پایگاه خبری راه پرداخت دارای مجوز به شماره ۷۴۵۷۲ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخشی از «شبکه عصر تراکنش» است. راه پرداخت فعالیت خود را از دوم اردیبهشتماه ۱۳۹۰ شروع کرده و اکنون پرمخاطبترین رسانه ایران در زمینه فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت و استارتآپهای فینتک است.
در سالهای اخیر و همزمان با افزایش نااطمینانیهای اقتصادی از جمله تورم، نوسانات نرخ ارز و تحریمهای اقتصادی، بازار خدمات مشاوره کسبوکار در ایران با رشد قابلتوجهی مواجه بوده است. کاهش پیشبینیپذیری، افزایش ریسک سرمایهگذاری و تردید فعالان اقتصادی نسبت به راهاندازی کسبوکارهای جدید، موجب شده تقاضا برای مشاوره بهعنوان راهی برای کاهش ریسک افزایش یابد؛ پدیدهای که در کنار فرصتها، چالشها و آسیبهایی جدی را نیز برای فضای کارآفرینی کشور به همراه داشته است. مازیار نوربخش، رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران نیز میگوید مشاوره کسبوکار، راهحل سریع برای دور زدن ریسک به نظر میآید، اما بسیاری از مشاوران فاقد تجربه و تخصص لازم هستند و میتوانند وقت و سرمایه کارآفرینان را هدر دهند.
ریشه افزایش اقبال به مشاوران کسبوکار
مازیار نوربخش، رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران، درباره دلایل افزایش اقبال به خدمات مشاوره کسبوکار گفت: «افزایش اقبال به مشاوره کسبوکار، ریشه در افزایش ریسکپذیری در جامعه دارد، اما این تنها دلیل نیست. در شرایطی که پیشبینیپذیری اقتصادی به شدت کاهش یافته و سرمایهگذاریها با ریسک بالایی همراه هستند، افراد به دنبال راهی برای کاهش این ریسک و کسب درآمد آسانتر هستند. مشاوره کسبوکار، به عنوان یک راهحل ظاهری برای دور زدن ریسک، مورد توجه قرار گرفته است. اما این در حالی است که بسیاری از این مشاوران، فاقد تخصص و تجربه لازم برای ارائه راهکارهای مؤثر هستند.»
او تأکید کرد: «این پدیده، بیشتر در میان کارآفرینانی دیده میشود که به دلیل عدم قطعیتهای اقتصادی، از راهاندازی کسبوکار جدید خودداری میکنند و به جای آن، به دنبال استفاده از خدمات مشاوران هستند. این افراد، اغلب به دنبال «راهحلهای جادویی» هستند که بتواند آنها را به سرعت به موفقیت برساند، بدون اینکه نیاز به صرف زمان و تلاش فراوان داشته باشند.
نوربخش با اشاره به تفاوتهای اساسی بین مشاور کسبوکار و کارآفرین، گفت: «کارآفرینی، با وجود ریسکهای ذاتی، پتانسیل درآمدزایی بسیار بالاتری نسبت به مشاوره دارد. مشاور به دلیل محدودیت زمانی و توانایی، نمیتواند به سادگی به مقیاس درآمدی کارآفرین دست یابد. یک کارآفرین، در میدان نبرد واقعی کسبوکار، با چالشها و مشکلاتی روبهرو میشود و از این تجربیات، درس میگیرد. این تجربه، به او کمک میکند تا تصمیمات بهتری بگیرد و کسبوکار خود را به سمت موفقیت هدایت کند. در حالی که یک مشاور، اغلب از پشت میز کار، به تحلیل مسائل میپردازد و ممکن است فاقد درک عمیقی از واقعیتهای میدان باشد. با وجود اینکه صنعت مشاوره میتواند ارزشمند باشد، اما این کارشناس حوزه کسبوکار به وجود مشکلاتی در این حوزه اشاره میکند.»
او افزود: «از جمله این مشکلات، حضور افرادی است که فاقد تجربه و تخصص لازم هستند و صرفا با ارائه رویاهای غیرواقعی، به دنبال کسب درآمد هستند. این افراد، اغلب با وعدههای اغراقآمیز و طرحهای غیرعملی، کارآفرینان را فریب میدهند و باعث اتلاف وقت و سرمایه آنها میشوند. اما تشخیص این افراد از مشاوران توانمند، زمانبر است و ممکن است منجر به اتلاف وقت و سرمایه کارآفرینان شود. متاسفانه، بسیاری از کارآفرینان، به دلیل ناآگاهی و نداشتن تجربه کافی، نمیتوانند این افراد را تشخیص دهند و قربانی وعدههای دروغین آنها میشوند.»
