آیین عرضه اولیه سهام گروه مالی فیروزه با نماد «وفیروزه» روز چهارشنبه ۲۰ خردادماه در ساختمان بورس تهران برگزار شد؛ مراسمی که در آن مدیران این گروه مالی درباره مسیر توسعه فیروزه، مدل درآمدی آینده، ورود به حوزههای دیجیتال و اعتباری، مدیریت ریسک نکول، چالش همافزایی میان شرکتهای زیرمجموعه و چشمانداز پنجساله این مجموعه توضیح دادند.
در این مراسم، رامین ربیعی، مدیرعامل گروه مالی فیروزه؛ امیر تقیخان تجریشی، رئیس هیئتمدیره؛ میلاد معماریان، مدیرعامل فیروزه دیجیتال؛ فاطمه سرکاری، مدیرعامل سبدگردان فیروزه و رادمان ربیعی، معاون نوآوری و اقتصاد دیجیتال گروه مالی فیروزه، در گفتوگو با راه پرداخت به ترسیم آینده این گروه پس از ورود به بازار سرمایه پرداختند.
محور اصلی پاسخهای مدیران فیروزه، تأکید بر تبدیل این گروه به یک «سوپرمارکت مالی» بود؛ مدلی که قرار است در آن خدمات سرمایهگذاری، اعتباری، بانکی، بیمهای و ابزارهای دیجیتال در یک بستر یکپارچه به کاربران ارائه شود.
رامین ربیعی، مدیرعامل گروه مالی فیروزه، در پاسخ به پرسش راه پرداخت درباره تمرکز فیروزه بر اعتباردهی خرد و BNPL و ریسک عدم بازپرداخت اقساط، تأکید کرد که کاهش قدرت خرید خانوارها، نیاز به خرید اقساطی و مدلهای اعتباری را افزایش داده، اما این حوزه بدون ریسک نیست.
او با اشاره به ریسک نکول در این مدلها گفت: «اتفاقاً الان یکی از نیازهای بازار، به علت افت قدرت خرید خانوار در ایران، فرایندهای خرید اقساطی، وامدهی و BNPL است؛ ولی این حوزه مشکل نکول هم دارد.»
ربیعی توضیح داد که نوآوری فیروزه در این بخش، اعتباردهی بر اساس داراییهای بورسی کاربران است. به گفته او، فیروزه تلاش کرده اعتبارات خرد را با پشتوانه داراییهایی که افراد در بازار سرمایه دارند، ارائه کند تا ریسک بازپرداخت کاهش یابد.
مدیرعامل گروه مالی فیروزه در اینباره توضیح داد: «ما سعی کردیم نوآوریمان در این حوزه این باشد که با ضمانت داراییهای بورسی، به افراد اعتبار بدهیم. این موضوع باعث میشود ضریب اطمینان بالاتر باشد؛ چون عملاً این افراد نزد ما دارایی بورسی دارند؛ حالا سهام، صندوقهای طلا یا صندوقهای درآمد ثابت و سایر داراییها.»
به این ترتیب، فیروزه مدل اعتباردهی خود را نه صرفاً مبتنی بر اعتبارسنجی سنتی، بلکه بر پایه داراییهای موجود کاربران در بستر بازار سرمایه تعریف کرده است؛ مدلی که میتواند در صورت اجرای درست، ریسک مطالبات معوق را کاهش دهد.
فیروزه؛ موقعیتشناس هوشمند یا خالق ترند؟
امیر تقیخان تجریشی، رئیس هیئتمدیره گروه مالی فیروزه، در پاسخ به پرسشی درباره اینکه فیروزه در دهه سوم فعالیت خود همچنان به دنبال تشخیص فرصتهای بازار خواهد بود یا قصد دارد با تکیه بر منابع خود به خالق ترند در اقتصاد ایران تبدیل شود، تأکید کرد که مسیر آینده فیروزه ترکیبی از هر دو رویکرد است.
او گفت: «عملاً ترکیب هر دوی اینهاست. شما بر اساس منابعی که در اختیار دارید، از جمله منابع مالی و مهمتر از آن منابع انسانی، باید فرصتهای بیرونی را تشخیص بدهید و به دنبال آنها بروید یا خودتان خلق فرصت کنید.»
