سید ستار هاشمی در اولین نشست خبری خود با اعلام پایداری شبکه ارتباطی با وجود اصابت به بیش از ۵۰۰ سایت و ۱۰۰ مرکز مخابراتی در «جنگ رمضان»، از ثبت رکورد بیسابقه یک میلیارد تراکنش در دولت الکترونیک طی ۴۰ روز خبر داد. وزیر ارتباطات با انتقاد از رویکرد «پاک کردن صورتمسئله» که به گفته او موجب تبدیل شدن ویپیان از یک ضد ارزش به «ارزش» و رواج سیمکارتهای سفید شده است، بر ضرورت تدوین سندی برای شفافسازی فرآیند، زمان و نهاد تصمیمگیر در محدودیتهای اینترنتی تأکید کرد و از پیگیری اتخاذ یک تصمیم ملی و پایدار برای تضمین آینده اقتصاد دیجیتال و ایجاد ثبات در حکمرانی اینترنت خبر داد. او همچنین با اشاره به چالشهای واردات تجهیزات زیرساخت دیجیتال اعلام کرد وزارت ارتباطات در حال تعامل با کشورهایی است که تأمینکنندگان اصلی تجهیزات ارتباطی کشور محسوب میشوند تا امکان واردات مستقیم تجهیزات فراهم شود و از ورود تجهیزات دستدوم یا سوم به شبکه ارتباطی کشور جلوگیری شود. او همچنین از اجرای پایلوت «مدیریت هوشمند انرژی» با هدف کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی مصرف خبر داد و گفت حمایت از کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال از مسیر وجوه ادارهشده و کمیته تسهیل برای کاهش موانع حقوقی و قضایی پیگیری میشود.
اولین نشست خبری وزارت ارتباطات امروز سه شنبه ۱۹ خردادماه در ساختمان وزارت ارتباطات، با حضور سید ستار هاشمی، وزیرارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد. در ابتدای این نشست، وزیر ارتباطات گزارشی از عملکرد وزارت ارتباطات در «جنگ رمضان» ارائه کرد و با اشاره به اهمیت پایداری شبکه در شرایط بحران گفت: «پایداری ارتباطات یکی از اولویتهای جدی وزارت ارتباطات در شرایط جنگی بود.» او با بیان اینکه از ۹ اسفند جابهجایی جمعیت از کلانشهرها به سایر استانها آغاز شد، افزود: «تلاش کردیم پایداری و امنیت ارتباطی مردم در این شرایط حفظ شود.» هاشمی همچنین اعلام کرد: «در این مدت بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی و بیش از ۱۰۰ مرکز مخابراتی و ارتباطی مورد اصابت قرار گرفت، اما با وجود این خسارتها اختلال جدی از سوی مردم گزارش نشد.» به گفته او، در حوزه دولت الکترونیک نیز طی ۴۰ روز حدود یک میلیارد تراکنش ثبت شد که رکوردی جدید به شمار میآید و اگر این خدمات وجود نداشت، ارائه خدمات به مردم با وقفه روبهرو میشد.
ضرورت پاسخگویی شفاف در موضوع اینترنت بینالملل
سیدستارهاشمی، با اشاره به قطعی اینترنت بینالملل گفت: «وزارت ارتباطات در حوزه اینترنت آخرین زنجیرهای است که مردم انتظار دارند پاسخگو باشد. مشکلات و کاستیها در حوزههای دیگر وجود دارد، اما گاهی این مشکلات در حوزههای دیگر را متوجه حوزه ارتباطات میدانیم. ارتباطات بستری است برای شفافیت، اما اکنون شاهد قصه دیگری هستیم. در حوزه ارتباطات بینالملل شاهد آن هستیم که به جای حل مسئله، صورت مسئله پاک میشود و موضوع بعد از مدتی دوباره با شدت بیشتری برمیگردد. اتفاقی که همه تجربه کردیم این بود که اگر در سال ۱۴۰۱ شاهد محدودیتسازی بودیم، فراموش نکردیم که در آن مقطع استفاده از ویپیان یک موضوع ضد ارزش بود و کسی از این ظرفیت استفاده نمیکرد. اما در سال ۱۴۰۴ موضوع سیمکارتهای سفید مطرح شد و سابقه آن به ۱۳۹۹ برمیگردد.»
