بازار داراییهای دیجیتال در ایران عمدتاً با صرافیهای متمرکز شناخته میشود؛ پلتفرمهایی که خریدوفروش را ساده کردهاند، اما کنترل کلید و نگهداری اصل دارایی کاربران را در اختیار خود دارند. «فور» میخواهد مسیر متفاوتی را دنبال کند: کیف پولی شخصی که ضمن واگذاری انتخاب نحوه نگهداری کلید به کاربر، امکان مقایسه مسیرهای معاملاتی و استفاده از نقدینگی بیش از ۱۷۰ محیط معاملاتی را فراهم میکند. عرفان زنگنه، مدیرعامل فور، در گفتوگو با راه پرداخت توضیح میدهد که این محصول چرا خود را جایگزین صرافیها نمیداند، چگونه میان اختیار و مسئولیت کاربر تعادل برقرار میکند و برای کاهش ریسک کاربران ایرانی چه راهکاری دارد. او همچنین از کارمزد ۰.۲۵درصدی معاملات، دسترسی به بیش از ۲۴ هزار دارایی، مخاطبان فعلی محصول و برنامه سه تا پنج سال آینده فور سخن میگوید.
مالکیت واقعی؛ نقطه آغاز فور
راه پرداخت: اگر بخواهید فور را برای کسی که برای نخستینبار نام آن را میشنود معرفی کنید، فور دقیقاً چه کسبوکاری است و قرار است چه مسئلهای از کاربران بازار داراییهای دیجیتال را حل کند؟
بعد از وب ۲ که اینترنت عمدتاً بر خواندن، نوشتن و ایجاد و دریافت محتوا متمرکز بود، در وب ۳ مفهوم مالکیت واقعی در دنیای دیجیتال نیز اضافه شد؛ یعنی افراد میتوانند بهصورت قابل استعلام و اثبات، مالک یک موجودیت دیجیتال باشند.
در نتیجه، امروز انواع مختلفی از داراییهای دیجیتال وجود دارند؛ از رمزارزهایی مانند بیتکوین، اتریوم، سولانا و BNB گرفته تا داراییهای واقعی توکنایزشده مانند طلا، نفت، گاز، املاک و سهام. در این مدل، نهادهای مالی دارایی واقعی را نگهداری کرده و مالکیت آن را در قالب توکن دیجیتال عرضه میکنند.
به این ترتیب، کاربران میتوانند کلاسهای مختلف دارایی مانند طلا، نفت، ملک، سهام و رمزارزها را در قالب دارایی دیجیتال، با محدودیتهای کمتر نسبت به بازارهای سنتی، معامله و نگهداری کنند و یک سبد سرمایهگذاری متنوع داشته باشند.
مخاطبان نیز با این مفهوم آشنا هستند و این داراییهای دیجیتال را در صرافیهای متمرکز، مانند نمونههای خارجی بایننس و کوکوین و نمونههای داخلی نوبیتکس و والکس، معامله میکنند. این صرافیها تاکنون بهعنوان پلی موفق میان کاربرانی که با مفهوم دارایی دیجیتال و مالکیت در وب ۳ آشنا نیستند و این دنیا عمل کردهاند و پیچیدگیهای میانی را حذف کردهاند.
ساختار این صرافیها به این شکل است که یک یا چند کیف پول دیجیتال بهعنوان کیف پول گرم، یعنی محل نگهداری و معامله داراییهای دیجیتال، در اختیار صرافی قرار دارد. این کیف پولها اشتراکی هستند و دارایی کاربران مختلف در آنها نگهداری میشود.
همانطور که میدانید، کیف پولهای دارایی دیجیتال هرکدام یک کلید اختصاصی دارند که برای دسترسی و معامله دارایی کافی است. این کلید در مدل صرافیهای متمرکز در اختیار خود صرافی قرار دارد.
فور کسبوکاری است که بهعنوان یک کیف پول دارایی دیجیتال، این قابلیت را در اختیار کاربر قرار میدهد که به تعداد دلخواه برای خود کیف پولهای شخصی دارایی دیجیتال یا کیف پولهای شخصی ایجاد کند. چون مالک واقعی این کیف پول کاربر است، کلید آن نیز فقط در اختیار خود او قرار میگیرد و تنها کسی است که امکان دسترسی و جابهجایی داراییها را دارد.
بنابراین، معنای واقعی مالکیت و انتقال کنترل این مالکیت به کاربر، مهمترین ارزشی است که فور ارائه میدهد.
برای مثال، کاربر هیچ محدودیتی در انتقال دارایی از کیف پول خود ندارد، چون تنها مالک و دارنده دسترسی به آن است. همچنین هر زمان که بخواهد میتواند کیف پول خود را در پلتفرمهای دیگری مانند تراستولت، متامسک و غیره وارد و داراییهایش را از طریق کلید خود بازیابی کند؛ حتی بدون اینکه فور وجود داشته باشد یا کاربر در آینده به فور دسترسی داشته باشد.