تجریشی منابع انسانی را حتی مهمتر از منابع مالی دانست و توضیح داد که فیروزه برای سالهای پیشرو، تمرکز ویژهای بر بخش دیجیتال دارد. او فیروزه اپلیکیشن، فیروزهکارت و فیروزه دیجیتال را از مهمترین ابزارهای این گروه برای خلق ارزش در موج بعدی بازار معرفی کرد.
رئیس هیئتمدیره گروه مالی فیروزه با اشاره به حضور بیش از ۱.۳ میلیون کاربر در اپلیکیشن فیروزه، این بخش را یکی از محورهای اصلی رشد آینده گروه دانست.
چشمانداز پنجساله؛ سوپرمارکت مالی برای تمام مردم ایران
تجریشی در پاسخ به پرسشی درباره چشمانداز پنجساله فیروزه با توجه به گستردگی فعالیتهای این گروه در بازار سرمایه، سرمایهگذاری جسورانه و اقتصاد دیجیتال، بار دیگر بخش دیجیتال را یکی از موتورهای اصلی رشد معرفی کرد.
او گفت: «یکی از مهمترین چشماندازهایی که برای خودمان ترسیم کردهایم این است که سوپرمارکت مالی برای ارائه خدمات به مردم ایران در سراسر کشور باشیم.»
به گفته تجریشی، تحقق چنین چشماندازی بدون ابزارهای دیجیتال ممکن نیست. او با مقایسه مدل سنتی بانکها و مدل جدید کسبوکارهای مالی گفت در گذشته بانکها با اتکا به شبکه شعب در سراسر کشور خدمات ارائه میکردند، اما این مدل سالهاست تغییر کرده است.
او توضیح داد: «حالت سنتی که در سیستم بازار پول و بانکها وجود داشت و شعب در اقصی نقاط کشور حضور داشتند، سالهاست تغییر کرده است. شرکتهای نوپا که وارد بازار میشوند، میتوانند با سرمایهگذاری روی دیجیتال، حتی آسانتر جذب مخاطب و مشتری داشته باشند.»
بر همین اساس، فیروزه مسیر توسعه سراسری خدمات خود را نه از طریق شعب فیزیکی، بلکه از مسیر ابزارهای دیجیتال و اپلیکیشن مالی دنبال میکند.
ریسکهای پیش روی فیروزه چیست؟
رئیس هیئتمدیره گروه مالی فیروزه در بخش دیگری از سخنان خود، درباره مهمترین ریسکهای سالهای آینده توضیح داد. او ابتدا به سطح جهانی ریسکها اشاره کرد و گفت بازارهای مالی جهان در سالهای اخیر، دورهای بسیار پرنوسان را پشت سر گذاشتهاند.
تجریشی با اشاره به رشد قیمت طلا و شکسته شدن سقفهای تاریخی این دارایی، این موضوع را نشانهای از افزایش نااطمینانی در جهان دانست. او سپس به وضعیت غرب آسیا پرداخت و تأکید کرد که منطقه در دورهای پرریسک قرار دارد.
او گفت: «اگر بخواهیم به غرب آسیا بهصورت خاص توجه کنیم، دوران بسیار پرریسکی را میگذرانیم. شاهد هستیم اتفاقات بسیاری در حال رخ دادن در غرب آسیاست.»
تجریشی با اشاره به رخدادهای یک سال گذشته، گفت ایران نیز بهعنوان یکی از کشورهای منطقه از این شرایط متأثر شده است. او با این حال تأکید کرد که با وجود همه این ریسکها، فعالان اقتصادی کشور همچنان ایستادهاند و رویداد عرضه اولیه وفیروزه را نشانهای از تداوم حرکت بازار سرمایه دانست.
استفاده از هوش مصنوعی برای سادهسازی خدمات مالی
رادمان ربیعی، معاون نوآوری و اقتصاد دیجیتال گروه مالی فیروزه، در پاسخ به پرسشی درباره کاربرد هوش مصنوعی در اپلیکیشن فیروزه گفت ابزارهای هوش مصنوعی کاربردهای متنوعی دارند و فیروزه نیز مانند سایر گروههای مالی در ایران و جهان، توجه ویژهای به این حوزه دارد.
