سرگردانی مشتریان ۴ بانک دولتی در پی اختلال فنی

از صبح امروز، شنبه ۲۳ خردادماه، خدمات الکترونیکی بانک‌های ملی، تجارت، صادرات، توسعه صادرات با قطعی و اختلال جدی مواجه شده است.

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد این اختلال بخش‌های وسیعی از شبکه بانکی از جمله همراه‌بانک، اینترنت‌بانک، دستگاه‌های خودپرداز (ATM) و پایانه‌های فروش (کارتخوان) را درگیر کرده و فرآیند خرید و انتقال وجه برای بسیاری از شهروندان مختل شده است.

در همین رابطه، علیرضا قیطاسی، دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی اعلام کرد: «در پی اختلالات ایجادشده در بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات، بخش‌های فنی این بانک‌ها در حال بررسی و پیگیری موضوع هستند و اقدامات لازم برای رفع مشکل در دست انجام است.»

او همچنین با قدردانی از صبوری مشتریان شبکه بانکی تأکید کرد که اختلالات فنی پیش‌آمده در کوتاه‌ترین زمان ممکن برطرف شده و خدمات بانکی به وضعیت عادی بازخواهد گشت.

در حالی‌که برخی منابع غیررسمی احتمال حمله سایبری را مطرح کرده‌اند، تا این لحظه هیچ‌یک از نهادهای مسئول یا مقامات رسمی چنین موضوعی را تأیید نکرده‌اند. این اختلال از حدود ساعت ۸ صبح آغاز شده و بانک تجارت حدود ساعت ۵ عصر با انتشار پیامی اعلام کرده که مشکل به‌دلیل یک اختلاف فنی ایجاد شده و در حال برطرف شدن است.

دبیر شورای هماهنگی بانک‌ها در گفت‌و‌گو با خبرگزاری صدا و سیما اعلام کرد که در پی اختلال خدمات در چهار بانک کشور مقرر شد هر پذیرنده و صاحب دستگاه کارتخوان که در این بانک‌ها حساب دارد و حساب پشتیبان معرفی کرده باشد امشب وجوه مربوطه به حساب پشتیبان آنها واریز شود

بانک‌های مربوطه از طریق درگاه‌های رسمی خود اطلاع رسانی می‌کنند.

جزئیاتی از حمله سایبری به ۴ بانک دولتی

در ساعات پایانی شنبه شب، شورای هماهنگی بانک‌های دولتی اعلام کرد: «اختلال ایجادشده در سامانه‌های بانک‌های ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات ناشی از یک حمله سایبری محدود بوده است. تیم‌های فنی بلافاصله پس از شناسایی نشانه‌های غیرعادی، اقدامات حفاظتی و پیشگیرانه لازم را برای حفاظت از داده‌های مشتریان و زیرساخت‌های بانکی اجرا کردند.

بررسی‌های فنی نشان می‌دهد هیچ‌گونه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان و هیچ موردی از نشت اطلاعات رخ نداده است. در حال حاضر تمامی زیرساخت‌ها تحت کنترل کارشناسان فنی قرار دارد و فرآیند ایمن‌سازی و بازیابی سامانه‌ها با سرعت در حال انجام است. اولویت اصلی، حفظ امنیت و حریم خصوصی مشتریان است و خدمات بانکی در کوتاه‌ترین زمان ممکن به حالت عادی بازخواهد گشت.»

ساعت بروز‌رسانی: ۹:۳۰ صبح روز یکشنبه ۲۴ خردادماه

اختلال هم‌زمان در خدمات غیرحضوری چهار بانک بزرگ و دولتی کشور ادامه دارد

کاربران بانک‌های ملی، تجارت و صادرات با مشکل در انجام تراکنش‌ها و دسترسی به همراه‌بانک مواجه شدند.

از ساعات ابتدایی صبح دیروز، خدمات غیرحضوری سه بانک بزرگ کشور شامل بانک ملی، بانک تجارت و بانک صادرات با اختلال مواجه شده است. این اختلال دسترسی بخشی از مشتریان به همراه‌بانک، اینترنت‌بانک و برخی خدمات تراکنشی را تحت تأثیر قرار داده و موجب نارضایتی کاربران شده است.

