«رادار راه پرداخت» مرور دورهای خبرها، گزارشها و عددهایی است که ممکن است در جریان پرحجم اخبار روزانه کمتر دیده شوند، اما برای فهم مسیر بانکداری، پرداخت، فینتک و اقتصاد دیجیتال اهمیت دارند. در چهارمین شماره این مجموعه، ۳۲ خبر از روزهای ۲۴ تا ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ را انتخاب کردهایم؛ خبرهایی که از تغییرات روزمره کارمزد و پرداخت در ایران شروع میشوند و تا تحول ریلهای پرداخت، بازار پول، هوش مصنوعی و زیرساخت مالی جهان ادامه پیدا میکنند.
فهرست مطالب رادار راه پرداخت | شماره چهارم
- ایران؛ بانکداری، پرداخت و اقتصاد دیجیتال
- ۱. محدودیت اینترنت بیش از ۶۷ همت خسارت مستقیم به اقتصاد دیجیتال وارد کرد
- ۲. سقف تراکنش حسابهای تجاری دو برابر شد؛ اما از تورم عقب ماند
- ۳. کارتبهکارت ۱۱۰۰ تومان شد؛ موج تازه افزایش کارمزد بانکی
- ۴. سهمیه بنزین قرار است به کارت بانکی منتقل شود
- ۵. نخستین صندوق درآمد ثابت ارزی تا پایان شهریور راه میافتد
- ۶. مخابرات: از بزرگراه همت به بالا اجازه حفاری فیبر نمیدهند
- ۷. ۱۲ شرکت در صف عرضه اولیهاند؛ «پرداخت الکترونیک سداد» هم میان آنهاست
- ۸. فاکتور کاغذی در حال خروج از چرخه اعتبار مالیاتی است
- ۹. امارات مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را متوقف کرد
- پرداخت، بانکداری و اقتصاد دیجیتال جهان
- ۱۰. استرایپ OpenRouter را با بیش از ۸ میلیارد دلار خرید
- ۱۱. کلارنا برای بانکشدن در آمریکا ساختار مدیریتیاش را تغییر میدهد
- ۱۲. تیکتاک میخواهد انتقال پول را وارد پیام مستقیم کند
- ۱۳. ۶۵ درصد بزرگسالان بریتانیا حالا حداقل یک کیف پول موبایلی دارند
- ۱۴. هند ۱۷۶ میلیارد اسکناس دارد؛ همزمان پرداخت دیجیتال هم در حال رشد است
- ۱۵. فروش سه درصد Paytm ،۳۰۹ میلیون دلار برای Ant آزاد کرد
- ۱۶. نیجریه هویت دیجیتال ملی را به ۳۷۰ هزار تعاونی میبرد
- ۱۷. Swiggy مالکیت خارجی را محدود میکند تا Instamart خودش کالا بخرد
- ۱۸. eSIM دارد درآمد پرسود رومینگ اپراتورها را میخورد
- هوش مصنوعی، تراشه و زیرساخت؛ پول به کدام بخش میرود؟
- ۱۹. ByteDance برای وام ۲۰ میلیارد دلاری بیش از ۳۰ میلیارد دلار تقاضا گرفت
- ۲۰. پژوهشگران ECB میگویند اصلاح بازار سهام AI محتمل است
- ۲۱. رونق دیتاسنترها برای سازنده ژنراتور یک بازار میلیارددلاری ساخته است
- ۲۲. Velaura با فناوری کاهش مصرف برق دیتاسنترها یونیکورن شد
- ۲۳. Higgsfield با ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه تازه، ۵.۴ میلیارد دلار ارزشگذاری شد
- ۲۴. Temporal ممکن است در شش ماه بیش از دو برابر ارزشگذاری شود
- ۲۵. GPU ششساله انویدیا بهجای ارزانشدن گرانتر اجاره میرود
- ۲۶. Groq سرمایه گرفت، اما ارزشگذاریاش تقریباً نصف شد
- پول، بانکهای مرکزی و بازارهای مالی
- ۲۷. بانکهای هند در دو ماه ۵۲٬۳ میلیارد دلار سپرده ارزی جذب کردند