او توضیح داد که بخشی از این ابزارها در لایههای پنهان و پشتصحنه محصول استفاده میشوند و بخشی دیگر در بخشهایی که کاربر مستقیماً با آنها مواجه است.
ربیعی گفت: «در اپلیکیشن فیروزه که اپلیکیشن خود گروه مالی است و کاربران میتوانند به خدمات متنوع مالی و سرمایهگذاری دسترسی داشته باشند، ابزارهایی وجود دارد که فرایند را تسهیل میکند.»
به گفته او، هدف اصلی استفاده از هوش مصنوعی در فیروزه، سادهتر، قابلدرکتر و قابلفهمتر کردن ابزارهای مالی و سرمایهگذاری برای کاربران است. او همچنین به کاربرد این ابزارها در محاسبات، طراحی و توسعه محصولات دیجیتال اشاره کرد.
رقابت با بانکها از زاویه یک گروه مالی
رادمان ربیعی همچنین درباره ورود فیروزه به حوزه خدمات بانکی و اعتباری و احتمال رقابت مستقیم با بانکها توضیح داد. او تأکید کرد که زاویه ورود فیروزه به این حوزه، زاویه یک گروه مالی است و نه یک بانک سنتی.
او گفت: «ما از زاویه یک گروه مالی وارد میشویم. همانطور که در چشمانداز و اهداف گروه آمده، تلاش میکنیم به یک سوپرمارکت مالی تبدیل شویم.»
ربیعی توضیح داد که برای تکمیل خدمات مالی و سرمایهگذاری، بخشی از مسیر توسعه فیروزه به حوزه اعتبارات و خدماتی مرتبط میشود که معمولاً در نظام بانکی ارائه میشوند. با این حال، به گفته او، مزیت گروههای مالی در اتصال محصولات مختلف سرمایهگذاری و اعتباری و تعریف ابزارهای جدید است.
او گفت: «نوآوری و خلاقیتی که گروههای مالی، از جمله فیروزه، میتوانند داشته باشند، این است که ابزارها یا محصولات جدیدی تعریف کنند؛ محصولاتی که شاید در رقابت با بانکهای سنتی باشند، اما با شیوهای جدید به مشتریان ارائه شوند.»
به گفته معاون نوآوری و اقتصاد دیجیتال فیروزه، هدف این مدل آن است که دریافت اعتبار، تسهیلات و خدمات مالی برای کاربران سادهتر و در دسترستر شود و همزمان امکان استفاده از ابزارهای سرمایهگذاری نیز برای آنها فراهم باشد.
هدفگذاری برای ۵ میلیون کاربر
میلاد معماریان، مدیرعامل فیروزه دیجیتال نیز در گفت وگو با راه پرداخت در حاشیه این مراسم درباره برنامههای توسعه اپلیکیشن فیروزه گفت که این اپلیکیشن با منطق یک «سوپرمارکت مالی» طراحی شده و قرار است خدمات متنوعی را در دستهبندیهای مختلف ارائه کند.
او توضیح داد که فیروزه ابتدا با خدمات سرمایهگذاری آغاز کرده و سپس وارد حوزههایی مانند فیروزهکارت شده که ماهیتی نزدیکتر به خدمات بانکی دارد. به گفته معماریان، مسیر بعدی توسعه این مجموعه، ورود جدیتر به حوزه لندتک است.
او همچنین گفت: «اخیراً وارد فضای لندتک شدیم. این فضای لندتک میتواند با پشتوانه داراییها باشد؛ به این دلیل که ما سرمایهگذاران زیادی داریم و شاید بتوانیم با پشتوانه سرمایههایی که در سیستم ما دارند، به آنها اعتبار و تسهیلات بانکی بدهیم.»
معماریان این مدل را مزیتی برای کاربرانی دانست که نزد فیروزه سرمایه دارند؛ زیرا میتوانند بر پایه دارایی خود، دسترسی سادهتری به اعتبار داشته باشند.