گزارش‌های دریافتی نشان می‌دهد که از ابتدای روز، برخی مشتریان این بانک‌ها در استفاده از خدماتی مانند انتقال وجه، دریافت موجودی حساب و ورود به سامانه‌های بانکداری دیجیتال با مشکل مواجه بوده‌اند. در برخی موارد نیز کاربران از ثبت نشدن یا تأخیر در انجام تراکنش‌ها خبر داده‌اند.

بررسی‌ها حاکی از آن است که اختلال‌ها عمدتاً در کانال‌های غیرحضوری مشاهده شده، هرچند در برخی شعب نیز به دلیل وابستگی بخشی از خدمات به سامانه‌های متمرکز، روند ارائه خدمات با کندی همراه بوده است.

هم‌زمانی بروز اختلال در سه بانک بزرگ کشور، توجه فعالان صنعت بانکداری و پرداخت را به خود جلب کرده است. این سه بانک میلیون‌ها مشتری حقیقی و حقوقی دارند و بخش قابل توجهی از تراکنش‌های روزمره از طریق زیرساخت‌های دیجیتال آنها انجام می‌شود. به همین دلیل هرگونه اختلال در دسترس‌پذیری خدمات، می‌تواند بر فعالیت کاربران، کسب‌وکارها و جریان پرداخت‌های روزانه اثر بگذارد.

در شرایطی که بانکداری دیجیتال به کانال اصلی دریافت خدمات بانکی برای بسیاری از مشتریان تبدیل شده، پایداری سامانه‌های بانکی و اطلاع‌رسانی سریع در زمان وقوع اختلال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کارشناسان معتقدند حتی اختلال‌های کوتاه‌مدت در سامانه‌های مرکزی می‌تواند آثار گسترده‌ای بر زنجیره خدمات بانکی و پرداخت کشور داشته باشد.

تا زمان انتشار این گزارش، توضیح رسمی درباره علت اختلال منتشر نشده و وضعیت خدمات در برخی کانال‌ها همچنان ناپایدار گزارش می‌شود. انتظار می‌رود بانک‌های مربوطه در ساعات آینده جزئیات بیشتری درباره علت بروز مشکل و زمان بازگشت کامل خدمات ارائه کنند.

بیش از ۲۴ ساعت از اختلال در چهار بانک کشور گذشت؛ ابهام درباره منشأ حادثه همچنان ادامه دارد

هنوز توضیح فنی روشنی درباره علت اختلال ارائه نشده است؛ از به‌روزرسانی سامانه‌ها تا حمله سایبری، سناریوهای مختلف مطرح هستند.

بیش از ۲۴ ساعت از اختلال گسترده در خدمات بانک‌های ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات می‌گذرد، اما هنوز جزئیات فنی روشنی درباره علت اصلی این اتفاق منتشر نشده است. در حالی که شورای هماهنگی بانک‌ها از وقوع یک حمله سایبری محدود خبر داده، دامنه و تداوم اختلال‌ها باعث شده پرسش‌های متعددی درباره منشأ حادثه و ابعاد آن مطرح شود.

اختلال از صبح شنبه آغاز شد و دسترسی بخشی از مشتریان این بانک‌ها به خدماتی مانند خودپردازها، کارتخوان‌ها، انتقال وجه، همراه‌بانک و سایر سرویس‌های غیرحضوری را با مشکل مواجه کرد. با وجود تلاش تیم‌های فنی برای بازگرداندن خدمات، تا زمان نگارش این گزارش بخشی از مشکلات همچنان ادامه دارد.

در ساعات ابتدایی وقوع حادثه، برخی مسئولان علت اختلال را مشکلات فنی عنوان کردند. ساعاتی بعد اما شورای هماهنگی بانک‌ها در اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که منشأ اختلال، یک حمله سایبری محدود بوده است. در این اطلاعیه همچنین تأکید شد که هیچ‌گونه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان یا نشت داده رخ نداده و اقدامات حفاظتی لازم برای صیانت از زیرساخت‌ها انجام شده است.