راه پرداخت: ایده شکلگیری فور از کجا آغاز شد؟ چه تجربه یا مسئلهای در بازار شما را به این نتیجه رساند که محصولی با این مدل موردنیاز است؟
خب، برای پاسخ به این سؤال ابتدا باید به یک مفهوم عمومی اشاره کنیم. در صنایع مختلف، تغییرات پایداری که مسیر جدیدی ایجاد میکنند یا اصطلاحاً پارادایمشیفت هستند، معمولاً در پاسخ به نیازهایی شکل میگیرند که دو ویژگی دارند: اول اینکه نیازهایی واقعی و نه شبهنیاز هستند و دوم اینکه همهگیرند؛ یعنی فارغ از کشور، سطح اقتصادی و سایر متغیرها، میان انسانها در سراسر دنیا مشترکاند.
یکی از این نیازها که ریشه در ذات انسان دارد، تمایل به اختیار و دسترسی کامل نسبت به چیزی است که مالک آن است. انسانها میخواهند داراییهایشان واقعاً در اختیار خودشان باشد و برای استفاده یا هر اقدامی نسبت به آن، کنترل کامل داشته باشند.
این نیاز طبیعتاً در داراییهای دیجیتال هم وجود دارد و در دنیا با راهکارهایی مانند کیف پولهای شخصی پاسخ داده شده است. در این مدل، دارایی دیجیتال واقعاً و بهصورت قابل استعلام روی شبکه بلاکچین در اختیار کاربر است، کیف پول فقط متعلق به اوست، کلید آن برای جابهجایی و معامله در اختیار خودش قرار دارد و برای استفاده از دارایی به یک پلتفرم خاص وابسته نیست؛ بنابراین میتواند کیف پولش را در پلتفرمهای مختلف بازیابی و به داراییهایش دسترسی پیدا کند.
از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، حجم معاملات انجامشده در محیطهای دیمتمرکز توسط کاربران و از طریق ولتهای شخصی، از حدود ۱.۷ تریلیون دلار به حدود ۶.۷ تریلیون دلار رسیده و رشدی تقریباً ۳۴۰ درصدی داشته است. این نشان میدهد کاربران در دنیا بهطور قابلتوجهی به سمت نگهداری و معامله داراییها در کیف پولهای شخصی حرکت کردهاند.
یکی از عوامل شتابدهنده این روند، توسعه روزمره شبکههای بلاکچینی است؛ شبکههایی که هم زمان اجرای تراکنشها را کاهش دادهاند و هم کارمزد انتقال دارایی را بهشدت پایین آوردهاند؛ بهطوریکه امروز در برخی موارد با کارمزدهایی در حد چنددهم سنت مواجهیم.
در نتیجه، برخلاف صرافیهای متمرکز که اصل دارایی نزد صرافی و در یک کیف پول مشترک قرار دارد و کاربر عملاً موجودی ثبتشده بهعنوان بدهی صرافی را معامله میکند، نگهداری اصل دارایی در کیف پول شخصی و انتقال خود دارایی هنگام معامله، توجیه بیشتری پیدا کرده است؛ چراکه هزینه و زمان انتقال دارایی بهشدت کاهش یافته است.
این مسئله در ایران اهمیت مضاعفی پیدا میکند، چون کاربران ایرانی علاوه بر این روند جهانی، با محدودیت دسترسی به محیطهای معاملاتی جهانی نیز مواجهاند. برای استفاده از صرافیهای بینالمللی و قابلیتهای بهروز آنها، با چالشهایی مانند ریسک ها قانونی و تبدیل دارایی تومانی روبهرو هستند.
کیف پول فور با دو هدف اصلی شکل گرفت: نخست، همراستا شدن با روند جهانی حرکت به سمت مالکیت واقعی و اختیار کامل کاربر بر داراییها؛ و دوم، ایجاد امکان اتصال مستقیم کیف پول کاربر به محیطهای معاملاتی جهانی و صرافیهای بزرگ بینالمللی، بدون نیاز به ایجاد حساب یا احراز هویت در آنها. به این ترتیب کاربر میتواند مستقیماً از تومان خود استفاده کند و بدون پیچیدگیها و دردسرهای معمول، از قابلیتهای محیطهای معاملاتی بینالمللی بهره ببرد.
این دو نیاز اصلی در بازار ایران، ایده شکلگیری کیف پول فور و توسعه این کسبوکار بود.
