ثبت احوال مکلف شد ظرف یک ماه از بازار احراز هویت آنلاین خارج شود

شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان در مصوبه‌ای با امضای معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری ابلاغ شده، سازمان ثبت احوال را مکلف کرده که ظرف مدت حداکثر یک ماه، به طور کامل از حوزه خدمات احراز هویت آنلاین خارج شود.

طبق مصوبه شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان با توجه به قانون مدام، سازمان ثبت احوال به عنوان تأمین‌کننده شناسه و متولی پایگاه اطلاعات پایه، موظف است ظرف مدت یک ماه نسبت به ایجاد سازوکار امنیتی و خدماتی ارائه‌دهندگان خدمات نظام هویت معتبر بر خط اقدام کند و سازوکار مذکور را جهت تصویب به کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی ارائه دهد. همچنین ظرف مدت یک ماه پس از تصویب این سازوکار زمینه ارائه خدمات احراز هویت دیجیتال توسط شرکت‌های خصوصی را فراهم کند.

این مصوبه در پی شکایت شرکت‌های احراز هویت آنلاین از ثبت احوال صادر شده است. این شرکت‌ها در نامه‌ای به این شورا درخواست کرده بودند تا موضوع رقابت ثبت احوال در زمینه ایجاد سامانه و ارائه خدمات احراز هویت برخط با توجه به احراز رقابت سازمان با بخش خصوصی را بررسی کند.

این شرکت‌ها معتقدند که سازمان ثبت احوال با راه‌اندازی «سامانه هدا» وارد رقابت با بخش خصوصی شده است.

بنا به اعلام سازمان ثبت احوال، هدا، سامانه هویت دیجیتال ملی شهروندان ایرانی است که در چهار سطح ذیل احراز هویت می‌کند:

• بررسی اطلاعات هویتی
• تطبیق با شماره تلفن همراه متصل با کدملی شهروند
• زنده سنجی و تطبیق چهره
• صدور گواهی امضای دیجیتال و بهره برداری از آن در امضای اسناد

مرداد ماه گذشته، هاشم‌ کارگر، رئیس وقت سازمان ثبت احوال، در نامه‌ای به معاون اول رئیس قوه قضائیه نوشت که ۲۰ شرکت‌ بدون اخذ مجوزهای لازم از این سازمان و بدون پذیرش تعهد منع افشای اطلاعات، با سواستفاده از نام و عنوان سازمان ثبت احوال کشور و در ازای دریافت مبالغی در وب‌سایت یا تارنمای اختصاصی خود اقدام به ارائه خدمات هویتی یا ارائه بسته‌های خدماتی احراز هویت کرده‌اند.

در همین زمان، انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران، در بیانیه شماره ۲ خود اعلام کرده بود که با وجود برخی کژکارکردی‌ها و مداخله‌های اخیر در مسیر توسعه هوش مصنوعی به‌ویژه در حوزه احراز هویت غیرحضوری، هنوز هم حمایت مؤثر حاکمیت و پرهیز دولت از رقابت با بخش خصوصی می‌تواند مسیر آینده هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال کشور را اصلاح و تثبیت کند.

بیانیه اول این انجمن درباره دخالت‌های بخشی از دولت در سرویس‌های احراز هویت آنلاین، بازتاب گسترده‌ای بین متخصصان و رسانه‌ها داشت.