با این حال، هنوز توضیح دقیقی درباره ماهیت فنی رخداد منتشر نشده است. مشخص نیست که اختلال ایجادشده دقیقاً ناشی از یک حمله سایبری بوده، در فرآیند مقابله با حمله و اجرای اقدامات حفاظتی رخ داده، یا اینکه تغییرات و به‌روزرسانی‌های فنی در سامانه‌های پشتیبان و زیرساختی در بروز یا تشدید آن نقش داشته‌اند.

همین ابهام باعث شده گمانه‌زنی‌های مختلفی در فضای کارشناسی شکل بگیرد. برخی احتمال می‌دهند بخشی از اختلال به اقدامات پیشگیرانه و محدودسازی سرویس‌ها برای حفاظت از سامانه‌ها مرتبط باشد. برخی دیگر نیز معتقدند تا زمانی که گزارش فنی دقیق منتشر نشود، نمی‌توان درباره منشأ اصلی حادثه با قطعیت اظهار نظر کرد.

در این میان، توجه‌ها به مجموعه شرکت‌ها و نهادهایی جلب شده که مسئول توسعه، نگهداری و پشتیبانی زیرساخت‌های بانکی کشور هستند. از جمله پرسش‌های مطرح این است که آیا اختلال در لایه‌های زیرساختی مشترک رخ داده، آیا سامانه‌های مرکزی با مشکل مواجه شده‌اند و چه اقداماتی برای جلوگیری از تکرار چنین رخدادهایی در حال انجام است.

واقعیت این است که بانکداری دیجیتال امروز به یکی از زیرساخت‌های حیاتی اقتصاد کشور تبدیل شده است. هرگونه اختلال گسترده در این حوزه، علاوه بر ایجاد مشکل برای مشتریان، می‌تواند بر فعالیت کسب‌وکارها و جریان عادی پرداخت‌ها نیز اثر بگذارد. به همین دلیل، انتشار یک گزارش فنی شفاف درباره علت حادثه، نحوه مدیریت آن و اقداماتی که برای افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها انجام خواهد شد، می‌تواند به رفع ابهامات موجود و بازگشت اعتماد کاربران کمک کند.

در شرایط فعلی، مهم‌ترین مطالبه نه یافتن مقصر، بلکه ارائه تصویری روشن از آن چیزی است که رخ داده است؛ اینکه آیا با یک حمله سایبری مواجه بوده‌ایم، با پیامدهای یک به‌روزرسانی یا تغییر فنی روبه‌رو شده‌ایم، یا ترکیبی از هر دو عامل در شکل‌گیری این اختلال نقش داشته‌اند.

ساعت بروز‌رسانی: ۱۰:۴۰ صبح روز یکشنبه ۲۴ خردادماه

آخرین وضعیت بانک‌ها پس از حمله سایبری

بانک صادرات ایران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در پی بروز اختلال در برخی زیرساخت‌های یکپارچه مشترک شبکه بانکی، وقفه‌هایی در بخشی از خدمات پرداخت ایجاد شده بود. این بانک تأکید کرد در حال حاضر سپهرکارت در تمامی درگاه‌های پرداخت از جمله خودپردازها، دستگاه‌های کارتخوان (POS)، شبکه شتاب و سایر مجاری پرداخت قابل استفاده است و خدمات در وضعیت پایدار قرار دارد.

همچنین بانک تجارت نیز اعلام کرده اختلال ایجاد شده در برخی خدمات از جمله کارت‌به‌کارت، کارتخوان و خودپردازها برطرف شده و دسترسی مشتریان به این خدمات مجدداً برقرار شده است. این بانک پیش‌تر دلیل بروز مشکل را یک اختلاف فنی عنوان کرده بود و از در حال رفع بودن آن خبر داده بود.

بانک ملی ایران با ارسال پیامک به مشتریان خود، ضمن عذرخواهی بابت محدودیت‌های پیش‌آمده، اعلام کرد که این اختلال ناشی از نقص فنی در بخشی از زیرساخت‌های مشترک است. این بانک تأکید کرد که تیم‌های فنی در حال رفع مشکل هستند و خدمات به زودی به حالت عادی باز خواهد گشت.