او ادامه داد: «در سال ۱۴۰۴ در فضای رسانهای کشور بحث سیمکارتهای سفید مطرح میشود و بسیاری اظهار میکنند ما سیمکارت سفید نداریم و با افتخار میگویند ویپیان داریم. اینها تجربه زیسته ما در سالهای اخیر است و در بازه زمانی چند ساله یک موضوع ضد ارزش را تبدیل به ارزش کردیم. باید برای ارتقای حکمرانی از اینها درس بگیریم و گام برداریم.»
اقتصاد دیجیتال نیازمند یک تصمیم ملی و پایدار است
هاشمی با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری در اقتصاد دیجیتال گفت: «نکته بعدی بحث اقتصاد دیجیتال است و سرمایهگذاری در این حوزه. اینترنت تا کی وصل خواهد ماند؟ این سؤال تلخی است که بسیار با آن روبهرو میشوم. اگر از اقتصاد دیجیتال صحبت میکنیم و میگویم باید به عنوان کشوری الهامبخش در جایگاه اول منطقه قرار بگیریم، با توجه به سند اقتصاد دیجیتال کشور نیاز به پایداری، سرمایهگذاری، توسعه و رشد داریم، مگر آنکه تصمیم راهبردی و ملی بگیریم. دنیا دنیای هوش مصنوعی است و بسیاری از حوزهها را به صورت بنیادی متحول میکند و ما در این ماندهایم که ارتباط برقرار باشد یا نباشد. باورم این است که باید به سمت تدوین یک سند برای تصمیم ملی و پایدار حرکت کنیم با مشارکت همه کنشگران زیستبوم اقتصاد دیجیتال، نخبگان و نمایندگان مجلس و..»
او ادامه داد: «نخبگان را دریابیم. با نخبگان صحبت کنیم و حرفشان را بشنویم. این اتفاق نیفتد که به بخش خصوصی و نخبگان بیتوجهی کنیم و تصمیمات را پشت درهای بسته بگیریم و زمینهساز مهاجرت نخبگان شویم.»
هاشمی همچنین تأکید کرد: «محدودیتها و دسترسیسازیهای اینترنتی در حال کند کردن شتاب توسعه روستایی است و عملاً امکان پیشرفت را از ما میگیرد.»
وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره زمان و نحوه قطع اینترنت بعدی گفت: «باید فرآیند مشخص و شفافی وجود داشته باشد که بر اساس تشخیص کدام نهاد یا کمیته و برای چه بازه زمانی اینترنت محدود یا قطع میشود و ما در حال پیگیری تدوین این سند هستیم؛ چراکه به ارتقای حکمرانی فضای مجازی کشور کمک میکند.» او تأکید کرد: «پیش از هرگونه قطع یا محدودسازی باید اطلاعرسانی انجام شود و هر محدودسازی نیز زماندار خواهد بود.»
فیبر نوری و توسعه نسل پنجم؛ دو پروژه راهبردی وزارت ارتباطات
در بخش دیگری از این نشست، وزیر ارتباطات درباره توسعه فیبر نوری و نسل پنجم ارتباطات گفت: «پروژه فیبر نوری را با قوت ادامه میدهیم. در برخی کلانشهرها مانند تهران و اصفهان با چالشهایی مواجه هستیم، اما در شهری مانند مشهد اجرای پروژه با سرعت و سهولت بیشتری پیش رفته است.» به گفته او، این طرح با همکاری شرکت مخابرات ایران در حال اجراست.