- ۲۸. ونزوئلا ۳۱ تن طلایش را از بانک انگلستان پس میخواهد
- ۲۹. اروپاییها بیشتر از قبل از کرونا پسانداز میکنند
- ۳۰. هزینه استقراض بلندمدت به بالاترین سطوح چنددههای رسید
- ۳۱. مالی جهانی دیگر فقط برای گرفتن پول به خلیج فارس نمیرود
- ۳۲. General Atlantic دوباره برای IPO آماده میشود
ایران؛ بانکداری، پرداخت و اقتصاد دیجیتال
۱. محدودیت اینترنت بیش از ۶۷ همت خسارت مستقیم به اقتصاد دیجیتال وارد کرد
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، در گفتوگو با ایرنا گفته است برآوردهای کارشناسی تا اواسط اردیبهشت نشان میداد محدودیت اینترنت در جریان جنگ بیش از ۶۷ همت خسارت مستقیم و کاهش درآمد به فاوا و اقتصاد دیجیتال وارد کرده است. این رقم، به گفته او، هزینههایی مانند از دسترفتن سرمایهگذاری، کاهش اعتماد، تعطیلی یا کوچکشدن کسبوکارها و مهاجرت نیروی متخصص را بهطور کامل پوشش نمیدهد. در نتیجه ۶۷ همت را باید بیشتر کف خسارت قابلاندازهگیری دانست تا کل هزینه اقتصادی اختلال ارتباطات.
۲. سقف تراکنش حسابهای تجاری دو برابر شد؛ اما از تورم عقب ماند
راه پرداخت گزارش داده است که بانک مرکزی سقفهای تازهای برای حسابهای تجاری تعیین کرده است. انتقال از همراهبانک و اینترنتبانک به روزانه یک میلیارد و ماهانه شش میلیارد تومان رسیده و انتقال حضوری بدون ارائه اسناد تا دو میلیارد تومان امکانپذیر است. سقف خرید با کارتخوان یا درگاه نیز روزانه ۴۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. دو سقف اصلی نسبت به چارچوب سال ۱۴۰۱ دو برابر شدهاند؛ بااینحال، افزایش شدید قیمتها باعث شده ظرفیت واقعی این اعداد به اندازه ظاهر اسمی آنها افزایش پیدا نکند.
۳. کارتبهکارت ۱۱۰۰ تومان شد؛ موج تازه افزایش کارمزد بانکی
راه پرداخت در بررسی تعرفههای تازه بانک مرکزی نوشته است که نرخ پایه کارتبهکارت تا یک میلیون تومان از ۹۰۰ به ۱۱۰۰ تومان افزایش یافته است. کف و سقف کارمزد پایا نیز به ۴۰۰ تا ۱۲ هزار تومان و سقف کارمزد ساتنا به ۵۰ هزار تومان رسیده است. یک نکته مهم: برداشت پول از خودپرداز بانک صادرکننده کارت همچنان رایگان است و خبر «پایان برداشت رایگان از همه خودپردازها» تعبیر دقیقی از مقررات تازه نیست. تغییرات جدید ادامه بازنگری گسترده کارمزدهای بانکی در سال ۱۴۰۵ است.
۴. سهمیه بنزین قرار است به کارت بانکی منتقل شود
به گزارش مهر، وزارت اقتصاد در حال پیگیری پروژه انتقال سهمیه سوخت از کارت سوخت به کارت بانکی است. معاون وزیر اقتصاد تأکید کرده این اقدام بهخودیخود به معنی تغییر قیمت یا مقدار سهمیه بنزین نیست و وزارت اقتصاد نیز درباره نرخ سوخت تصمیمگیر نهایی نیست. از منظر صنعت پرداخت، اهمیت پروژه در این است که کارت بانکی علاوه بر ابزار پرداخت، به حامل یک سهمیه یارانهای دولتی تبدیل میشود؛ تغییری که میتواند معماری فنی و تجربه پرداخت در جایگاههای سوخت را دگرگون کند.