بانک توسعه صادرات نیز در پیامک ارسالی به مشتریان خود از بروز اختلال در خدمات بانکی خبر داده و اعلام کرده است که موضوع در حال بررسی و رفع اشکال است

ساعت بروز‌رسانی: ۱۱:۵۷ صبح روز یکشنبه ۲۴ خردادماه

اختلال در بانک تجارت و صادرات رفع شد

اسماعیل آریانی، مدیر روابط عمومی شرکت خدمات انفورماتیک از رفع اختلال در خدمات کارت‌های بانکی بانک‌های تجارت و صادرات، خبر داد. آریانی در مصاحبه با خبرگزاری صداوسیما در خصوص اختلال در ۴ بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات گفت: «مشکل خدمات کارت‌های بانکی در بانک‌های تجارت و صادرات به طور کامل رفع شده است و هم‌اکنون تراکنش‌ها با موفقیت در حال انجام است. مشتریان این دو بانک می‌توانند خرید‌های خود را از طریق کارت‌های بانک صادرات و تجارت انجام دهند.»

او افزود: «همه تراکنش‌های کارتی در این بانک‌ها نیز فعال بوده و مشتریان می‌توانند از همه خدمات بهره‌مند شوند.»

مدیر روابط عمومی شرکت خدمات انفورماتیک در خصوص سقف تراکنش‌ها توضیح داد: «سقف تراکنش‌های روزانه انتقال کارتی از مبدأ این بانک‌ها تا سقف یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال تعیین شده است و مشتریان می‌توانند این مبلغ را در قالب ۱۰ تراکنش ۱۵۰ میلیون ریالی جابه‌جا کنند.»

آریانی در پایان خاطرنشان کرد: :«وضعیت اختلال در بانک ملی ایران همچنان در دست پیگیری است و به محض حصول نتیجه، آخرین اخبار اعلام خواهد شد. همچنین در بانک توسعه صادرات، شعب آماده‌اند تا خدمات ضروری را به صورت حضوری به مشتریان ارائه دهند.»

ساعت بروز‌رسانی: ۱۵:۰۰ روز یکشنبه ۲۴ خردادماه

مدیر روابط عمومی شرکت خدمات انفورماتیک: خدمات ۴ بانک دارای اختلال تا پایان امروز برطرف می‌شود

بررسی وضعیت تراکنش‌های صادرکنندگی بانک صادرات تا ساعت ۱۳ امروز نشان دهنده این است که در این بانک ۷۶۰۷۵۵۴ تراکنش صورت گرفته که بیش از ۹۹ درصد این تراکنش‌ها موفق بودند.

در بانک تجارت هم تا ساعت ۱۳ امروز یک شنبه ۳۴۴۰۳۰۷ تراکنش انجام شده که ۹۸ درصد این میزان تراکنش‌ها، تراکنش‌های موفق بودند.

از ساعتی قبل در بانک ملی خدمت رسانی شعب بصورت حضوری آغاز شد و خدمات کارت بانک ملی تا ساعتی دیگر انجام می‌شود. به امید خدا خدمات ۴ بانک دارای اختلال تا پایان امروز برطرف می‌شود.

ساعت بروز‌رسانی: ۱۵:۳۰ روز یکشنبه ۲۴ خردادماه

در کمتر از ۲۴ ساعت؛ ارائه خدمات مبتنی بر کارت در بانک‌تجارت فعال شد

بانک تجارت در اطلاعیه ضمن قدردانی از مشتریان اعلام کرد که ارائه خدمات انتقال وجه از طریق خودپرداز و خرید از پایانه‌های فروشگاهی و سایر درگاه‌های پرداخت در کمتر از ۲۴ ساعت پس از اختلال، فعال شده است. همچنین انجام خدمات مبتنی بر کارت از بستر همراه بانک‌تجارت امکان‌پذیر است.