از زیرساخت صرافی تا توسعه کیف پول
راه پرداخت: تیم مؤسس فور چه پیشینهای دارد و پیش از راهاندازی این مجموعه در چه حوزههایی فعالیت میکرد؟ این سابقه چه تأثیری بر طراحی و مسیر توسعه فور داشته است؟
مجموعهای که امروز مدیریت فور را بر عهده دارد، فعالیت خود را از سال ۱۳۹۷ در کشور استرالیا آغاز کرد و در آنجا یک زیرساخت صرافی برای کسبوکار آن طرف توسعه داد. از سال ۱۳۹۸ این فعالیت به ایران منتقل شد و با تمرکز بر بازار ایران و مدل «Exchange as a Service»، توسعه زیرساخت فنی صرافیهای P2P را آغاز کرد.
در آن زمان مدل OTC رایجتر بود، اما این مجموعه زیرساخت P2P را ارائه کرد و در این مسیر با مجموعههایی مانند زرینپال، اکسنوین و نیکپرداخت همکاری داشت. زیرساخت فنی این مجموعه همچنان در صرافیها و کسبوکارهای آنها فعال است.
از سال ۱۴۰۳، با توجه به تجربه مستقیم تیم در این بازار، شناخت دردها و نگرانیهای مشتریان، شرایط حاکم بر بازار و همچنین سابقه و تمرکز تیم در حوزههای امنیت و بلاکچین، تصمیم گرفتیم وارد حوزه کیف پول و توسعه آن شویم.
این کار از انتهای سال ۱۴۰۳ و ابتدای ۱۴۰۴ آغاز شد و اولین نسخه فور در ابتدای ۱۴۰۴ بهصورت عمومی در اختیار گروه محدودی از مشتریان قرار گرفت تا بازخورد دریافت و محصول بهبود داده شود. اکنون نیز در ابتدای مسیر رونمایی عمومی، فعالیت فور ادامه دارد.
راه پرداخت: بازار تبادل رمزارز در ایران امروز بازیگران متعددی دارد. فور خود را صرافی، کیف پول، تجمیعکننده نقدینگی یا بازیگری در دستهای متفاوت تعریف میکند؟
فور در حقیقت یک کیف پول داراییهای دیجیتال است؛ کیف پولی کاملاً شخصی برای هر کاربر که کلید آن، بهعنوان تنها موجودیت لازم برای دسترسی و انتقال داراییهای داخل کیف پول، کاملاً در اختیار خود کاربر قرار میگیرد.
این یعنی کاربر واقعاً مالک داراییهای خود است، برای انتقال یا معامله آنها محدودیتی ندارد و برای دسترسی به داراییها حتی به فور هم وابسته نیست. با استفاده از کلید خود میتواند در هر جای دنیا و از طریق هر پلتفرم دیمتمرکزی به داراییهایش دسترسی پیدا کند.
اما فور صرفاً یک کیف پول نیست؛ بلکه کیف پولی با قابلیت تجمیع و انتخاب محیط معاملاتی است. زمانی که کاربر بخواهد یکی از داراییهای خود را به هر دارایی دیگری تبدیل کند، فور در لحظه برای تبدیل دارایی A به B، با بیش از ۱۷۰ محیط معاملاتی، شامل صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز جهانی و داخلی مانند بایننس، سوشیسواپ، مایان، نوبیتکس، والکس و غیره، متصل میشود و پیشنهادهای آنها را کنار هم قرار داده و تحلیل میکند.
سپس مجموعهای از بهینهترین مسیرها را برای انجام تبدیل در اختیار کاربر قرار میدهد. کاربر بدون نیاز به داشتن حساب، احراز هویت یا انتقال پول در هیچیک از این محیطها، در لحظه انتخاب میکند که کدام مسیر و محیط معاملاتی معامله را انجام دهد و فور بهصورت خودکار مابقی فرایند را انجام میدهد.
سه مدل برای نگهداری کلید خصوصی
راه پرداخت: یکی از تفاوتهای مهمی که فور بر آن تأکید دارد، مالکیت واقعی کاربر بر دارایی و کلید خصوصی است. چرا برخلاف مدل رایج صرافیهای متمرکز، کنترل دارایی را تا این اندازه به کاربر واگذار کردهاید؟
در سالهای اخیر، کاربران در سراسر دنیا بهشدت به سمت استفاده از کیف پولهای شخصی و نگهداری اصل دارایی نزد خود، همراه با کلید و کنترل کامل آن، حرکت کردهاند و استفاده از محیطهای دیمتمرکز برای معامله نیز در حال افزایش است. کاربران ایرانی نیز دیر یا زود این پاسخ را برای نیاز ذاتی خود دریافت خواهند کرد.