هاشمی با هشدار نسبت به ریسک امنیتی تجهیزات واسطهای در لایههای زیرین شبکه زیرساخت دیجیتال کشور، از پیگیری برای تعامل مستقیم با کشورهای تأمینکننده اصلی جهت واردات کالاهای دستاول خبر داد، رئیس سازمان تنظیم مقررات نیز با اشاره به توسعه ۵G افزود: «منابع ارتباطات سیار فرکانس است و تا زمانی که فرکانس در اختیار اپراتورها قرار نگیرد، توسعه محقق نمیشود. منابع فرکانسی ما اشباع بود و در حوزه ۵G اساساً فرکانس رسمی اختصاص داده نشده بود، اما اکنون این فرکانسها در اختیار اپراتورها قرار گرفته است.» او با اشاره به برخی چالشها در تأمین تجهیزات تأکید کرد: «با وجود این مشکلات، برنامهریزی کردهایم تا پایان سال ۱۴۰۷، حدود ۷۰ درصد شبکه به نسل پنجم ارتباطات مجهز شود.»
واردات مستقیم تجهیزات زیرساخت دیحیتال از منابع اصلی در دستور کار است
مینا حاجی، سردبیر ماهنامه عصر تراکنش، در این نشست دو پرسش درباره تأمین تجهیزات زیرساختی و وضعیت فرسودگی زیرساخت اقتصاد دیجیتال مطرح کرد. او در پرسش نخست با اشاره به اینکه بخش زیادی از تجهیزات IT و زیرساختی کشور از مسیر واردات و تحت نظارت وزارت صمت تأمین میشود، گفت: «بخش زیادی از تجهیزات IT و زیرساختی کشور که جزو زیرساختهای حیاتی محسوب میشوند از مسیر وزارت صمت وارد میشوند. چرا وزارت ارتباطات نقش پررنگتری در سیاستگذاری و مدیریت ورود این تجهیزات ندارد؟»
سید ستار هاشمی در پاسخ به این سؤال گفت: «بخشی از تجهیزات در داخل کشور تولید میشود و بخشی هم از طریق واردات تأمین میشود. اگر این تجهیزات از سورسها و منابع معتبر تأمین نشوند، این احتمال وجود دارد که آلودگی در زیرساختهای کشور ایجاد شود و متأسفانه در برخی بخشها توجه کافی به این موضوع نشده است.»
او ادامه داد: «در دستور کار قرار دادهایم که در آینده نزدیک تجهیزات مورد نیاز را مستقیماً و دستاول از کشورهایی که تأمینکننده اصلی این تجهیزات هستند وارد کنیم تا تجهیزات دست دوم یا چندباره معاملهشده وارد شبکه کشور نشود؛ چراکه این موضوع میتواند ریسکهای جدی امنیتی ایجاد کند و حتی این احتمال وجود دارد که تجهیزات از طریق واسطهها بهصورت خواسته یا ناخواسته تریگر شوند.»
حاجی در پرسش دوم نیز با اشاره به وابستگی گسترده اقتصاد و دولت به زیرساختهای دیجیتال پرسید: «در حالی که تقریباً همه بخشهای اقتصاد و دولت بر بستر زیرساختهای دیجیتال سوار شدهاند، محدودیتها و چالشهای چند سال اخیر باعث شده بخشی از زیرساخت اقتصاد دیجیتال کشور فرسوده شود. برنامه وزارت ارتباطات برای نوسازی و تقویت این زیرساختها چیست؟»
وزیر ارتباطات در پاسخ به این سؤال گفت: «در حوزه تخصیص ارز پیگیریهای جدی انجام دادیم و سال گذشته میزان تخصیص ارز نسبت به سال قبل افزایش خوبی داشت. با این حال در برخی موارد با مسائل مربوط به نحوه واردات مواجه شدیم که در حال پیگیری و پیدا کردن راهکار برای آن هستیم.»
او افزود: «در این مسیر تعاملات بینالمللی را آغاز کردهایم و در حوزه تأمین و تخصیص تجهیزات نیز همراهی وزارت صمت به صورت ویژه وجود داشته است. در کنار این موضوع، معاونت نوآوری و فناوری وزارت ارتباطات نیز در حال پیگیری برنامههایی برای تقویت زیرساختها و پیشبرد اقتصاد دیجیتال در کشور است.»
