فایننشال تایمز در گزارشی تازه از بازگشت غیرمنتظره دوربینهای دیجیتال به بازار جهانی مینویسد؛ بازگشتی که با استقبال نسل Z از این محصولات و فاصله گرفتن آنها از تصاویر بیش از حد پردازششده گوشیهای هوشمند گره خورده است. روندی که باعث رشد فروش این محصولات شده اما همزمان نگرانیهایی درباره افزایش قیمتها و آینده نامشخص این بازار به همراه داشته است. با وجود افزایش تقاضا، رشد سریع قیمتها و تغییر ذائقه مصرفکنندگان، صنعت دوربین را در موقعیتی میان فرصت و تردید قرار داده است؛ جایی که تولیدکنندگان همزمان باید به موج جدید تقاضا پاسخ دهند و برای آیندهای که با هوش مصنوعی و رقابت شدیدتر گره خورده، مسیر تازهای پیدا کنند.
نسل Z و خستگی از تصاویر مصنوعی گوشیهای هوشمند
دوربینهای دیجیتال در اتفاقی غیرمنتظره، برای نخستین بار از زمان ظهور آیفون، بار دیگر با رشد فروش مواجه شدهاند؛ روندی که بهویژه از استقبال نسل Z از این محصولات و فاصله گرفتن آنها از تصاویر بیش از حد پردازششده گوشیهای هوشمند نشأت میگیرد.
بر اساس آمار انجمن محصولات دوربین و تصویربرداری، ارزش عرضه دوربینهای مستقل طی پنج سال گذشته بیش از دو برابر شده و در سال ۲۰۲۵ به ۵.۵ میلیارد دلار رسیده است. این در حالی است که بسیاری از مصرفکنندگان جوان حاضرند برای خرید این دوربینها هزینهای حتی بیشتر از یک گوشی هوشمند بپردازند.
وقتی نوستالژی، عکاسی را دوباره معنا میکند
دوربینهای دیجیتال اکنون در کانون موج نوستالژیگرایی نسل جوان قرار گرفتهاند. بسیاری از کاربران علاوه بر اینکه به دنبال ثبت تصاویر متفاوت و متمایز برای شبکههای اجتماعی هستند، استفاده از دوربینهای مستقل را راهی برای فاصله گرفتن از حواسپرتیهای مداوم گوشیهای هوشمند و تجربهای آگاهانهتر از عکاسی میدانند.
رونق دوباره فروش دوربینهای دیجیتال، پس از یک دهه دشوار برای تولیدکنندگان این محصولات، نفسی تازه به این صنعت بخشیده است. با گسترش استفاده از گوشیهای هوشمند، بازار دوربینها که در سال ۲۰۱۰ به اوج فروش ۱۲۱ میلیون دستگاه رسیده بود، تا سال ۲۰۲۳ به تنها ۷.۷ میلیون دستگاه کاهش یافت. با این حال، این رقم در سال گذشته به ۹.۴ میلیون دستگاه افزایش پیدا کرد.
با وجود این روند صعودی، احیای صنعت دوربین با چالشهایی نیز روبهرو است. افزایش شدید قیمتها میتواند روند رشد فروش را تهدید کند و همچنان مشخص نیست که استقبال کنونی از دوربینهای دیجیتال یک موج زودگذر است یا نشانهای از فاصله گرفتن پایدار کاربران از وابستگی به گوشیهای هوشمند و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی.
یوجیرو ایگاراشی، مدیر مسئول سری محبوب X در فوجیفیلم، میگوید مشتریان این محصولات که حدود ۷۰ درصد آنها زیر ۳۰ سال سن دارند، به دنبال کاهش سرعت زندگی در عصری هستند که فناوری بیش از هر زمان دیگری بر زندگی روزمره سایه انداخته و عکاسی نیز به کالایی فراگیر و یکسان تبدیل شده است.
او معتقد است تصاویر ثبتشده با گوشیهای هوشمند گاهی حالتی «مصنوعی» پیدا میکنند. به گفته ایگاراشی، «مردم زیر فشار حجم عظیمی از فناوری قرار دارند؛ مدام باید گوشیهای خود را چک کنند، ببینند چه اتفاقی افتاده و به پیامها پاسخ دهند. به همین دلیل تمایل دارند راهی برای فاصله گرفتن از این وضعیت پیدا کنند و استقبال از دوربینهای دیجیتال نیز بخشی از همین واکنش است.»
با وجود اینکه فوجیفیلم تولید مدل پرفروش X100VI را که با قیمت ۱۸۰۰ دلار عرضه میشود و ترکیبی از طراحی نوستالژیک و فناوری مدرن است، بیش از سه برابر افزایش داده، یوجیرو ایگاراشی میگوید این شرکت همچنان برای پاسخگویی به تقاضای بازار با مشکل مواجه است.
آنج مهیا، تولیدکننده محتوای ۳۰ ساله اهل فیلیپین، یکی از صدها هزار نفری است که این دوربین را خریداری کردهاند. او میگوید: «همهچیز بیش از حد فناوریمحور شده و همین باعث میشود احساس کنم از دنیای اطرافم فاصله گرفتهام. ما به دنبال سادگی بیشتری هستیم، چون این روزها همهچیز بیش از اندازه پیچیده به نظر میرسد.»
نسل Z همچنین علاقه چشمگیری به عکاسی آنالوگ و فیلمی پیدا کرده است. فروش دوربینهای اینستکس فوجیفیلم که مانند دوربینهای قدیمی پولاروید عکس را همان لحظه چاپ میکنند، اکنون از کل بازار دوربینهای دیجیتال نیز فراتر رفته است.