بخش دیگری از این نیاز به مسئله امنیت و ریسک بالقوه ناشی از نداشتن کنترل دارایی برمیگردد. وقتی دارایی در اختیار کاربر نیست، نگرانی دائمی درباره امنیت آن وجود دارد. نمونههای متعددی هم در این زمینه وجود دارد؛ از جمله FTX در سال ۲۰۲۲ که با سرمایهگذاری از دارایی کاربران ورشکست شد، کوکوین در سال ۲۰۲۰ که ۲۸۰ میلیون دلار از آن سرقت شد و بعداً با صندوق بیمه جبران شد، و بایننس در سال ۲۰۱۹ که ۷۰۰۰ بیتکوین از کیف پول گرم آن سرقت شد و خسارت را جبران کرد. مثالهای متعدد دیگری نیز وجود دارد.
این اتفاقات کاربران دنیا و بهتبع آن کاربران ایران را به سمت داشتن کنترل کامل داراییهایشان سوق میدهد.
البته کنترل کامل دارایی برای کاربر، پیچیدگیها و ریسکهایی دارد و صرافیهای متمرکز تاکنون توانستهاند این پیچیدگیها را تا حد زیادی حذف و تجربه استفاده را ساده کنند. اما پیشرفت شبکههای بلاکچینی و محصولات کیف پول دیجیتال مانند فور باعث شده این پیچیدگیها در نگهداری و معامله با کیف پول شخصی نیز به حداقل برسد و تجربهای نزدیک به سادگی صرافی متمرکز ایجاد شود.
امروز کاربر میتواند در کنار همان سادگی تجربه کاربری، از مزایای کنترل کامل و امنیت حداکثری داراییهایش نیز بهرهمند شود.
ضمن اینکه در حال حاضر کاربران ایرانی از کیف پولهای خارجی استفاده میکنند و در این مسیر با ریسکهای معاملاتی، خطرات جابهجایی و دردسرهای تبدیل تومان مواجهاند؛ فور برای پاسخ به همین نیاز نیز طراحی شده است.
راه پرداخت: واگذاری کنترل کلید خصوصی به کاربر، در کنار مزایا، مسئولیت و ریسک بیشتری نیز متوجه او میکند. فور چگونه میان اختیار کامل کاربر و سادگی و امنیت تجربه کاربری تعادل ایجاد کرده است؟
داشتن یک کیف پول شخصی، فارغ از اینکه کلید آن توسط چه کسی و با چه مکانیزمی ذخیره، نسخه پشتیبانگیری و نگهداری شود، دو مزیت و ارزش جدی ایجاد میکند.
نخست، مسئله اثبات ذخایر (Proof of Reserve) است. کاربر با داشتن کیف پول شخصی میتواند هر لحظه از طریق اسکنرهای معتبر بلاکچین، موجودی کیف پول را استعلام و مطمئن شود که داراییهایش واقعاً روی بلاکچین وجود دارند. در نتیجه نگرانی مربوط به خالیفروشی، که هم برای کاربران و هم برای رگولاتور اهمیت دارد، بهصورت شفاف برطرف میشود.
دوم، کیف پول شخصی قابلیت اتصال خودکار به صرافیهای دیمتمرکز و استفاده از ظرفیت و نقدینگی محیطهای معاملاتی بینالمللی را دارد؛ بنابراین زیرساخت مناسبی برای اجرای مدل تجمیعکننده فور فراهم میکند و به کاربر امکان استفاده از فرصتها و نقدینگی جهانی را میدهد.
اما درباره اختیار کاربر و در عین حال مسئولیت و سادگی استفاده، فور سه مدل مختلف برای نگهداری و ذخیره کلید ارائه میدهد که متناسب با میزان اختیار و مسئولیتی است که کاربر میخواهد بپذیرد.
مدل اول، کاستودیال است. کاربر اصلاً درگیر نگهداری و نسخه پشتیبان کلید نمیشود و آن را کاملاً به فور میسپارد و مانند یک صرافی متمرکز، فقط با حساب کاربری خود به کیف پول و داراییها دسترسی پیدا میکند. در عین حال کیف پول او شخصی است و مزایای اثبات ذخایر (Proof of Reserve) و اتصال به محیطهای معاملاتی جهانی را همچنان دارد.
مدل دوم، نانکاستودیال کامل است که در آن کاربر کلید کیف پول را بهصورت کامل دریافت میکند. در این حالت حتی برای دسترسی به داراییها به فور وابسته نیست و اگر روزی فور وجود نداشته باشد، میتواند کلید خود را به هر جای دنیا ببرد و از هر پلتفرم دیگری برای دسترسی و معامله استفاده کند. در مقابل، مسئولیت نگهداری کلید کاملاً بر عهده کاربر است.