شکاف عمیق با استانداردهای جهانی
نوربخش با اشاره به شرکتهای بزرگ مشاوره بینالمللی مانند مکنزی گفت: «ایران فاقد شرکتهای مشاوره بزرگ و معتبر با استانداردهای جهانی است. این شرکتها، با تکیه بر دانش و تجربه متخصصان خود، راهکارهای نوآورانه و مؤثری را برای حل مشکلات کسبوکارها ارائه میدهند. آنها، با استفاده از روشهای علمی و ابزارهای پیشرفته، دادهها را تحلیل میکنند و بر اساس آن، تصمیمات استراتژیک اتخاذ میکنند. در حالی که در ایران، اغلب خدمات مشاوره، بر اساس تجربه شخصی و شهود ارائه میشود و فاقد پشتوانه علمی و تحقیقاتی است.»
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران بر نقش مهم اتاق بازرگانی در تربیت و پرورش مشاوران توانمند تأکید کرد و افزود: «اتاق بازرگانی باید با برگزاری دورههای آموزشی و درگیر کردن مشاوران در پروژههای واقعی، به ارتقای سطح کیفی خدمات مشاوره کمک کند. این دورهها باید شامل آموزشهای تخصصی در زمینههای مختلف کسبوکار، از جمله مدیریت استراتژیک، بازاریابی، منابع انسانی و مالی باشد. همچنین، اتاق بازرگانی باید فرصتهایی را برای مشاوران فراهم کند تا در پروژههای واقعی شرکت کنند و تجربه کسب کنند.»
او تأکید کرد: «تمرکز فعلی اتاق بازرگانی بیشتر روی مشاوره در زمینههای اجرایی مانند بیمه، تأمین ارز، واردات، صادرات و مالیات است. در حالی که نیاز به مشاوره در زمینههای استراتژیک مانند چگونگی موفقیت کسبوکار، تشکیل تیم، برنامهریزی و توسعه منابع انسانی، بیشتر احساس میشود.»
او به آسیبهای ناشی از مشاورههای نامناسب اشاره کرد و گفت: «از جمله این آسیبها، اتلاف وقت و انرژی کارآفرینان، ناامیدی، شکستهای مالی و ورشکستگی است.»
نوربخش افزود: «مدیران با تجربه، کمتر تحتتاثیر مشاورههای غیرواقعی قرار میگیرند، اما متأسفانه برخی از مدیران، بدون بررسی دقیق، طرحهای پیشنهادی مشاوران را پیادهسازی میکنند و دچار خسارت میشوند.»
سرمایهگذاری در تربیت مشاوران توانمند
نوربخش در ادامه بیان کرد: «اتاق بازرگانی و سایر سازمانها باید با برگزاری دورههای آموزشی و پروژههای عملی، به تربیت مشاوران حرفهای کمک کنند. اما فرایند تربیت مشاوران و استفاده از آنان مراحل مختلف دارد. ابتدا کارآفرینان باید قبل از استفاده از خدمات مشاوران، به تخصص و تجربه آنها توجه کنند و از منابع معتبر برای کسب اطلاعات استفاده کنند. همچنین ایجاد شرکتهای مشاوره بزرگ و معتبر با استانداردهای جهانی، میتواند به ارتقای کیفیت خدمات مشاوره در کشور کمک کند. به جز این موارد سازمانهای نظارتی باید بر فعالیت مشاوران نظارت داشته باشند و از ارائه خدمات غیرواقعی و گمراهکننده به فعالان کسبوکار جلوگیری کنند. همچنین لازم است دولت و بخش خصوصی آنان را به تحقیق و توسعه در زمینه مشاوره کسبوکار تشویق کنند تا راهکارهای نوآورانه و موثری برای حل مشکلات کسبوکارها ارائه شود.»
او در پایان تأکید کرد: «صنعت مشاوره کسبوکار صنعت ارزشمندی است و نباید به دلیل عملکرد برخی افراد، زیر سؤال برده شود؛ چرا که هنوز در کشور مشاوران توانمندی وجود دارند و لازم است دولت با حمایت از این افراد، بستری مناسب برای فعالیت آنها در بخشهای مختلف کسبوکار و کارآفرینی فراهم کند. افزایش اقبال به مشاوره کسبوکار در شرایط اقتصادی فعلی، یک پدیده قابلتوجه است. با این حال، باید توجه داشت که این پدیده، با چالشها و آسیبهای خاص خود همراه است. با اتخاذ راهکارهای مناسب و ارتقای سطح کیفی خدمات مشاوره، میتوان از مزایای این صنعت بهرهمند شد و از آسیبهای آن جلوگیری کرد. آینده صنعت مشاوره در ایران، به توانایی ما در ایجاد یک اکوسیستم قوی و پایدار که بر اساس دانش، تجربه و نوآوری بنا شده باشد، بستگی دارد.»
منبع
دنیای اقتصاد