در ایتن اطلاعیه آمده اس که تمامی شعب بانک تجارت در سراسر کشور آماده ارائه خدمات واریز و برداشت به مشتریان فاقد حساب متصل به کارت می‌باشند. برای رفاه حال مشتریان، سقف تراکنش‌های روزانه انتقال وجه کارتی از مبدا بانک‌تجارت به یک میلیارد و پانصد میلیون ریال افزایش یافت که مشتریان می‌توانند، سقف مذکور را در ۱۰ تراکنش یکصدوپنجاه میلیون ریالی انجام دهند.

اختلال به وجود آمده در ۴ بانک رفع شد

اختلال به وجود آمده در ۴ بانک؛ صادرات، تجارت، ملی و توسعه صادرات برطرف شد. مدیر روابط عمومی شرکت خدمات انفورماتیک در خصوص این موضوع گفت: با پیگیری‌های انجام شده و تلاش گروه فنی، در حال حاضر، خدمات پایه مبتنی بر کارت هر چهار بانک شامل؛ خرید، انتقال وجه و مانده‌گیری فعال شد و به حالت عادی برگشت. همچنین سقف انتقال پایا در داخل شعبه به میزان ۲۰ میلیارد ریال افزایش یافت و علاوه بر آن، سقف تراکنش‌های روزانه انتقال کارتی از مبدا این بانک‌ها تا یک میلیارد و پانصد میلیون ریال تعیین شده که مشتریان می توانند این انتقال را طی یک روز در ده تراکنش ۱۵۰ میلیون ریالی انجام دهند.

کسی نگفت چه شد

صبح روز یکشنبه با ۴ بانک، خدمات انفورماتیک و بانک مرکزی و شرکت‌های درگیر تماس گرفتیم تا درباره اختلال گسترده‌ای که زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داد، توضیحی بگیریم. پاسخ‌ها متفاوت بود، اما یک وجه مشترک داشتند: هیچ‌کس حاضر نبود بگوید چه اتفاقی افتاده است.

بانک صادرات گفت هر اطلاع‌رسانی از طریق پیامک و کانال تلگرام و بله انجام خواهد شد. در بانک مرکزی، خانم آقایی ما را به آقای رجبی ارجاع داد. آقای رجبی هم گفت: «یه مقدار زمان بدید.» زمان و فرصتی که البته برای مردمی که خدمات بانکی‌شان مختل شده بود، از قبل تمام شده بود.

بانک ملی اعلام کرد که هماهنگی رسانه‌ای این موضوع بر عهده آقای قیطاسی است و قرار شده بانک‌ها به صورت مستقل درباره ماجرا صحبت نکنند. بانک توسعه صادرات گفت مصاحبه نمی‌کند.

روابط عمومی بانک تجارت اعلام کرد جزئيات به زودی اعلام می‌شود. در شرکت خدمات انفورماتیک، ترجیح دادند در این شرایط صحبت نکنند، هرچند اشاره کردند که آقای آریانی با صداوسیما گفت‌وگو کرده و می‌توان از آن مصاحبه استفاده کرد.

شاید در روزهای نخست یک بحران، سکوت از نگاه مدیران کم‌هزینه‌ترین گزینه باشد. اما در عصر بانکداری دیجیتال، سکوت خودش بخشی از بحران است. وقتی چند بانک بزرگ کشور از دسترس خارج می‌شوند، مردم فقط به بازگشت سرویس‌ها نیاز ندارند؛ آنها حق دارند بدانند چه اتفاقی افتاده، چه کسی مسئول است و قرار است چگونه از تکرار آن جلوگیری شود.

این بار هم سرویس‌ها کم‌کم برگشتند، اما پاسخ‌ها نه.

در تمام این ساعات، چیزی که بیش از اختلال در سامانه‌ها به چشم آمد، اختلال در روایت بود. کسی نگفت چه شد.جمله آخر را دوست دارم؛ «اختلال در روایت». چون مسئله فقط از کار افتادن سامانه‌ها نیست. در اقتصاد دیجیتال، اعتماد با توضیح دادن حفظ می‌شود، نه با سکوت. انسان‌ها عادت عجیبی دارند؛ فکر می‌کنند اگر حرف نزنند، مسئله کوچک‌تر می‌شود. معمولاً برعکس است.