فور برای این حالت چهار روش ساده و مطمئن برای نگهداری کلید در اپلیکیشن ارائه میکند: فضای ابری خود فور، گوگلدرایو بهعنوان فضای ابری، فایل نسخه پشتیبان دانلودشده روی تلفن همراه و نسخههای فیزیکی و کاغذی نسخه پشتیبان. در آینده امکان استفاده از کارت NFC نیز میتواند به این روشها اضافه شود.
مدل سوم، MPC است که فور نیز آن را پیشنهاد میکند. در این مدل، کلید بهصورت اشتراکی بین کاربر و پلتفرم فور ذخیره میشود؛ مشابه یک صندوق امانات دوکلیده که بدون وجود هر دو کلید، دسترسی به دارایی ممکن نیست.
در این مدل کاربر بخشی از کلید را در اختیار دارد؛ بنابراین اگر آن بخش گم، دزدیده یا افشا شود، فردی که آن را به دست آورده نمیتواند به دارایی دسترسی پیدا کند، چون فقط نیمی از کلید را دارد. این تفاوت مهمی با مدل نانکاستودیال دارد که در صورت افشای کلید کامل، فرد دیگر میتواند به دارایی دسترسی پیدا کند.
در MPC حتی اگر فور هک شود، مهاجم تنها به نیمهای از کلید دسترسی خواهد داشت و نیمه دیگر نزد کاربر باقی میماند. فور برای این بخش کلید نیز روشهای ساده و متعددی برای ذخیرهسازی ارائه میدهد.
تجمیع نقدینگی و مدل درآمدی فور
راه پرداخت: فور اعلام کرده کاربران میتوانند از میان نقدینگی و قیمتهای تعداد زیادی صرافی و بازار معاملاتی، گزینه مناسب را انتخاب کنند. مدل درآمدی فور در چنین ساختاری چیست و از کدام بخش زنجیره ارزش درآمد کسب میکند؟
وقتی کاربر در فور میخواهد داراییای را به دارایی دیگری تبدیل کند، فور مسیری برای این تبدیل طراحی میکند که میتواند در یک مرحله بهصورت مستقیم یا با استفاده از داراییهای میانی، در دو یا چند مرحله انجام شود.
برای هر مرحله، مجموعهای از ۱۷۰ محیط معاملاتی غیرمتمرکز بینالمللی و چند محیط متمرکز را در لحظه تحلیل کرده و بهترین پیشنهادها را از مسیرهای مختلف، از صرافیهای بزرگ بینالمللی مانند سوشیسواپ، یونیسواپ و غیره، کنار هم قرار میدهد تا کاربر بتواند انتخاب کند.
کاربر در لحظه میتواند از نقدینگی عمیق صرافیهای بینالمللی که بهدلیل استفاده کاربران سراسر دنیا ایجاد شده استفاده کند. این پیشنهادها نیز با سرعت بالا و بهصورت پیوسته بهروزرسانی میشوند و در حجمهای قابلتوجهی در دسترساند.
انتخاب بهترین محیط معاملاتی فقط به نوع دارایی و شبکه انتخابشده برای انتقال و نگهداری آن وابسته نیست، بلکه به حجم معامله نیز بستگی دارد. ممکن است برای تبدیل ۱۰ واحد از دارایی A، صرافی X بهترین قیمت تمامشده را ارائه کند، اما برای تبدیل ۱۰۰ واحد، صرافی Y گزینه مناسبتری باشد.
بنابراین ارزش اولیهای که فور ارائه میدهد، تحلیل این مسیرهای معاملاتی و ارائه خروجی نهایی با بهترین بازدهی ممکن برای تبدیل است. ارزش دوم نیز این است که کاربر برای انجام معامله در این محیطها نیازی به ایجاد حساب، اتصال مستقیم یا احراز هویت ندارد؛ فقط مسیر موردنظر را انتخاب میکند و مابقی کار را به فور میسپارد.
در ازای این دو ارزش اصلی، فور فعلاً معادل ۰.۲۵ درصد از ارزش معامله کارمزد معاملاتی دریافت میکند.
همچنین فور هنگام تبدیل، با توجه به پیچیدگیها و فرصتهای موجود در محیطهای معاملاتی غیرمتمرکز، روشها و تاکتیکهایی برای بهدستآوردن مقداری بیشتر از ارزش دارایی مقصدی که به کاربر وعده داده شده دارد. اگر موفق شود مازاد ایجاد کند، بخشی از این دارایی مازاد و خارج از انتظار را با کاربر شریک میشود و این، مدل درآمدی دوم فور است.
تحریم، تنظیمگری و ریسک کاربران ایرانی
راه پرداخت: یکی دیگر از وعدههای فور، دسترسی کاربران به طیف گستردهای از داراییها و بازار جهانی است. با توجه به محدودیتهای تحریمی و ریسکهای حقوقی، این دسترسی را چگونه مدیریت میکنید؟
یک نکته مهم این است که ساختار فور، ساختار یک کیف پول است و ساختار متمرکزی ندارد. بخش قابلتوجهی از ریسکهای قانونی و مشکلاتی که امروز کاربران ایرانی در بازارهای مالی با آن مواجهاند، ناشی از تحریم صرافیهاست؛ بنابراین بسیاری از این ریسکها در مدل فور اساساً موضوعیت پیدا نمیکنند.
با این حال، برای ریسکهایی که ممکن است همچنان وجود داشته باشند، از جنسهای مختلف، سازوکارهای امنیتی لازم در فور در نظر گرفته شده و این سازوکارها بهصورت مستمر بهروزرسانی میشوند تا این مسائل مدیریت شوند.
نکته مهم دیگر این است که بسیاری از تحریمها مستقیماً شامل دارایی کاربران در آدرسهای شخصی آنها نمیشود؛ بلکه به دلیل فعالیت کاربران در صرافیها یا مواردی که مشمول تحریم هستند، این محدودیتها ایجاد میشوند.
راه پرداخت: بازار رمزارز ایران طی چند سال گذشته با محدودیتهای رگولاتوری، مسدودسازی درگاهها و ابهام در مقررات مواجه بوده است. این شرایط چه تأثیری بر مدل کسبوکار و برنامه توسعه فور گذاشته است؟
نگرانیهای رگولاتور یا حاکمیت در حوزه رمزارز و صرافیها را تقریباً میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد.
دسته اول مربوط به پشتوانه دارایی کاربران است: آیا پلتفرمها واقعاً به میزان دارایی کاربران پشتوانه خریداری کردهاند؟ آیا خالیفروشی اتفاق میافتد؟ و آیا ممکن است این موضوع به ایجاد پروندهها و پروژههای بزرگی منجر شود که تعداد زیادی از مردم ایران را درگیر و متضرر کند؟ این نگرانی حتی در مورد پلتفرمهای طلا نیز وجود دارد.
ما ذاتاً با این مسئله مواجه نیستیم، چون بهدلیل ساختار اثبات ذخایر (Proof of Reserve)، چنین اتفاقی در مدل ما رخ نمیدهد؛ در حالی که در صرافیها ممکن است چنین ریسکی وجود داشته باشد.
اما نگرانی دوم به شرایط اقتصادی کشور مربوط است؛ از جمله مشکلات اقتصادی و انتقال پول مردم از ریال به بازارهای دیگر بهدلیل تمایل به فرار از نگهداری ریال. واقعیت این است که این مسئله راهکاری در اختیار ما بهعنوان یک سازمان ندارد و بخشی از یک مسئله کلان اقتصادی است.
از یک طرف حاکمیت تلاش میکند با کنترل خروج پول یا حرکت آن به سمت بازارهای مالی جانبی، شرایط مالی و اقتصادی کلان کشور را کنترل کند؛ اما حل این مسئله باید از جای دیگری انجام شود. سازوکار آن در اختیار ما بهعنوان یک شرکت نیست و ما صرفاً یکی از بازیگران این بازار هستیم و نمیتوانیم برای این بخش کاری انجام دهیم.
در مورد نگرانی اول، راهکار فور میتواند بخش قابلتوجهی از نگرانیهای موجود، بهخصوص نگرانی بانک مرکزی را برطرف کند. در گفتوگوهای مختلف با رؤسای بانک مرکزی نیز بارها مطرح شده که این موضوع یکی از بزرگترین نگرانیهای آنهاست و مدلی که ما داریم میتواند این مسئله را بهخوبی مدیریت کند.
فور برای چه کاربرانی طراحی شده است؟
راه پرداخت: مخاطب اصلی فور در مرحله فعلی چه گروهی است؛ معاملهگران حرفهای، کاربران عادی رمزارز، سرمایهگذاران چنددارایی یا افرادی که تاکنون وارد این بازار نشدهاند؟
مخاطبان اصلی فور همه افرادی هستند که بخشی از ثروت و دارایی خود را در قالب داراییهای دیجیتال نگهداری میکنند. این افراد کیف پول را بهعنوان استاندارد نگهداری دارایی دیجیتال، بهدلیل امنیت، عدم محدودیتهای ناشی از واسطهها و داشتن اختیار و دسترسی کامل نسبت به داراییها انتخاب میکنند و میتوانند در هر یک از دستههای مطرحشده در سؤال قرار بگیرند.
سرمایهگذاران چنددارایی، علاوه بر نگهداری دارایی دیجیتال و برخورداری از امنیت بیشتر کیف پول شخصی نسبت به محیطهای متمرکز، در فور به سبد متنوعی از داراییهای دیجیتال دسترسی دارند؛ از رمزارزها و داراییهای واقعی توکنیزهشده (RWA) گرفته تا داراییهای واقعی توکنیزهشده مانند انرژی، سهام بورس جهانی شامل شرکتهای غربی و آسیایی، توکنها و پروژههای تازهمتولدشده و انواع داراییها در کلاسهای متنوع.
کاربران عادی رمزارز نیز غالباً عادت تریدری ندارند و بهدنبال سودگیری از نوسانات و نوسانگیری نیستند، چون خودشان را متخصص این حوزه نمیدانند و دانش کافی برای فرایندهای ترید حرفهای ندارند. معاملات آنها معمولاً تکرارشونده اما با فاصله است؛ مثلاً ابتدای ماه تومان خود را به تتر یا یک دارایی دیجیتال تبدیل میکنند و در ادامه ماه بهتدریج آن را به داراییهای دیگر یا تومان تبدیل میکنند.
مهمترین دغدغه این افراد هنگام تبدیل دارایی، اطمینان از انجام معامله با بهترین قیمت است. آنها میخواهند بتوانند در لحظه قیمت چند محیط معاملاتی باکیفیت در سطح جهانی و داخلی را مقایسه کنند و با بهترین قیمت ممکن خرید یا فروش انجام دهند؛ یعنی ارزانترین حالت ممکن بخرند و گرانترین حالت ممکن بفروشند. بنابراین این دسته نیز مخاطب اصلی فور هستند.
معاملهگران حرفهای نیز بخشی از داراییهای خود را که در معاملات روزمره درگیر نیست و اصطلاحاً هولد میکنند، میتوانند در کیف پول شخصی فور نگهداری کنند؛ بهدلیل امنیت، دسترسی و اختیار کامل و نبود محدودیتهای روزانه.
البته فور بهعنوان یک کیف پول شخصی متصل به محیطهای دیمتمرکز و چند محیط متمرکز، معاملات را مانند صرافی بهصورت آنی انجام نمیدهد و بعضاً معاملات با فاصله زمانی یک تا چند دقیقه انجام میشوند. دلیل آن این است که در فور داراییها واقعاً روی بلاکچین جابهجا میشوند و دارایی پرداختی از کیف پول کاربر خارج و دارایی دریافتی به آن منتقل میشود.
در صرافی، در زمان معامله، دارایی واقعاً روی بلاکچین جابهجا نمیشود و صرفاً دادهای در دیتابیس تغییر میکند و حسابداری بهصورت متمرکز توسط صرافی انجام میشود. بنابراین برای استراتژیهایی که به اجرای آنی معاملات، از جمله ترید یا معاملات آتی، نیاز دارند، معاملهگران حرفهای همچنان به محیطهای متمرکز نیاز خواهند داشت و فور برای بخش نگهداری دارایی آنها مخاطب اصلی است.
اما افرادی که تاکنون هیچ تجربهای در بازار نداشتهاند، در این مرحله مخاطب اصلی فور محسوب نمیشوند. با این حال فور توجه ویژهای به این گروه دارد و در طراحی محصول، سادهسازی مسیرهای کاربری و ارائه محتوای آموزشی مفصل و متناسب با هر بخش از اپلیکیشن، چه درباره موضوعات مالی و چه موضوعات کاربردی و اجرایی، برای آنها برنامهریزی کرده است.
راه پرداخت: مهمترین مزیت رقابتی فور چیست که یک کاربر را متقاعد کند بهجای استفاده مستقیم از یک صرافی ایرانی یا کیف پولی مانند متامسک و تراستولت، فور را انتخاب کند؟
کیف پول فور ابتدا در مقایسه با صرافیهای متمرکز، چه داخلی و چه خارجی، یک تفاوت اساسی دارد: در زمان انجام تبدیل، اصل داراییها معامله میشود. یعنی داراییها واقعاً در کیف پول کاربر قرار دارند، دارایی مبدأ هنگام معامله از کیف پول خارج میشود و پس از انجام تبدیل، دارایی مقصد به کیف پول کاربر منتقل میشود.
به همین دلیل تبدیلها بهصورت آنی انجام نمیشوند و برای معاملاتی که نیازمند اجرای فوری استراتژیها یا استفاده از قراردادهای آتی داراییها و توکنها هستند، همچنان استفاده مستقیم از صرافیهای متمرکز و محیطهای معاملاتی مرتبط با آنها ضروری است.
بنابراین فور خود را جایگزین صرافیها نمیداند. نگاه فور این است که کاربر دنیای داراییهای دیجیتال مجموعهای از نیازها دارد و برای بخش قابلتوجهی از این نیازها، کیف پول شخصی مانند فور نسبت به صرافی متمرکز، چه داخلی و چه خارجی، گزینه ارجح است.
این نیازها را میتوان در سه دسته اصلی خلاصه کرد:
دسته اول، اختیار و کنترل کامل دارایی: اطمینان از واقعی بودن و قابلاستعلام بودن داراییها، عدم وابستگی به یک پلتفرم و در اختیار داشتن کلید کامل برای دسترسی به داراییها در پلتفرمهای مختلف.
دسته دوم، دسترسی به محیطهای معاملاتی مختلف و انتخاب بهترین پیشنهاد: کاربر میتواند در لحظه پیشنهادهای مختلف را مقایسه و بهترین قیمت خرید یا فروش را انتخاب کند. برای مثال ممکن است بهترین خریدار یک دارایی در یک محیط معاملاتی، قیمت پایینتری از محیط دیگری ارائه کند و کاربر با استفاده از فور فرصت فروش به خریدار بهتر را از دست ندهد. این نیازها مربوط به تبدیلهای دفعتی نیز میشوند.
دسته سوم، تنوع دارایی و دسترسی گسترده: دسترسی به طیف وسیعی از داراییها، هم از نظر کلاسهای مختلف و هم از نظر تعداد تأمین. در فور کاربر در حال حاضر به بیش از ۲۴ هزار دارایی مختلف دسترسی دارد؛ از بورس آمریکا، فلزات گرانبها، نفت و انرژی و انواع داراییهای واقعی توکنیزهشده (RWA) گرفته تا رمزارزها، املاک توکنیزهشده و موارد دیگر.
در مقایسه با کیف پولهای خارجی، فور از نظر ریسک شناسایی کاربر ایرانی، داراییهای منتقلشده از صرافیهای ایرانی و مسدودیهای ناشی از ریسکهای قانونی، ریسک بسیار کمتری برای کاربر ایجاد میکند.
مزیت دیگر این است که کاربر میتواند مستقیماً وجه رایج مورد استفاده خود، یعنی تومان، را در محیطهای معاملاتی بینالمللی تبدیل کند.
همچنین قابلیتهایی مانند Gas Station، یعنی امکان پرداخت کارمزد شبکه با هر توکن دلخواه، و برخی قابلیتهای تخصصی که برای راحتی کاربر ایرانی طراحی شدهاند، در فور وجود دارند. این قابلیتها برای سادهتر کردن فرایندها و مسیرهای کاربری کاربر ایرانی که ممکن است تجربه اولیهای در محیطهای دیمتمرکز داشته باشد، مزیتهای قابلتوجهی نسبت به استفاده مستقیم از محیطهای بینالمللی ایجاد میکنند.
چشمانداز فور؛ یک سوپراپلیکیشن مبتنی بر وب ۳
راه پرداخت: اگر سه تا پنج سال آینده را در نظر بگیریم، فور قرار است به چه چیزی تبدیل شود؟ آیا هدف، ایجاد یک سوپراپلیکیشن سرمایهگذاری چنددارایی یا زیرساخت وب ۳ است، یا تمرکز اصلی بر تجربه خریدوفروش و نگهداری دارایی دیجیتال باقی میماند؟
ساختار مفهومی فور همواره در راستای تجربه کاربری مبتنی بر وب ۳ و یک کیف پول وب ۳ خواهد بود.
حول محور این کیف پول وب ۳ و انواع سرویسهای جهانی مناسب، تلاش میکنیم ابزارها و سرویسهایی را متناسب با کاربر ایرانی و با تجربه کاربری مناسبتر فراهم کنیم؛ هم کاربران را در برابر خطراتی که ممکن است در این محیطها وجود داشته باشد محافظت کنیم و هم تجربه قیمت، مزایا و آپشنهای مناسب این سرویسها را در اختیارشان قرار دهیم.
بنابراین میتوان گفت همچنان کیف پولی مبتنی بر وب ۳ خواهیم بود و تمرکزمان بر مالکیت خصوصی کاربر و انتخاب اوست که داراییاش را چگونه در کیف پول شخصی خود نگهداری کند.
از طرف دیگر، با تبدیل شدن به یک سوپراپلیکیشن که به انواع اپلیکیشنهای معتبر دنیا دسترسی دارد، تجربه کاربری بسیار خوبی ارائه خواهیم داد. این تجربه به معنی پروکسی کردن سرویسها توسط فور نیست؛ بلکه در مواردی که لازم باشد، سرویسها و تجربه آنها را متناسب با نیاز و درک کاربر ایرانی بازتعریف میکنیم و در برخی موارد نیز این بازتعریف کمتر خواهد بود.
یک تجربه وب ۳ مبتنی بر کیف پول شخصی، با تمرکز بر مالکیت و اختیار کاربر و دسترسی سادهتر و متناسبتر به سرویسهای جهانی.