او همچنین از برنامه فیروزه برای توسعه خدمات مرتبط با طلا و نقره خبر داد و گفت این گروه پیشتر در صندوقهای طلا و نقره فعال بوده است؛ از جمله صندوق طلای «آتش» و صندوق نقره «نقرهآبی». به گفته او، فیروزه در آینده میتواند مستقیمتر وارد حوزه معاملات طلا، خریدوفروش طلا و حتی فروشگاه طلا شود.
میلاد معماریان، مدیرعامل فیروزه دیجیتال، در پاسخ به پرسشی درباره چالش اصلی این مجموعه در جذب کاربر، توضیح داد که تمرکز فیروزه دیجیتال همزمان بر جذب کاربران جدید و فعالسازی کاربران فعلی است.
او گفت: «تمرکز ما همیشه روی هر دو مورد است؛ هم جذب کاربران جدید که محصولات ما را نصب کنند و هم کاربرانی که نصب کردهاند، محصولاتی دریافت کنند که ترغیب شوند بیشتر از خدمات ما استفاده کنند و فعالتر شوند.»
به گفته معماریان، تا زمانی که تعداد کاربران پلتفرم به اعدادی مانند ۴۰ یا ۵۰ میلیون نرسد، تمرکز بر جذب کاربر جدید و افزایش نرخ فعالیت کاربران فعلی همزمان ادامه خواهد داشت. او توضیح داد که احتمالاً پس از رسیدن به چنین مقیاسی، وزن تمرکز از نصب به سمت فعالسازی و افزایش استفاده کاربران جابهجا میشود.
معماریان درباره وضعیت فعلی کاربران محصولات دیجیتال فیروزه گفت: «در حال حاضر بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار کاربر روی بستر محصولات دیجیتال فیروزه فعالیت میکنند و این محصولات را نصب کردهاند.»
او همچنین پیشبینی کرد که این عدد در سالهای آینده رشد قابل توجهی داشته باشد و گفت: «پیشبینی ما این است که در سه سال آینده این عدد میتواند به سه میلیون یا پنج میلیون کاربر برسد.»
مدیرعامل فیروزه دیجیتال معتقد است با افزایش سواد مالی جامعه و رشد نیاز مردم به ابزارهای سرمایهگذاری، محصولات سرمایهگذاری دیجیتال نیز مانند سایر محصولات تکنولوژیمحور، بهتدریج جای خود را در میان کاربران باز خواهند کرد.
اعتمادسازی با سرمایههای کوچک
یکی از پرسشهای اصلی از مدیرعامل فیروزه دیجیتال، چگونگی جلب اعتماد کاربران برای ورود سرمایه به پلتفرم بود. معماریان در پاسخ، اعتمادسازی را وابسته به راهنمایی درست کاربر و ارائه محصول متناسب با سطح ریسکپذیری او دانست.
او توضیح داد که همه محصولات سرمایهگذاری برای همه کاربران مناسب نیستند و فیروزه تلاش میکند ابتدا کاربران را به سمت محصولی هدایت کند که با سرمایه، پرسونا و مدل ریسکپذیری آنها تناسب داشته باشد.
معماریان گفت: «هر محصول سرمایهگذاری مناسب یک دسته از کاربران است و همه مخاطبان، مناسب همه محصولات نیستند. در قدم اول تلاش میکنیم کاربرانمان را راهنمایی کنیم تا محصولی را پیدا کنند که مناسب سرمایه، پرسونا و مدل ریسکشان باشد.»
او همچنین تأکید کرد که فیروزه به کاربران پیشنهاد میکند مسیر سرمایهگذاری را با مبالغ کوچکتر آغاز کنند تا هم با ماهیت محصول آشنا شوند و هم تجربه سرمایهگذاری برای آنها قابل فهمتر و کمریسکتر باشد.
به گفته معماریان، این فرایند باعث میشود کاربران «سورپرایز نشوند»، جنس سرمایهگذاری را بهتر درک کنند و سواد مالیشان ارتقا پیدا کند. او معتقد است همین مسیر تدریجی، اعتماد کاربران را افزایش میدهد و آنها را با پلتفرم همراهتر میکند.
مدیرعامل فیروزه دیجیتال درباره برنامههای توسعه اپلیکیشن فیروزه نیز گفت که این اپلیکیشن با منطق یک «سوپرمارکت مالی» طراحی شده و قرار است خدمات متنوعی را در دستهبندیهای مختلف ارائه کند.