۵. نخستین صندوق درآمد ثابت ارزی تا پایان شهریور راه میافتد
عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، اعلام کرده است که نخستین صندوق سرمایهگذاری در داراییهای ارزی با درآمد ثابت تا پایان شهریور فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. هشت بانک برای تأسیس چنین صندوقهایی درخواست دادهاند و دو بانک در مراحل نهایی دریافت مجوز هستند. هدف، جذب ارزهای خرد در دست مردم و هدایت آنها به تأمین مالی پروژههای مولد عنوان شده است. اگر این ابزار عملیاتی شود، بانک مرکزی برای بخشی از ارز خارج از شبکه رسمی، محصولی میان سرمایهگذاری، مدیریت دارایی و تأمین مالی ارزی ایجاد کرده است.
۶. مخابرات: از بزرگراه همت به بالا اجازه حفاری فیبر نمیدهند
مدیر مخابرات منطقه تهران گفته است بهصورت غیررسمی از محدوده بزرگراه همت به بالا مجوز حفاری فیبر داده نمیشود، زیرا شهرداری قصد دارد خود در این حوزه سرمایهگذاری کند. مخابرات همزمان از مطالبات وصولنشده قابلتوجه و فشار قطعی برق بر تجهیزات ارتباطی سخن گفته است. خبر مهم فقط یک اختلاف شهری نیست؛ توسعه فیبر تهران اکنون در تقاطع حق حفاری، مدل اقتصادی شبکه، تأمین مالی و پایداری برق قرار گرفته و هرکدام از این گلوگاهها میتواند سرعت اتصال واقعی مشترکان را پایین بیاورد.
۷. ۱۲ شرکت در صف عرضه اولیهاند؛ «پرداخت الکترونیک سداد» هم میان آنهاست
زومیت به نقل از بورس تهران گزارش داده است که ۱۲ شرکت برای عرضه اولیه طی هفتههای آینده آماده میشوند. در فهرست اعلامشده نام پرداخت الکترونیک سداد نیز دیده میشود و بورس از حضور شرکتهایی در حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی خبر داده است. برای صنعت فناوری مالی ایران، حضور یک PSP در این فهرست اهمیت بیشتری از یک IPO معمولی دارد؛ بازار سرمایه میتواند به مسیر تازهای برای قیمتگذاری عمومی، تأمین مالی و نقدشوندگی سهام شرکتهای فناوری مالی تبدیل شود.
۸. فاکتور کاغذی در حال خروج از چرخه اعتبار مالیاتی است
سازمان امور مالیاتی اعلام کرده است که از اواسط اردیبهشت ۱۴۰۶، فاکتورهای کاغذی دیگر مبنای اعتبار مالیاتی نخواهند بود و صورتحساب الکترونیکی نقش اصلی را در پذیرش هزینه و اعتبار مالیاتی پیدا میکند. این تحول، پروژه صورتحساب الکترونیکی را از یک الزام ثبت داده به جزئی از زیرساخت مالی و حسابداری روزمره کسبوکارها تبدیل میکند. هرچه اعتبار مالیاتی بیشتر به داده دیجیتال وابسته شود، کیفیت اتصال نرمافزارهای مالی، TSPها، سامانه مؤدیان و ابزارهای پرداخت نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۹. امارات مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را متوقف کرد
امارات در پی افزایش تنشهای منطقهای اعلام کرد تمام فعالیتهای تجاری، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند. مقامهای امارات این اقدام را پس از اعلام شناسایی دو موشک بالستیک منتسب به ایران اتخاذ کردند؛ ایران این اتهام را رد کرده است. اهمیت اقتصادی خبر برای ایران بسیار بالاست، زیرا دبی طی سالها یکی از مهمترین گرههای تجارت، صادرات مجدد و تسویه مالی کسبوکارهای ایرانی بوده است. بنابراین اثر تصمیم میتواند از تجارت مستقیم فراتر رود و به کانالهای پرداخت و دسترسی منطقهای شرکتها برسد. رویترز جزئیات تصمیم را گزارش کرده است.
