یکی از مهمترین فناوریهای قرن بیست ویکم که در صدر قرار دارد، بلاکچین است. بلاکچین دیگر فقط یک واژه مرتبط با رمزارزها نیست؛ فناوریای است که از زیرساختهای مالی تا شیوه ثبت و تبادل دارایی و اعتماد در فضای دیجیتال را تحت تأثیر قرار داده و هر روز سهم پررنگتری در تصمیمهای مدیریتی و مسیر آینده اقتصاد پیدا میکند. با این حال، بخش زیادی از ابهامها از جایی شروع میشود که منابع آموزشی یا بیش از حد فنیاند یا بیش از حد کلی و شعاری. راه درست، حرکت مرحلهبهمرحله از مفاهیم پایه و سازوکارهای اصلی تا تصویر بزرگ کاربردها، فرصتها و محدودیتها؛ از اینکه بلاکچین دقیقاً چگونه کار میکند و چه مسئلهای را حل میکند؟
در ادامه، به معرفی ۵ کتاب از انتشارات راه پرداخت که این مسیر را از سطح مقدماتی تا نگاه راهبردی پوشش میدهند، میپردازیم.
مبانی بلاکچین
اگر بلاکچین را فناوریای پیچیده و دور از دسترس میدانید، کتاب «مبانی بلاکچین» نوشته دنیل درشر تلاش میکند این تصویر را تغییر دهد و مفاهیم را به سادهترین شکل ممکن توضیح دهد. ایده اصلی کتاب این است که برای فهم بلاکچین، لزوماً نباید وارد جزئیات سنگین فنی شد.
این کتاب پلی میان دو نگاه کاملاً فنی و کاملاً کسبوکاری به بلاکچین است و در قالب ۲۵ گام مختصر و مفید، مبانی این فناوری را با زبانی روشن و غیرتخصصی پیش میبرد. درشر مفاهیم کلیدی را مرحلهبهمرحله معرفی میکند تا خواننده بتواند منطق و سازوکار کلی بلاکچین را بدون سردرگمی دنبال کند.
با وجود ماهیت فنی موضوع، مطالعه این کتاب به هیچ پیشزمینهای در علوم کامپیوتر، ریاضی، برنامهنویسی یا رمزنگاری نیاز ندارد. رویکرد آموزشی آن، یک مسیر خودآموز و منسجم برای شناخت اجزا و اصول اساسی بلاکچین فراهم میکند و مباحث را از پایه تا درک مفاهیم تکنیکال ضروری پیش میبرد.
دانلود فهرست، مقدمه و بخشی از کتاب
کتاب «مبانی بلاکچین» نوشته دنیل درشر، نخستینبار در سال ۲۰۱۷ توسط انتشارات Apress منتشر شد و نسخه فارسی آن در سال ۱۴۰۱ توسط انتشارات راه پرداخت با ترجمه سیاوش تفضلی به چاپ رسیده است.
انقلاب بلاکچین
کتاب «انقلاب بلاکچین» نوشته دان و الکس تاپاسکات نخستینبار در مه ۲۰۱۶ منتشر شد؛ زمانی که منابع جدی درباره بلاکچین محدود بود و بازار داراییهای رمزارزی در مجموع حدود ۹ میلیارد دلار ارزش داشت. در همان دوره، اتریوم تازه از مرز یک میلیارد دلار ارزش شبکه عبور کرده و پس از بیتکوین به یکی از معدود پروژههای بزرگ بلاکچینی تبدیل شده بود؛ فضایی که باعث شد انتشار این کتاب بازتاب گستردهای پیدا کند و بحثهای زیادی پیرامون آن شکل بگیرد.
«انقلاب بلاکچین» با مرور کاربردهای گسترده این فناوری، همزمان به مزایا و چالشها و موانع پیش رو میپردازد و تلاش میکند تصویری واقعبینانه از تحول پیشرو ارائه دهد. این اثر همچنان یکی از پرفروشترین کتابهای حوزه بلاکچین محسوب میشود و رسانههایی مانند فایننشالتایمز، فوربس، فورچون، گاردین، هاروارد بیزنس ریویو، نیوزویک، رویترز، تایم و والاستریتژورنال به آن پرداختهاند.
دانلود فهرست، مقدمه و بخشی از کتاب
کتاب «انقلاب بلاکچین» نوشته دان و الکس تاپاسکات نخستینبار در مه ۲۰۱۶ توسط انتشارات Penguin Press منتشر شد و نسخه فارسی آن در سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات راه پرداخت با ترجمه مازیار معتمدی، به چاپ رسیده است. نویسندگان کتاب در ویرایش دوم مقدمهای طولانی را به آن اضافه کرده و جدیدترین نظرات و دیدگاههای خود را در خصوص فناوری بلاکچین را ارائه کردهاند.
بلاکچین برای کسبوکارها
بلاکچین در حال تغییر قواعد رقابت و بازطراحی مدلهای کسبوکار است و همین موضوع، پرسش اصلی بسیاری از مدیران را شکل میدهد: باید منتظر ماند یا همین حالا اقدام کرد؟ کتاب «بلاکچین برای کسبوکارها» از نخستین آثاری است که این فناوری را نه از زاویه صرفاً فنی، بلکه با تمرکز بر تصمیمسازی و راهبرد، برای رهبران کسبوکار توضیح میدهد.
