تهران در جدول شاپرک باز هم از همان جای همیشگی شروع میکند؛ از صدر. اما جایگاه تهران فقط یک رتبه اول ساده نیست. فاصلهاش با استان دوم آنقدر زیاد است که جدول را دوپاره میکند؛ یک طرف تهران و طرف دیگر بقیه استانها. پایتخت کمتر از یکپنجم تراکنشها را ساخته است، اما نزدیک به یکسوم مبلغ تراکنشها را در اختیار دارد. یعنی در تهران فقط بیشتر خرید نمیشود؛ پول هم با وزن بیشتری جابهجا میشود.
۱۰ استان اول کشور در تراکنشهای شاپرکی
فروردین ۱۴۰۵ | رتبهبندی بر اساس تعداد تراکنش | مبلغ به واحد هزار میلیارد ریال
| رتبه | استان | تعداد تراکنش میلیون |
سهم از تعداد | مبلغ تراکنش هزار میلیارد ریال |
سهم از مبلغ |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | تهران | ۷۸۲.۱ | ۶,۸۲۵.۰ | ||
| ۲ | خراسان رضوی | ۳۴۱.۰ | ۱,۵۵۶.۲ | ||
| ۳ | فارس | ۲۷۴.۲ | ۱,۴۰۷.۷ | ||
| ۴ | خوزستان | ۲۴۳.۹ | ۱,۱۳۱.۳ | ||
| ۵ | اصفهان | ۲۱۶.۷ | ۱,۱۸۱.۵ | ||
| ۶ | مازندران | ۱۹۸.۳ | ۱,۳۴۷.۱ | ||
| ۷ | آذربایجان شرقی | ۱۸۳.۰ | ۹۹۹.۸ | ||
| ۸ | گیلان | ۱۶۸.۰ | ۹۰۴.۳ | ||
| ۹ | آذربایجان غربی | ۱۶۰.۱ | ۸۶۱.۱ | ||
| ۱۰ | کرمان | ۱۳۹.۸ | ۶۸۳.۵ |
بعد از تهران، خراسان رضوی و فارس قرار دارند؛ دو استانی که حضورشان در بالای جدول طبیعی به نظر میرسد. مشهد، فقط یک شهر بزرگ نیست؛ مقصد سفر، زیارت، خرید و رفتوآمد است. همین جریان دائمی آدمها، خراسان رضوی را در رتبه دوم نگه داشته است. فارس هم با شیراز و نقش منطقهایاش، در جنوب کشور یکی از نقطههای جدی پرداخت مانده؛ استانی که هم جمعیت دارد، هم خدمات، هم رفتوآمد.
اما ردیفی که بیشتر از بقیه مکث میخواهد، مازندران است. این استان از نظر تعداد تراکنشها ششم است، اما وقتی پای مبلغ وسط میآید، بالاتر میرود و از خوزستان و اصفهان جلو میزند. فروردین برای مازندران ماه معمولی نیست؛ از ۲۵ اسفند تا پایان هشتم فروردین، بیش از ۱۲ میلیون و ۴۷۷ هزار نفر-شب اقامت در این استان ثبت شده است. همین عدد کمک میکند بفهمیم چرا وزن مبلغی تراکنشهای مازندران از رتبه تعدادیاش جلو افتاده است. بخشی از پولی که در این استان جابهجا شده، فقط پول ساکنان دائمی مازندران نیست؛ رد پای مسافرانی است که در روزهای نوروز در شهرهای شمالی اقامت کردهاند، خرید کردهاند، هزینه اقامت و خوراک و خدمات دادهاند و برای چند هفته ریتم اقتصاد استان را سنگینتر کردهاند. مازندران در جدول شاپرک آرامتر از خوزستان و اصفهان تراکنش ساخته، اما هرجا پای مبلغ به میان آمده، خودش را جلوتر نشان داده است.
بیشتر بخوانید: تهران، خراسان رضوی و فارس؛ پرتراکنشترین استانهای کشور در فروردین ۱۴۰۵
خوزستان و اصفهان هم جایگاه مهمی دارند، اما روایتشان فرق میکند. هر دو استان از نظر تعداد تراکنش در نیمه بالای جدولاند، اما در مبلغ، مازندران از آنها عبور کرده است. این تفاوت نشان میدهد که وزن صنعتی، جمعیتی یا تجاری یک استان همیشه همانطور که انتظار داریم در شبکه پرداخت دیده نمیشود. گاهی فصل، سفر، مصرف خانوار و نوع خریدها، جای استانها را در جدول جابهجا میکند.
در انتهای این فهرست، ایلام، خراسان جنوبی و سمنان قرار دارند؛ استانهایی که در چنین گزارشهایی معمولاً فقط با عنوان «کمترینها» از کنارشان رد میشویم. اما همین کم بودن هم حرف دارد. وقتی سهم ایلام از تراکنشهای شاپرکی فقط ۰.۶۴ درصد است، با عددی روبهرو هستیم که از بازار کوچکتر، اقتصاد کوچکتر، جمعیت کمتر، رفتوآمد محدودتر و شاید گردش آرامتر پول در استانهای کمتراکنش خبر میدهد. این استانها حاشیه جدول نیستند؛ بخش کمصداتر همان نقشهای هستند که تهران با صدای بلند در مرکز آن ایستاده است.
این فهرست بر اساس دادههای گزارش فروردینماه ۱۴۰۵ شاپرک از عملکرد شبکه پرداخت کشور به تفکیک استانها نوشته شده است.