پرداخت، بانکداری و اقتصاد دیجیتال جهان
۱۰. استرایپ OpenRouter را با بیش از ۸ میلیارد دلار خرید
Axios گزارش داده است که Stripe خرید OpenRouter، بازار و مسیریاب مدلهای هوش مصنوعی، را با ارزشی بیش از هشت میلیارد دلار نهایی کرده است؛ بیشتر مبلغ نیز با سهام پرداخت میشود. OpenRouter چند ماه قبل تنها ۱.۳ میلیارد دلار ارزشگذاری شده بود. Stripe پیشتر زیرساخت پرداخت بسیاری از شرکتهای AI را فراهم میکرد؛ با OpenRouter حالا به لایهای نزدیک میشود که توسعهدهنده در آن مدل را انتخاب میکند، مصرف را اندازه میگیرد و هزینه استفاده از هوش مصنوعی را میپردازد.
۱۱. کلارنا برای بانکشدن در آمریکا ساختار مدیریتیاش را تغییر میدهد
فایننشالتایمز نوشته است که Klarna همزمان با تلاش برای دریافت مجوز بانکی آمریکا در حال تغییر تیم مدیریتی و جستوجوی یک مدیر مالی مستقر در نیویورک است. این شرکت در ژوئیه برای مجوز بانکی در یوتا و پوشش FDIC اقدام کرده است. درآمد فصل دوم کلارنا ۲۷ درصد رشد کرده و به حدود یک میلیارد دلار رسیده است. مسیر شرکت نشان میدهد BNPLهای بزرگ برای عمیقترکردن رابطه با مشتری، از اعتبار خرید به سمت سپرده، کارت، وام و بانکداری کامل حرکت میکنند.

۱۲. تیکتاک میخواهد انتقال پول را وارد پیام مستقیم کند
Business Times گزارش داده است که در کد نسخه آیفون TikTok نشانههایی از قابلیتی دیده شده که امکان فرستادن پول در پیام مستقیم را فراهم میکند. گیرنده میتواند پرداخت را قبول کند و فرستنده وضعیت آن را دنبال کند. تیکتاک میگوید این قابلیت هنوز در هیچ بازاری آزمایش نمیشود، اما در صورت عرضه احتمالاً از TikTok Pay در جنوب شرق آسیا استفاده خواهد کرد. اگر پروژه عملی شود، تیکتاک از شبکه اجتماعی و تجارت اجتماعی یک قدم دیگر به سمت سوپراپ مالی نزدیک میشود.
۱۳. ۶۵ درصد بزرگسالان بریتانیا حالا حداقل یک کیف پول موبایلی دارند
دادههای تازه UK Finance نشان میدهد ۶۵ درصد بزرگسالان بریتانیا در سال ۲۰۲۵ دستکم در یک سرویس پرداخت موبایلی ثبتنام کرده بودند؛ این رقم یک سال قبل ۵۷ درصد بود. نکته جالبتر اینکه ۹۰ درصد کاربران کیف پول موبایلی کارت نقدی را روش پیشفرض خود قرار دادهاند. در همان سال سهم پول نقد به هشت درصد کل پرداختها کاهش یافت. گوشی فعلاً کارت بانکی را حذف نکرده؛ بیشتر دارد کارت را از پلاستیک به رابط موبایل منتقل میکند.
۱۴. هند ۱۷۶ میلیارد اسکناس دارد؛ همزمان پرداخت دیجیتال هم در حال رشد است
بانک مرکزی هند با چیزی روبهرو شده که آن را میتوان «پارادوکس پول نقد» نامید. با وجود گسترش سریع پرداخت دیجیتال، پول نقد در گردش همچنان رشد میکند. اکنون حدود ۱۷۶ میلیارد اسکناس روپیه در هند در گردش است؛ در برابر حدود ۵۶ میلیارد اسکناس دلار و ۳۰ میلیارد اسکناس یورو. RBI سالانه ۲۸ تا ۳۰ میلیارد اسکناس تولید میکند. رشد همزمان UPI و نقد باعث شده پیشبینی تقاضای آینده اسکناس برای بانک مرکزی دشوارتر شود. تایمز آو ایندیا جزئیات این مقیاس را منتشر کرده است.