این کتاب نشان میدهد بلاکچین همزمان دو مسیر را پیش روی سازمانها میگذارد: از یک طرف مهندسی مجدد فرایندها و افزایش شفافیت و کارایی، و از طرف دیگر خلق بازارهای جدید و فرصتهای نو. نویسندگان کمک میکنند ارزیابی کنید بلاکچین دقیقاً چه اثری بر کسبوکار شما دارد، «گزاره ارزش» آن را در صنعت خود پیدا کنید، و برای سرمایهگذاریهای کوتاهمدت و میانمدت تصمیمهای عملی و قابل اجرا بگیرید.
کتاب همچنین تلاش میکند از تکرار کلیات رایج فاصله بگیرد و به جای شعار، بر کاربردهای واقعی و مسیر پیادهسازی تمرکز کند. نویسندگان که سالها در شرکت گارتنر روی عملیاتیکردن بلاکچین در صنایع مختلف پژوهش کردهاند، تجربههای خود را به زبان مدیریتی ارائه میدهند تا خواننده بتواند راههای بهرهگیری از این فناوری را در سازمانش روشنتر ببیند.
دانلود فهرست مقدمه و بخشی از کتاب
کتاب «بلاکچین برای کسبوکارها» نوشته دیوید فورلانگر, کریستوف اوزوریو، نخستینبار در سال ۲۰۱۹ توسط انتشارات Harvard Business Review منتشر شد و نسخه فارسی آن در سال۱۴۰۰ توسط انتشارات راه پرداخت با ترجمه ثنا جهاندار، به چاپ رسیده است.
اقتصاد سیاسی بلاکچین در ایران
ورود هر فناوری به یک جامعه، همواره با روایتی همراه است؛ روایتی که میتواند امیدبخش، دشوار و گاه حتی تلخ باشد. این روایت را بهتر از همه، کسانی میتوانند بازگو کنند که خود در خط مقدم معرفی آن فناوری به جامعه و حاکمیت ایستادهاند و فراز و فرودهای تجاریسازی آن را از نزدیک تجربه کردهاند. در همین چارچوب، کتاب «اقتصاد سیاسی بلاکچین در ایران» را میتوان روایتی دستاول از مسیر ورود بلاکچین به ایران دانست.
این کتاب، تجربه و نگاه دکتر ولیاله فاطمی اردکانی، یکی از پیشگامان فناوری بلاکچین در ایران، را بازگو میکند؛ شخصیتی که نقش مهمی در معرفی رسمی این فناوری در کشور داشت. بلاکچین در ایران بهطور رسمی با کنسرسیوم ققنوس مطرح شد و دکتر فاطمی را میتوان از چهرههای اصلی و مغز متفکر این جریان به شمار آورد. هدف اصلی این حرکت، توسعه ابزارهای مالی نوین و بهرهگیری از ظرفیتهای فناوری بلاکچین در اقتصاد کشور بود.
با این حال، این مسیر آنگونه که انتظار میرفت ادامه پیدا نکرد. موانع و محدودیتهایی که از سوی سیاستگذاران و حتی برخی سرمایهگذاران ایجاد شد، باعث شد این پروژه با دشواریهای جدی روبهرو شود و در نهایت، ادامه آن با توقف و عقبنشینی همراه باشد. به همین دلیل، داستان ورود بلاکچین به ایران را میتوان روایتی دانست که در کنار امید و نوآوری، از چالشهای ساختاری و مقاومتهای جدی نیز سخن میگوید.
دانلود فهرست مقدمه و بخشی از کتاب
کتاب «اقتصاد سیاسی بلاکچین در ایران» نوشته علیاصغر قائمینیا، نخستینبار در سال ۱۴۰۳ توسط انتشارات راه پرداخت به چاپ رسیده است.
آینده پول
دنیای مالی در آستانه یک دگرگونی اساسی قرار دارد؛ تحولی که از شرکتها و بانکها آغاز میشود و در نهایت، شیوه زندگی و تعاملات اقتصادی همه ما را تحت تأثیر قرار میدهد. اسوار پراساد، استاد اقتصاد دانشگاه کرنل، در کتاب «آینده پول» توضیح میدهد که کمرنگشدن و حتی پایان پول فیزیکی، صرفاً یک تغییر تکنولوژیک نیست، بلکه بازنویسی قواعد پول، پرداخت و اعتماد در اقتصاد مدرن است.
پراساد تاکید میکند رمزارزهایی مانند بیتکوین و اتریوم هنوز در ابتدای مسیر تکامل خود هستند. همزمان، بانکهای مرکزی در واکنش به رشد رمزارزها، بهطور فزاینده به سمت توسعه ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) حرکت میکنند تا نسخهای باثباتتر و قابلکنترلتر از پول دیجیتال ارائه دهند. این روند، رقابت و بازآرایی نقش دولتها و بازارها در حوزه پول را شتاب میدهد.
از سوی دیگر، ورود شرکتهای بزرگ فناوری مانند متا، اپل و آمازون به این میدان، نشان میدهد آینده پول فقط در اختیار بانکها و دولتها نخواهد بود. پراساد نشان میدهد چگونه این نوآوریها «مفهوم پول» را بازتعریف میکنند و آن را از کارکردهای سنتی و قدیمیاش فراتر میبرند؛ بهگونهای که پول دیجیتال میتواند هم ابزار پرداخت باشد، هم زیرساخت دادهمحور برای خدمات مالی جدید.
دانلود فهرست مقدمه و بخشی از کتاب
کتاب «آینده پول» نوشته اسوار پراساد نخستینبار در سال ۲۰۲۱ توسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشر شد و نسخه فارسی آن در سال ۱۴۰۲ توسط انتشارات راه پرداخت با ترجمه امیرحسین مردانی به چاپ رسیده است.
