت فناوری، علاوه بر توان پردازشی و انرژی، به شناخت زنجیره تأمین مواد اولیه هم نیاز دارد.
محدودیت داده‌ها
ارقام سال ۲۰۲۵ برآوردی هستند و کل تولید جهان نیز به‌صورت گرد‌شده، ۲۳ میلیون تن گزارش شده است. این جدول حجم سنگ معدن استخراج‌شده، ارزش صادرات، ذخایر زیرزمینی یا تولید مس تصفیه‌شده را نشان نمی‌دهد. همچنین، داده یک سال برای نتیجه‌گیری درباره روند بلندمدت یا پیش‌بینی قیمت مس کافی نیست.
| کشور | تولید (تن) | سهم جهان |
|---|---|---|
| شیلی | ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ | ۲۳٫۰٪ |
| جمهوری دموکراتیک کنگو | ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۱۳٫۹٪ |
| پرو | ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ | ۱۱٫۷٪ |
| چین | ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ | ۷٫۸٪ |
| روسیه | ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ | ۵٫۷٪ |
| آمریکا | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴٫۴٪ |
| زامبیا | ۹۴۰٬۰۰۰ | ۴٫۱٪ |
ارقام برآوردی و برحسب محتوای مس تولید معدنی هستند. سهم آمریکا مطابق اینفوگرافیک است؛ محاسبه با کل گرد‌شده جهان حدود ۴٫۳٪ می‌شود. منبع: ویژوال کپیتالیست، بر پایه داده‌های USGS، گزارش ۲۰۲۶.
| کشور | تولید (تن) | سهم جهان |
|---|---|---|
| استرالیا | ۷۳۰٬۰۰۰ | ۳٫۲٪ |
| اندونزی | ۷۱۰٬۰۰۰ | ۳٫۱٪ |
| قزاقستان | ۷۱۰٬۰۰۰ | ۳٫۱٪ |
| مکزیک | ۶۹۰٬۰۰۰ | ۳٫۰٪ |
| کانادا | ۵۰۰٬۰۰۰ | ۲٫۲٪ |
| لهستان | ۴۱۰٬۰۰۰ | ۱٫۸٪ |
| هند | ۲۳٬۰۰۰ | ۰٫۱٪ |
| سایر کشورها | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۳٫۰٪ |
| کل جهان؛ گرد‌شده | ۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۰٫۰٪ |
ارقام برآوردی هستند. این فهرست تمام کشورهای تولیدکننده را به‌صورت جداگانه نمایش نمی‌دهد. به‌دلیل گردکردن، جمع ردیف‌ها و درصدها ممکن است دقیقاً با کل جهان برابر نباشد. منبع: ویژوال کپیتالیست، بر پایه داده‌های USGS، گزارش ۲۰۲۶.
