نجمه نوذر، مدیرعامل فرآگاه، بانکداری عاملمحور را یکی از روندهای آینده نزدیک صنعت بانکی میداند؛ مدلی که در آن هوش مصنوعی فقط داده را تحلیل نمیکند یا به پرسش مشتری پاسخ نمیدهد، بلکه میتواند درباره مسیر انجام یک فرایند تصمیم بگیرد و اقدام کند.
به گفته او، بانکداری هوشمند مفهومی گسترده است که بانکداری شناختی و بانکداری عاملمحور را نیز در بر میگیرد. بانکداری شناختی بیشتر بر تحلیل داده و استخراج بینش متمرکز است، اما بانکداری عاملمحور از عاملهای خودمختار برای اجرای فرایندها استفاده میکند. تفاوت این عاملها با خودکارسازی سنتی در آن است که صرفاً مجموعهای ثابت از دستورات را اجرا نمیکنند.
برای نمونه، یک عامل میتواند فرایند اعطای تسهیلات یا پیگیری مطالبات را از ابتدا تا انتها دنبال کند، براساس شرایط درباره اقدام بعدی تصمیم بگیرد، پیام ارسال کند یا پیگیریهای لازم را انجام دهد. این سطح از اختیار، عامل هوش مصنوعی را از چتبات و دستیار هوشمند جدا میکند؛ دستیار معمولاً منتظر پرسش میماند، اما عامل با محیط تعامل میکند و دست به اقدام میزند.
نوذر تأکید میکند که بانکداری عاملمحور را نمیتوان روی همان معماری قدیمی بانک سوار کرد. سرویسمحور شدن زیرساخت، ایجاد لایههای زمینه و اتصال، حکمرانی داده و بهویژه حکمرانی هوش مصنوعی از الزامات این مسیر هستند. عاملها نباید بدون کنترل رها شوند؛ عملکرد آنها باید بهطور مستمر ارزیابی شود.
او اجرای مرحلهای را پیشنهاد میکند. در مرحله نخست، انسان در حلقه قرار دارد و اقدام عامل را کنترل یا تأیید میکند. پس از اثبات عملکرد، نقش انسان میتواند به نظارت منتقل شود و فقط در شرایط خاص مداخله کند. خروج کامل انسان از حلقه نیز باید پس از آزمون و اطمینان کافی رخ دهد.
مدیرعامل فرآگاه معتقد است بانکها برای شروع نباید منتظر تکمیل زیرساخت بانکداری باز بمانند. هرچند دسترسی APIمحور اجرای عاملها را تسهیل میکند، بانک میتواند با سرویسهای داخلی محدود و فرایندهای کوچک و تکراری آغاز کند. در این رقابت، پیشتازی لزوماً متعلق به بانکی با کاملترین زیرساخت نیست؛ بانکی جلو میافتد که زودتر تجربه عملی، معماری مناسب و قواعد کنترل عاملها را بسازد.