۱۵. فروش سه درصد Paytm ،۳۰۹ میلیون دلار برای Ant آزاد کرد
ماجرای تازه Paytm در واقع ادامه یک توافق قدیمی است. شرکت Resilient Asset Management تحت کنترل ویجی شکار شارما، بنیانگذار Paytm، سه درصد سهام را به ارزش حدود ۳۰۹ میلیون دلار فروخته است؛ اما منفعت اقتصادی این سهام طبق ساختار معامله سال ۲۰۲۳ به Antfin تعلق دارد. بنابراین بهتر است این خبر را «فروش مستقیم سهام توسط Ant» ننامیم. این معامله در زمانی انجام شده که Paytm دوباره سودده شده و بحث بازگشت MDR به UPI نیز بر ارزشگذاری آن اثر گذاشته است. بلومبرگ اصل معامله را گزارش کرده است.

۱۶. نیجریه هویت دیجیتال ملی را به ۳۷۰ هزار تعاونی میبرد
Biometric Update گزارش داده است که دولت نیجریه، Seamfix و فدراسیون تعاونیها یک رجیستری هوشمند برای حدود ۳۷۰ هزار تعاونی ثبتشده ایجاد میکنند. هر تعاونی و عضو آن شناسه قابلراستیآزمایی دریافت خواهد کرد و شناسه اعضا به شماره هویت ملی NIN متصل میشود. هدف، کاهش ثبت تکراری و تقلب و همچنین بهبود دسترسی به حمایتهای دولتی و خدمات مالی است. نیجریه عملاً هویت دیجیتال ملی را به زیرساخت مشترک خدمات مالی و اقتصادی بخشی تبدیل میکند.

۱۷. Swiggy مالکیت خارجی را محدود میکند تا Instamart خودش کالا بخرد
رویترز گزارش داده است که سهامداران Swiggy با محدودکردن مالکیت خارجی شرکت به ۴۹.۵ درصد موافقت کردهاند. هدف این است که شرکت طبق مقررات هند «هندیتحتکنترل» محسوب شود؛ موقعیتی که به Instamart اجازه میدهد از مدل marketplace فاصله بگیرد و مستقیماً موجودی کالا را مالک شود و بفروشد. در ۶ ژوئیه سهم سرمایه خارجی ۴۹.۷۶ درصد بود. نمونه Swiggy نشان میدهد گاهی چند دهم درصد تغییر در مالکیت میتواند معماری کامل یک مدل کسبوکار پلتفرمی را عوض کند.
۱۸. eSIM دارد درآمد پرسود رومینگ اپراتورها را میخورد
فایننشالتایمز گزارش داده است که استفاده از eSIMهای مسافرتی در جهان ممکن است امسال ۳۲ درصد افزایش یابد و از ۱۰۱.۸ میلیون به ۱۳۴ میلیون برسد. رومینگ بین سه تا پنج درصد درآمد اپراتورهای سنتی را تشکیل میدهد و معمولاً حاشیه سود بالایی دارد. شرکتهایی مثل Airalo و Saily این درآمد را هدف گرفتهاند و حتی Revolut و Klarna نیز فروش eSIM را آغاز کردهاند. دیجیتالیشدن سیمکارت همان کاری را با اپراتورها میکند که فینتک با بعضی خدمات بانکها کرد: رابط مستقیم مشتری را از بازیگر سنتی جدا میکند.