زهرا قربانی، دبیر تحریریه راه پرداخت، نیز در حاشیه این نشست در گفتوگویی کوتاه دو پرسش درباره بحران ناترازی انرژی در زیرساختهای دیجیتال و وضعیت نیروی انسانی در اقتصاد دیجیتال مطرح کرد.
او در پرسش نخست با اشاره به گسترش اثرات ناترازی انرژی در صنعت فناوری گفت: «ناترازی انرژی حالا فقط مسئله صنعت و کارخانه نیست؛ دیتاسنترها، اپراتورها، بانکها و PSPها هم تحت فشارند. وزارت ارتباطات چه برنامهای برای مواجهه با این بحران دارد؟»
کاهش ۲۵درصدی مصرف انرژی با هوشمندسازی
سید ستار هاشمی در پاسخ به این پرسش گفت: «طبق مطالعات جهانی، با استفاده از ظرفیت هوشمندسازی میتوانیم میزان مصرف انرژی را حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش دهیم. در این زمینه همکاران ما تجربیات جهانی را بررسی کردهاند و در داخل کشور نیز بازدیدهای عملیاتی انجام دادهاند.»
او ادامه داد: «در وزارت ارتباطات تلاش داریم حداکثر تا پایان ماه آینده، بهصورت پایلوت طرح استفاده از مدیریت هوشمند انرژی را اجرا کنیم تا ارزیابی اولیهای داشته باشیم و ببینیم تا چه اندازه میتوانیم به این اهداف نزدیک شویم. اگر این تجربه موفق باشد، در گام نخست برای دستگاههای دولتی و سپس در سطح کل کشور توسعه خواهد یافت.»
قربانی در پرسش دوم به چالش منابع انسانی در صنعت فناوری اشاره کرد و گفت: «در یکی دو سال اخیر، برند کارفرمایی شرکتهای فناوری و اقتصاد دیجیتال آسیب دیده است؛ نه فقط بهخاطر شرایط اقتصادی، بلکه بهدلیل نااطمینانیها، محدودیتها و مهاجرت نیروی انسانی. امروز بسیاری از شرکتها میگویند مسئلهشان فقط جذب نیرو نیست، بلکه حفظ نیروی انسانی هم به چالشی جدی تبدیل شده است. آیا وزارت ارتباطات این موضوع را یک بحران میداند و چه مسئولیتی برای خود در حل آن قائل است؟»
وزیر ارتباطات در پاسخ گفت: «تلاش کردهایم از منابعی که در اختیار داریم، از جمله در قالب وجوه ادارهشده و با تعامل با صندوق نوآوری و شکوفایی، برای حمایت از کسبوکارهایی که در این مدت آسیب دیدهاند استفاده کنیم. واقعیت این است که بسیاری از کسبوکارها در این دوره آسیب دیدهاند و ما تلاش داریم در کنار زیستبوم اقتصاد دیجیتال باشیم تا این احساس ایجاد نشود که دولت از آنها جداست.»
او افزود: «بخشی از موانعی که کسبوکارها با آن مواجه هستند در داخل دولت قرار دارد و تلاش میکنیم از ظرفیت کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال برای رفع این موانع استفاده کنیم. همچنین کمیته تسهیل با محوریت قوه قضاییه شکل گرفته و با همراهی آقای اژهای آغاز به کار کرده است تا اگر موضوعی به محاکم قضایی ارجاع میشود، ابتدا در این کمیته بررسی شود؛ آن هم با نگاه تسهیلگرانه.»
هاشمی در پایان تأکید کرد: «تلاش ما این است که محدودیتها را به حداقل برسانیم، زیرا میدانیم طولانی شدن این محدودیتها برای زیستبوم اقتصاد دیجیتال آسیبزاست.»
در ادامه گزارش تصویری و ویدئویی اختصاصی راه پرداخت از این نشست را میبینید:
