کسبوکارهای زیرساختی و سختافزاری فینتک در سال ۱۴۰۵ بیش از دیگر بخشها با فشار نقدینگی روبهرو خواهند بود. میثم رجبی، مدیرعامل رادین، معتقد است شرکتهایی که ابتدا پروژه را اجرا یا کالا را تأمین میکنند و پس از تحویل از کارفرما پول میگیرند، در شرایط فعلی بیشترین آسیب را از کمبود جریان نقدی، نوسان ارز و کاهش توان مالی مشتریان میبینند.
رجبی در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، دو گروه را در معرض فشار بیشتری میداند: کسبوکارهای B2B با جریان نقدی منفی و کسبوکارهای B2C که برای ادامه فعالیت به منابعی فراتر از درآمد خود نیاز دارند. در گروه نخست، شرکتهای تأمینکننده سختافزار و خدمات زیرساختی برای بانکها و شرکتهای پرداخت در موقعیت دشوارتری قرار گرفتهاند.
این شرکتها باید تجهیزات را وارد، در انبار نگهداری و سپس به کارفرما تحویل دهند؛ درحالیکه وصول مطالبات با تأخیر انجام میشود و قیمت ارز نیز دائماً هزینه جایگزینی کالا را تغییر میدهد. به گفته رجبی، مسئله بازار سختافزار نبود نیاز نیست؛ «نیاز وجود دارد، اما تقاضا نیست.» مشتری میداند زیرساختش به نوسازی نیاز دارد، اما نمیتواند برای آن بودجه کافی اختصاص دهد یا بازگشت اقتصادی روشنی ببیند.
این وضعیت در بازار پرداخت به تغییر الگوی خرید تجهیزات منجر شده است. رجبی میگوید بازار دستگاه کارتخوان به مرحله اشباع نزدیک شده و شرکتهای پرداخت به سمت روشهای غیرسختافزاری یا تجهیزات ارزانتر حرکت میکنند. دستگاههایی که پیشتر با قابلیتهای متعدد، حتی بدون استفاده عملی از همه آنها، خریداری میشدند، حالا با حداقل امکانات و قیمت کمتر سفارش داده میشوند.
در بخش مصرفکننده نیز لندتک و BNPL با محدودیت منابع روبهرو هستند. این بازار طی دو سه سال رشد سریعی تجربه کرده، اما رجبی پیشبینی میکند شرایط انقباضی بانکها اجازه ادامه همان جهش را ندهد. کسبوکارهای وابسته به منابع بانکی احتمالاً ناچار میشوند بهجای دریافت منابع تازه، از اعتبارهای قبلی بهصورت گردشی استفاده کنند.
بخش دیگری از گفتوگو به امنیت اختصاص دارد. رجبی نگاه صرفاً فنی به امنیت را سطحی میداند و میگوید امنیت لایههای سیاستی، اقتصادی، فنی و کسبوکاری دارد. بانکها و شرکتهای پرداخت تحت فشار رگولاتور بخشی از لایه نرمافزار و سختافزار را تقویت کردهاند، اما فرایندهای داخلی سازمان همچنان میتوانند نقطه ضعف اصلی باشند.
از نگاه او، دسترسی گسترده واحدهای مختلف به اطلاعات حساس، نبود تقسیم مسئولیت روشن و ضعف کنترلهای فرایندی میتوانند حتی بدون وجود نقص پیچیده نرمافزاری، به افشای اطلاعات منجر شوند. رجبی تأکید میکند تست نفوذ یک اپلیکیشن یا استفاده از ابزارهای پیشرفته بهتنهایی به معنای امنیت نیست. لایههای فنی فقط میتوانند حمله را کندتر و دامنه آن را محدود کنند و هیچگاه تضمین صددرصدی نمیدهند.
مسئله دیگر، نبود مسئولیت حقوقی مؤثر در برابر نشت اطلاعات است. رجبی میگوید وقتی بنگاهی پس از افشای داده تنها عذرخواهی میکند و مسئول جبران خسارت کاربر نیست، هزینهکرد بیشتر برای امنیت پس از نقطهای مشخص توجیه اقتصادی خود را از دست میدهد. اگر قانون، نگهدارنده داده را در برابر خسارت ناشی از اهمال مسئول بداند، رفتار و میزان سرمایهگذاری سازمان نیز تغییر خواهد کرد.
در بخش پایانی، رجبی رادین را یک هلدینگ فناوری اطلاعات با تمرکز بر خدمات نرمافزاری و سختافزاری B2B معرفی میکند. به گفته او، این تعریف از سال ۱۴۰۲ مبنای بازطراحی ساختار گروه قرار گرفته است. فعالیتهای زیرساختی و سختافزاری، نرمافزارهای بانکی و پرداخت، تلکام و خدمات ارزش افزوده، بخشهای مختلف این ساختار را تشکیل میدهند.
رجبی پیشبینی میکند در دو سه سال آینده، بخش سختافزار و زیرساخت و پروژه جدید خدمات ارزش افزوده سهم بیشتری در تمرکز رادین داشته باشند. این انتخاب در بازاری صورت میگیرد که مشتریان همچنان به زیرساخت نیاز دارند، اما توان خریدشان محدود شده است. بنابراین مزیت رقابتی شرکتهای این حوزه فقط فناوری نخواهد بود؛ طراحی تجهیزات اقتصادیتر، مدیریت جریان نقدی و ارائه مدلی که سرمایهگذاری را برای مشتری توجیهپذیر کند، به همان اندازه اهمیت پیدا میکند.