هوش مصنوعی، تراشه و زیرساخت؛ پول به کدام بخش میرود؟

۱۹. ByteDance برای وام ۲۰ میلیارد دلاری بیش از ۳۰ میلیارد دلار تقاضا گرفت
ByteDance برای یکی از بزرگترین وامهای برونمرزی یک شرکت چینی، بهدنبال ۲۰ میلیارد دلار تسهیلات بانکی است و میزان تقاضای بانکها از ۳۰ میلیارد دلار عبور کرده است. بخش مهمی از سرمایهگذاری ByteDance به هوش مصنوعی، زیرساخت محاسباتی و دیتاسنتر مربوط میشود. این معامله یک نشانه مهم از مرحله تازه موج AI است: تأمین مالی دیگر فقط از سرمایه خطرپذیر و فروش سهام نمیآید؛ ترازنامه بانکهای بزرگ نیز در حال تأمین مالی رقابت هوش مصنوعی است. بلومبرگ این معامله را گزارش کرده است.
۲۰. پژوهشگران ECB میگویند اصلاح بازار سهام AI محتمل است
رویترز به نقل از وبلاگ پژوهشگران بانک مرکزی اروپا گزارش داده است که تجربه انقلابهای فناوری گذشته نشان میدهد اصلاح ارزش سهام فناوری آمریکا محتمل است، حتی اگر AI در نهایت فناوری بسیار سودآوری باشد. خانوارهای منطقه یورو حدود ۴۴۰ میلیارد یورو و صندوقهای بازنشستگی و بیمهها نیز تقریباً همین اندازه در هفت غول فناوری آمریکا سرمایهگذاری دارند. بنابراین افت بزرگ سهام AI دیگر فقط مشکل والاستریت نیست و میتواند به ریسک ثبات مالی اروپا تبدیل شود.
۲۱. رونق دیتاسنترها برای سازنده ژنراتور یک بازار میلیارددلاری ساخته است
دیتاسنترهای AI برای Generac، شرکتی که بیشتر با ژنراتورهای خانگی شناخته میشد، یک کسبوکار تازه ساختهاند. سفارشهای ژنراتور دیتاسنتری شرکت طی چند ماه به حدود یک میلیارد دلار رسیده و Generac بهدنبال چندبرابرکردن ظرفیت تولید است. تازهترین گزارش رویترز نیز میگوید سفارشهای معوق این تجهیزات به ۱.۶ میلیارد دلار رسیده و شرکت ۲۵۰ میلیون دلار برای توسعه تولید هزینه میکند. این موج نشان میدهد زنجیره ارزش AI فقط GPU نیست؛ ژنراتور، ترانسفورماتور، کابل، خنکسازی و ساختوساز نیز برندگان آن هستند.

۲۲. Velaura با فناوری کاهش مصرف برق دیتاسنترها یونیکورن شد
رویترز گزارش داده است که Velaura AI در دور Series A ۱۱۰ میلیون دلار جذب کرده و ارزشگذاری آن از یک میلیارد دلار عبور کرده است. سرمایهگذاران روی فناوری تراشهای شرط بستهاند که قرار است مصرف برق و هزینه عملیاتی مراکز داده AI را کاهش دهد. در دور سرمایهگذاری نامهایی مانند Samsung Catalyst Fund و StepStone نیز حضور دارند. هرچه برق به محدودیت اصلی رشد AI تبدیل میشود، فناوریهایی که هزینه انرژی هر واحد محاسبه را کم کنند، خودشان به طبقهای مستقل از استارتاپهای میلیارددلاری تبدیل میشوند.
۲۳. Higgsfield با ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه تازه، ۵.۴ میلیارد دلار ارزشگذاری شد
فایننشالتایمز گزارش داده است که پلتفرم تولید ویدئوی AI شرکت Higgsfield ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه تازه جذب کرده و ۵.۴ میلیارد دلار ارزشگذاری شده است. این شرکت بیش از ۳۰ میلیون کاربر در ۲۳۸ کشور و قلمرو دارد و درآمد فعلی آن، اگر روند موجود برای یک سال ادامه پیدا کند، در مقیاس حدود ۷۰۰ میلیون دلار خواهد بود؛ درحالیکه حدود یک سال قبل این رقم نزدیک ۲۰ میلیون دلار بود. بخش عمده درآمد نیز حالا از شرکتها میآید؛ یعنی تولید ویدئوی AI از سرگرمی به زیرساخت بازاریابی سازمانی تبدیل شده است.
