سنگ‌آهن بر وزن تولید فلزات جهان مسلط است؛ مواد فناوری چه جایگاهی دارند؟

سنگ‌آهن بر وزن تولید فلزات جهان مسلط است؛ مواد فناوری چه جایگاهی دارند؟

برآورد تولید ۳۵ ماده مرتبط با فلزات در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد سنگ‌آهن حدود ۹۳ درصد وزن مجموعه را تشکیل می‌دهد؛ اما وزن تولید، به‌تنهایی اهمیت اقتصادی و نقش این مواد در فناوری را نشان نمی‌دهد
شمش فلزی با اتصال کوچک نارنجی که دو بخش بزرگ آن را به هم پیوند می‌دهد
۴ دقیقه مدت مطالعه

سنگ‌آهن با تولید برآوردی ۲٫۶ میلیارد تن در سال ۲۰۲۵، حدود ۹۳ درصد وزن مواد بررسی‌شده در اینفوگرافیک تازه ویژوال کپیتالیست را تشکیل می‌دهد. این تصویرسازی با اتکا به گزارش «خلاصه آمار مواد معدنی ۲۰۲۶» سازمان زمین‌شناسی آمریکا، تولید ۳۵ ماده مرتبط با فلزات را مقایسه کرده است؛ از مواد پرمصرف در ساختمان و زیرساخت تا فلزات مورد استفاده در باتری و تجهیزات الکترونیکی. بااین‌حال، ارقام به مراحل متفاوت تولید مربوط‌اند و نمی‌توان مجموع آنها را معادل تولید فلز خالص جهان دانست. یافته اصلی، فاصله میان حجم مصرف مواد و اهمیت آنها در زنجیره‌های فناوری است.

مقایسه وزن تولید سنگ‌آهن، فلزات صنعتی و مواد مورد استفاده در فناوری در سال ۲۰۲۵

در گزارش ویژوال کپیتالیست درباره تولید سالانه فلزات جهان، مجموع ارقام ارائه‌شده به حدود ۲٫۸ میلیارد تن می‌رسد. این مطلب نوشته برونو وندیتی، با طراحی سابرینا لم، در ۷ آبان ۱۴۰۵ منتشر شده و داده‌های آن به برآورد تولید سال ۲۰۲۵ مربوط است. مبنای آماری آن، گزارش سالانه سازمان زمین‌شناسی آمریکا است.

پس از سنگ‌آهن، آلومینیوم اولیه با ۷۴ میلیون تن، سنگ و کنسانتره کروم با ۵۱ میلیون تن و مس با ۲۳ میلیون تن قرار دارند. این ترکیب، مقیاس مصرف مواد در فولادسازی، ساختمان، حمل‌ونقل و شبکه‌های برق را نشان می‌دهد؛ بخش‌هایی که همچنان به جریان بزرگ و مستمر مواد اولیه وابسته‌اند.

فلزات کم‌حجم، کاربردهای مهم

در سوی دیگر مقایسه، تولید لیتیوم در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۹۰ هزار تن برآورد شده است؛ در برابر حدود ۸۲٫۵ هزار تن در سال ۲۰۲۰. تولید عناصر نادر خاکی نیز به ۳۹۰ هزار تن معادل اکسید رسیده که حدود ۳۹٪ بیشتر از سال ۲۰۲۱ است. این مواد در کاربردهایی مانند باتری‌های شارژشدنی، موتورهای الکتریکی و آهن‌رباها نقش دارند.

تولید برآوردی سنگ‌آهن و مواد صنعتی جهان در سال ۲۰۲۵
ماده تولید برآوردی؛ تن
سنگ‌آهن ۲٬۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
آلومینیوم اولیه۷۴٬۰۰۰٬۰۰۰
سنگ و کنسانتره کروم۵۱٬۰۰۰٬۰۰۰
مس۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰
منگنز۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰
روی۱۳٬۰۰۰٬۰۰۰
تیتانیوم۹٬۸۰۰٬۰۰۰
سرب۴٬۵۰۰٬۰۰۰
نیکل۳٬۹۰۰٬۰۰۰
کنسانتره مواد معدنی زیرکونیوم۱٬۲۰۰٬۰۰۰
منیزیم۱٬۱۰۰٬۰۰۰
آنتیموان۱۱۰٬۰۰۰
آرسنیک؛ به‌شکل تری‌اکسید۶۱٬۰۰۰
بیسموت۱۶٬۰۰۰
بریلیم۴۳۰
جیوه۲۱۰

واحد: تن. مبنای سنجش مواد یکسان نیست؛ سنگ‌آهن و کروم بر مبنای وزن سنگ یا کنسانتره، برخی مواد بر مبنای فلز محتوی و آلومینیوم اولیه و منیزیم بر مبنای خروجی ذوب گزارش شده‌اند. ارقام معادل وزن فلز خالص نیستند.

