راه پرداخت
رسانه فناوری‌های مالی ایران

اعتبارسنجی و نقش آن در توسعه مسئولانه بی‌ان‌پی‌ال‌ها

رضا قاسم‌پور، مدیرعامل و عضو هیئت‌مدیره شرکت اعتبارسنجی ایران / توسعه کسب‌وکار، کاهش وصول مطالبات، افزایش قدرت خرید و توسعه تولید و فروش داخلی را شاید بتوان عمده‌ترین نقش و کاربرد اعتبارسنجی در تأمین مالی خرد دانست.

در سال‌های اخیر، مدل‌های نوین تأمین مالی خرد از جمله «الان بخر، بعداً پرداخت کن» (bnpl) به‌عنوان یکی از ابزارهای نوآورانه در گسترش دسترسی به اعتبار مورد توجه قرار گرفته‌اند.

 بی‌ان‌پی‌ال‌ها با کاهش اصطکاک در پرداخت و تسهیل خرید اقساطی، می‌توانند به رونق مصرف، حمایت از کسب‌وکارها و افزایش رفاه خانوارها کمک کنند. با این حال، تجربه جهانی نشان می‌دهد که توسعه این ابزارها بدون اتکای جدی به نظام اعتبارسنجی کارآمد، می‌تواند به افزایش ریسک نکول، انباشت بدهی‌های خرد و بی‌ثباتی مالی در سطح خانوار منجر شود.

بی‌ان‌پی‌ال‌ها ذاتاً بر اعطای اعتبار سریع، خرد و کم‌وثیقه متکی هستند؛ این ویژگی‌ آنها را بیش از هر ابزار دیگری به اعتبارسنجی لحظه‌ای، رفتاری و مبتنی بر داده‌های متنوع وابسته می‌کند. در نبود چنین زیرساختی، ارائه‌دهندگان بی‌ان‌پی‌ال‌ ناگزیر یا به سمت محدودسازی شدید کاربران حرکت می‌کنند که فلسفه شمول مالی را تضعیف می‌کند یا ریسک را به‌طور ناپایدار افزایش می‌دهند. هر دو مسیر، در نهایت به زیان مصرف‌کننده و اقتصاد خواهد بود.

از منظر سیاست‌گذاری، اعتبارسنجی می‌تواند نقش تنظیم‌گر غیرمستقیم را در بازار bnpl ایفا کند. اتصال بی‌ان‌پی‌ال‌ها به نظام اعتبارسنجی شفاف و یکپارچه، امکان پایش رفتار بازپرداخت، جلوگیری از بدهکار شدن بیش از حد کاربران و قیمت‌گذاری منصفانه ریسک را فراهم می‌سازد. این امر، هم از مصرف‌کننده برابر انباشت بدهی محافظت می‌کند و هم پایداری مدل کسب‌وکار ارائه‌دهندگان بی‌ان‌پی‌ال‌ را افزایش می‌دهد.

در عین حال، توسعه مسئولانه bnpl بدون فرهنگ‌سازی اعتباری ممکن نیست. کاربران باید آگاه باشند که استفاده از این ابزارها بخشی از سابقه اعتباری آنها را شکل می‌دهد و رفتار مالی در این حوزه، به طور مستقیم بر دسترسی آینده به خدمات اعتباری اثرگذار است. در این چارچوب، بی‌ان‌پی‌ال‌ها نه یک ابزار مصرفی صرف، بلکه یکی از کانال‌های شکل‌گیری و تقویت اعتبار مالی افراد خواهد بود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.