۲۴. Temporal ممکن است در شش ماه بیش از دو برابر ارزشگذاری شود
گزارشها حاکی است که Temporal Technologies در حال مذاکره برای جذب حدود ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه با ارزشگذاری حداقل ۱۲ میلیارد دلار است؛ درحالیکه در فوریه پنج میلیارد دلار ارزش داشت. Temporal مدل زبانی تولید نمیکند؛ زیرساخت نرمافزاری میسازد که فرایندهای طولانی و عاملهای AI پس از خطا یا قطع سرویس بتوانند کار خود را ادامه دهند. OpenAI بزرگترین مشتری شرکت گزارش شده است. سرمایهگذاران حالا به لایههای کمتر دیدهشده «لولهکشی نرمافزاری AI» هم قیمتهای چندمیلیارددلاری میدهند.

۲۵. GPU ششساله انویدیا بهجای ارزانشدن گرانتر اجاره میرود
Analytics India Magazine بررسی کرده است که قیمت اجاره ساعتی A100 ششساله انویدیا از ابتدای ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد بالا رفته و H100 نیز حدود ۳۸ درصد گرانتر شده است. دلیل، فقط کمبود تراشههای جدید نیست؛ رشد شدید inference، محدودیت برق و خنکسازی و زمان طولانی ساخت دیتاسنتر باعث شده نسلهای قدیمیتر هم همچنان اقتصادی باشند. در بازار AI، یک GPU لزوماً با ورود نسل جدید «کهنه» نمیشود؛ تقاضای محاسبات میتواند از سرعت استهلاک فناوری سریعتر رشد کند.
۲۶. Groq سرمایه گرفت، اما ارزشگذاریاش تقریباً نصف شد
Groq حدود ۳۵۰ میلیون دلار سرمایه تازه جذب کرده است، اما ارزش شرکت در دور جدید حدود ۳.۵ میلیارد دلار تعیین شده؛ تقریباً نصف ارزشگذاری ۶.۹ میلیارد دلاری سپتامبر ۲۰۲۵. این تغییر بعد از معامله صدور مجوز فناوری با انویدیا و بازطراحی Groq از شرکت تراشه به سمت ارائه زیرساخت و neocloud اتفاق افتاده است. بنابراین مقایسه دو ارزشگذاری کاملاً همسان نیست؛ اما پیام مهم باقی میماند: حتی در بازار داغ AI، ارزشگذاری استارتاپها فقط یک جهت ندارد و down round هنوز ممکن است.
پول، بانکهای مرکزی و بازارهای مالی

۲۷. بانکهای هند در دو ماه ۵۲٬۳ میلیارد دلار سپرده ارزی جذب کردند
رویترز گزارش داده است که استقبال از برنامه ویژه بانک مرکزی هند برای جذب سپرده ارزی هندیهای خارج از کشور آنقدر زیاد بوده که RBI تصمیم گرفته این پنجره را یک ماه زودتر ببندد. از ۸ ژوئن تا ۱۳ اوت بانکها ۵۲.۳ میلیارد دلار سپرده FCNR جذب کردهاند؛ علاوه بر آن ۱.۷ میلیارد دلار از مسیر استقراض خارجی شرکتها و ۲.۸ میلیارد دلار از استقراض خارجی بانکها وارد شده است. هند نشان داده برای حمایت از تراز پرداختها میتوان سرمایه دیاسپورا را با ابزار بانکی و پوشش ریسک ارزی بسیج کرد.