منبع: ویژوال کپیتالیست ؛ بر پایه گزارش خلاصه آمار مواد معدنی ۲۰۲۶ سازمان زمین‌شناسی آمریکا .

برای اقتصاد دیجیتال، معنای این فاصله آن است که سهم کوچک یک ماده از وزن تولید، لزوماً نشانه نقش محدود آن نیست. موادی مانند گالیوم، ایندیوم و تانتالم با حجم تولید بسیار کمتر، در نیمه‌رساناها و تجهیزات الکترونیکی کاربرد دارند. بنابراین، از این رتبه‌بندی وزنی نمی‌توان درباره ارزش بازار یا اهمیت یک ماده برای تولید فناوری نتیجه گرفت.

مرز مقایسه کجاست؟

سنگ‌آهن و کروم در این مجموعه بر مبنای وزن سنگ یا کنسانتره گزارش شده‌اند؛ مس، نیکل و لیتیوم بر مبنای فلز محتوی و آلومینیوم اولیه و منیزیم بر مبنای خروجی ذوب. به همین دلیل، سهم حدود ۹۳ درصد سنگ‌آهن صرفاً به وزن مجموعه نمایش‌داده‌شده مربوط است.

تولید برآوردی مواد فناوری و فلزات گران‌بهای جهان در سال ۲۰۲۵
ماده تولید برآوردی؛ تن
عناصر نادر خاکی؛ معادل اکسید۳۹۰٬۰۰۰
کبالت۳۱۰٬۰۰۰
لیتیوم۲۹۰٬۰۰۰
قلع۲۹۰٬۰۰۰
مولیبدن۲۶۰٬۰۰۰
نیوبیوم۱۱۲٬۰۰۰
وانادیم۱۱۰٬۰۰۰
تنگستن۸۵٬۰۰۰
نقره۲۶٬۰۰۰
کادمیم۲۳٬۰۰۰
سلنیوم۳٬۸۰۰
طلا۳٬۳۰۰
تانتالم۲٬۵۰۰
ایندیوم۱٬۱۰۰
تلوریوم۱٬۰۰۰
گالیوم۹۰۰
پالادیوم۱۹۰
پلاتین۱۷۰
رنیوم۸۱

واحد: تن. گروه‌بندی مطابق منبع است. عناصر نادر خاکی برحسب معادل اکسید گزارش شده‌اند و مبنای سنجش همه مواد یکسان نیست. آمار لیتیوم شامل تولید محرمانه اعلام‌شده آمریکا نیست؛ آمار سلنیوم و تلوریوم نیز همه کشورهای تولیدکننده را پوشش نمی‌دهد.

منبع: ویژوال کپیتالیست ؛ بر پایه گزارش خلاصه آمار مواد معدنی ۲۰۲۶ سازمان زمین‌شناسی آمریکا .

پوشش آماری نیز کامل نیست: برخی ارقام، از جمله لیتیوم و آنتیموان، تولید محرمانه اعلام‌شده آمریکا را دربر نمی‌گیرند و آمار سلنیوم و تلوریوم همه کشورهای تولیدکننده را پوشش نمی‌دهد. این داده‌ها تصویری از مقیاس تولید ارائه می‌کنند؛ سنجش ریسک تأمین یا فرصت سرمایه‌گذاری به اطلاعات دیگری درباره جغرافیای تولید، فرآوری و بازار نیاز دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب پیشنهادی

راه پرداخت را به گوگل پیشنهاد دهید
تا تازه‌ترین مطالب تخصصی فین‌تک را آسان‌تر در گوگل پیدا کنید
پیشنهاد به گوگل