ریوئیچیرو تاکای، مدیر بخش اینستکس فوجیفیلم، میگوید این دوربینها دیگر فقط ابزاری برای ثبت خاطرات مراسمی مانند عروسیها و رویدادهای مهم نیستند و به بخشی از زندگی روزمره نوجوانان تبدیل شدهاند.
همزمان با افزایش استقبال از دوربینهای دیجیتال، درآمد بخش تصویربرداری فوجیفیلم در سال گذشته با رشد ۱۵.۷ درصدی به ۶۲۷ میلیارد ین (معادل ۳.۹ میلیارد دلار) رسید؛ رقمی که نسبت به پنج سال قبل بیش از دو برابر شده است. شرکت Canon، رهبر بازار دوربینهای عکاسی، نیز رشد مشابهی را تجربه کرده است.
رونق بازار تنها به محصولات نو محدود نمیشود. بازار دوربینهای دستدوم نیز با استقبال گسترده نسل Z جان تازهای گرفته است؛ نسلی که به دوربینهایی علاقهمند شده که روزگاری در اختیار والدین و حتی پدربزرگها و مادربزرگهایشان بوده است.
ماساکی مائدا، مالک فروشگاه GT Camera در توکیو، با اشاره به یک دوربین مشکی Contax T2 که نخستین بار در سال ۱۹۹۰ عرضه شد، میگوید: «۱۵ یا ۲۰ سال پیش حتی با قیمت ۹۸۰۰ ین هم کسی حاضر به خرید این دوربینها نبود.» این در حالی است که برچسب قیمت همین دوربین در فروشگاه او اکنون ۲۷۵ هزار ین را نشان میدهد.
مائدا میگوید بازار دوربینهای فیلمی امروز کاملاً با زمانی که حدود یک دهه پیش فروشگاه خود را راهاندازی کرد متفاوت شده است. به گفته او، «موجودی کالا همیشه کم است و اگر میتوانستیم بهطور مداوم موجودی کافی داشته باشیم، شرایط بسیار بهتر بود.»
رونق دوباره بازار دوربینهای دیجیتال در عین حال بحثهایی را در انجمنها و فرومهای تخصصی عکاسی به راه انداخته است؛ برخی کاربران و فعالان این حوزه معتقدند تولیدکنندگان دوربین از افزایش تقاضا استفاده کرده و قیمت محصولات خود را بیش از حد بالا بردهاند.
در مقابل، تولیدکنندگان میگویند گسترش گوشیهای هوشمند آنها را ناچار کرده است برای بقا تمرکز خود را بر تولید مدلهای ردهبالا و گرانقیمت بگذارند. آنها همچنین افزایش قیمتها را ناشی از رشد هزینه مواد اولیه، افزایش قیمت حافظههای الکترونیکی و تأثیر تعرفههای تجاری آمریکا میدانند.
صنعت دوربین میان فشار هزینهها و آینده هوش مصنوعی
از سوی دیگر، شرکتهای تولیدکننده دوربین پس از سالها کوچک شدن بازار و حرکت به سمت حوزههای جدید و پربازده، برای سرمایهگذاری گسترده در تحقیق و توسعه یا افزایش ظرفیت تولید دوربینهای دیجیتال با تردید مواجه هستند؛ چرا که هنوز مشخص نیست رونق فعلی تا چه اندازه پایدار خواهد بود.
ایچیرو میچیکوشی، تحلیلگر شرکت تحقیقاتی لوازم الکترونیکی مصرفی BCN، معتقد است قیمت دوربینهای دیجیتال در حال بیش از حد بالا رفتن است؛ بهطوریکه میانگین قیمت یک دوربین دیجیتال حدود ۶۰۰ دلار است، در حالی که یک گوشی هوشمند بهطور متوسط ۴۵۵ دلار قیمت دارد.
او میگوید: «برای مصرفکنندگان عادی، هزینه کردن یک میلیون ین برای تجهیزات دوربین کاملاً غیرمنطقی است. فاصله زیادی بین آنچه مصرفکنندگان میخواهند و آنچه شرکتهای دوربین ارائه میدهند وجود دارد. به نظر من این یک مشکل جدی است.»
میچیکوشی همچنین استدلال میکند که مصرفکنندگان در حال حاضر معامله خوبی دریافت نمیکنند، زیرا فناوری دوربینها در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری نداشته و رابطهای کاربری همچنان پیچیده و دستوپاگیر باقی ماندهاند.
او میگوید: «صادقانه فکر میکنم باورش سخت است که این شتاب قوی برای همیشه ادامه پیدا کند.» به گفته او، بزرگترین تهدید بلندمدت این بازار میتواند ورود رقبای چینی مانند هواوی یا DJI باشد که فناوریهای خود را به دوربینهای مستقل وارد کنند.
از سوی دیگر، یوجیرو ایگاراشی از فوجیفیلم میگوید پیشبینی نیازهای نسل آلفا نخستین نسلی که با هوش مصنوعی رشد میکند و ادغام درست فناوری در محصولات، برای تداوم این رشد بسیار حیاتی خواهد بود.
او میافزاید: «آنها هوش مصنوعی را مانند یک دوست یا یک معلم میبینند، بنابراین ما باید به این فکر کنیم که چگونه AI را در محصولات خود بگنجانیم. هنوز پاسخ مشخصی برای آن ندارم، اما این موضوعی است که قطعاً باید در نظر داشته باشیم.»
منبع: فایننشال تایمز