۲۸. ونزوئلا ۳۱ تن طلایش را از بانک انگلستان پس میخواهد
دولت و بخشهایی از مخالفان ونزوئلا در یک نقطه به توافق رسیدهاند: بازگرداندن ۳۱ تن طلای ونزوئلا از بانک انگلستان. یورونیوز گزارش داده است ارزش فعلی این طلا حدود چهار میلیارد دلار است و طرفهای ونزوئلایی میخواهند منابع آن برای بازسازی پس از زلزلههای ژوئن استفاده شود. پرونده نزدیک به هشت سال است گرفتار اختلاف سیاسی و حقوقی است. داستان ونزوئلا یادآور یک ریسک مهم برای بانکهای مرکزی است: ذخیرهکردن طلا در خارج، در بحران ژئوپلیتیکی میتواند ریسک دسترسی به ذخایر حاکمیتی ایجاد کند.
۲۹. اروپاییها بیشتر از قبل از کرونا پسانداز میکنند
تحلیل فایننشالتایمز نشان میدهد در ۱۴ کشور از ۱۸ کشور اروپایی بررسیشده سهم پسانداز خانوارها نسبت به قبل از همهگیری بالاتر رفته است. نرخ پسانداز ناخالص منطقه یورو در سهماهه نخست ۲۰۲۶ به ۱۴.۳ درصد رسیده؛ در برابر متوسط ۱۲.۵ درصد پیش از کرونا. تورم، انرژی و شوکهای پیاپی باعث شده حتی با وجود بازار کار نسبتاً قوی، خانوارها پول بیشتری کنار بگذارند. مسئله این است که همان پسانداز احتیاطی که خانوار را امنتر میکند، میتواند بازگشت مصرف و رشد اقتصادی اروپا را کندتر کند.
۳۰. هزینه استقراض بلندمدت به بالاترین سطوح چنددههای رسید
فروش گسترده اوراق بلندمدت، بازده بدهی دولتها را بالا برده است. فایننشالتایمز گزارش داده است بازده اوراق ۳۰ساله خزانهداری آمریکا به حدود ۵.۳۳ تا ۵.۳۴ درصد، بالاترین سطح از ۲۰۰۷ رسیده و فشار مشابهی در آلمان، فرانسه، بریتانیا و ژاپن دیده میشود. نگرانی از تورم و کسری بودجه بخشی از ماجراست؛ بخش دیگر، انتشار عظیم بدهی توسط شرکتهای فناوری برای سرمایهگذاری AI است. دولت و Big Tech اکنون برای جذب همان سرمایه بلندمدت رقابت میکنند و رونق AI میتواند هزینه تأمین مالی دولت را هم تحت فشار بگذارد.
۳۱. مالی جهانی دیگر فقط برای گرفتن پول به خلیج فارس نمیرود
Arab News در گزارشی درباره تحول مراکز مالی خلیج فارس نوشته است که بانکها و مدیران دارایی جهانی در حال انتقال تیمهای دائمی، مدیران ارشد و عملیات سرمایهگذاری به ریاض، دبی و ابوظبی هستند. داراییهای تحت مدیریت عربستان از ۱۶۳ میلیارد دلار در ۲۰۲۰ به ۳۳۲ میلیارد دلار در پایان ۲۰۲۵ رسیده و Abu Dhabi Global Market میزبان ۱۱ مؤسسه مالی بینالمللی با مجموع بیش از ۹ تریلیون دلار دارایی است. تغییر اصلی این است که خلیج فارس دیگر فقط محل جذب سرمایه نیست؛ دارد به محل ساخت محصول، مدیریت سبد و تخصیص سرمایه تبدیل میشود.

۳۲. General Atlantic دوباره برای IPO آماده میشود
رویترز گزارش داده است که General Atlantic، مدیر سرمایهگذاری با حدود ۱۳۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت، JPMorgan را برای هدایت تلاش تازه خود برای عرضه اولیه انتخاب کرده و Morgan Stanley و Goldman Sachs نیز در فرایند حضور دارند. برنامه قبلی IPO در سال ۲۰۲۳ متوقف شده بود. General Atlantic در شرکتهایی مانند Anthropic ،PhonePe و Banamex سرمایهگذاری دارد. بازگشت آن به بازار نشانه دیگری از بازشدن دوباره پنجره IPO آمریکا برای شرکتهای بزرگ سرمایهگذاری خصوصی و فناوریمحور است.