او توضیح داد که فیروزه ابتدا با خدمات سرمایهگذاری آغاز کرده و سپس وارد حوزههایی مانند فیروزهکارت شده که ماهیتی نزدیکتر به خدمات بانکی دارد. به گفته معماریان، مسیر بعدی توسعه این مجموعه، ورود جدیتر به حوزه لندتک است.
او گفت: «اخیراً وارد فضای لندتک میشویم. این فضای لندتک میتواند با پشتوانه داراییها باشد؛ به این دلیل که ما سرمایهگذاران زیادی داریم و شاید بتوانیم با پشتوانه سرمایههایی که در سیستم ما دارند، به آنها اعتبار و تسهیلات بانکی بدهیم.»
معماریان این مدل را مزیتی برای کاربرانی دانست که نزد فیروزه سرمایه دارند؛ زیرا میتوانند بر پایه دارایی خود، دسترسی سادهتری به اعتبار داشته باشند.
او همچنین از برنامه فیروزه برای توسعه خدمات مرتبط با طلا و نقره خبر داد و گفت این گروه پیشتر در صندوقهای طلا و نقره فعال بوده است؛ از جمله صندوق طلای «آتش» و صندوق نقره «نقرهآبی». به گفته او، فیروزه در آینده میتواند مستقیمتر وارد حوزه معاملات طلا، خریدوفروش طلا و حتی فروشگاه طلا شود.
حضور در ۲۱ صنعت؛ سرمایهگذاری است نه مدیریت عملیاتی
فاطمه سرکاری، مدیرعامل سبدگردان فیروزه، در پاسخ به پرسشی درباره پراکندگی فعالیتهای فیروزه در ۲۱ صنعت و بیش از ۵۰ شرکت و احتمال انحراف تمرکز مدیریتی از هسته اصلی کسبوکار، توضیح داد که نقش فیروزه در این شرکتها عمدتاً نقش سرمایهگذار است، نه مدیر عملیاتی.
او گفت: «حضور ما در ۲۱ صنعت و تعداد شرکتهایی که اشاره شد، نقش سرمایهگذار دارد. ما در بیزینس شرکتها ورود نمیکنیم که بخواهد تمرکز فیروزه را مختل کند.»
سرکاری تأکید کرد که کسبوکار اصلی فیروزه سرمایهگذاری است و این گروه با منابعی که در اختیار دارد، فرصتهای سرمایهگذاری را شناسایی، تحلیل و بررسی میکند و در شرکتهایی سرمایهگذاری میکند که پتانسیل رشد دارند.
به گفته او، این پراکندگی نهتنها خارج از هسته فعالیت فیروزه نیست، بلکه دقیقاً در راستای مأموریت اصلی این گروه یعنی سرمایهگذاری قرار دارد.
دیوار چین میان نهادهای مالی فیروزه
یکی دیگر از پرسشهای مطرحشده از سرکاری، درباره تعارض منافع احتمالی در ساختار فیروزه بود؛ گروهی که همزمان کارگزاری، سبدگردان، تأمین سرمایه و مالک اپلیکیشن مالی است. پرسش این بود که سهامدار خرد چگونه میتواند مطمئن باشد منافع گروه در معاملات داخلی و تخصیص فرصتهای سرمایهگذاری، بر منافع سهامدار اولویت پیدا نمیکند.
سرکاری در پاسخ، به نظارت سازمان بورس و استقلال نهادهای مالی زیرمجموعه اشاره کرد و گفت هر یک از این شرکتها تحت نظارت نهاد ناظر فعالیت میکنند.
او توضیح داد: «هر کدام از این نهادهای مالی، نهاد ناظرشان سازمان بورس و اوراق بهادار است. بین شرکتهایی مثل سبدگردان و کارگزاری، یک دیوار چینی برقرار است و موضوعات کاملاً محرمانهاند.»
به گفته مدیرعامل سبدگردان فیروزه، هر یک از این شرکتها بهصورت مستقل عمل میکنند و در مواردی که نیاز به همکاری وجود داشته باشد، تلاش میشود منافع مشترکی برای شرکت و سهامداران تعریف شود.
