مصوبه تشکیل «کارگروه موقت تنظیمگری سکوهای تبادل رمزدارایی» پس از حدود ۱۵ ماه از تصویب در کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور ابلاغ شد. این کارگروه با حضور نمایندگان ۱۳ نهاد از جمله بانک مرکزی، سازمان بورس، وزارت اقتصاد، وزارت صمت، دادستانی کل کشور و نمایندگان بخش خصوصی تشکیل شده و برای مدت ۱۸ ماه مسئول تدوین ضوابط، صدور مجوز فعالیت و نظارت بر سکوهای تبادل رمزدارایی خواهد بود. این اقدام در ادامه مسیر اجرای نظامنامه رمزارز و تعیین چارچوب تنظیمگری این حوزه انجام شده است.
ابلاغ مصوبه تشکیل کارگروه تنظیمگری سکوهای رمزارزی
کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور در جلسه ۷ خرداد ۱۴۰۴، تشکیل «کارگروه موقت تنظیمگری سکوهای تبادل رمزدارایی» را تصویب کرده بود. این مصوبه اکنون پس از ابلاغ رسمی، وارد مرحله اجرا شده است.
ببینید: کارگروه موقت تنظیمگری سکوهای تبادل رمزداراییها تشکیل شد
بر اساس متن مصوبه، تشکیل این کارگروه با هدف یکپارچهسازی تنظیمگری سکوهای تبادل رمزدارایی انجام شده است. این کارگروه بهعنوان الحاقیه نظامنامه «رمزارز اعم از ایجاد رمزارز ملی و ساماندهی کاربردی رمزارزهای جهانروا» تصویب شده است.
از نظامنامه رمزارز تا تشکیل کارگروه جدید
تشکیل این کارگروه در ادامه روندی است که برای تعیین چارچوب تنظیمگری رمزداراییها آغاز شده بود. پیش از این، نظامنامه رمزارز در کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور به تصویب رسیده بود و تقسیم وظایف میان نهادهای مختلف برای تنظیمگری بخشهای مختلف این حوزه را مشخص کرده بود.
بر اساس این رویکرد، تنظیمگری رمزداراییها در اختیار یک نهاد واحد قرار نگرفته و مسئولیت بخشهای مختلف میان چند دستگاه تقسیم شده است. بانک مرکزی در حوزه ابزارهای پرداخت داخلی و خارجی و رمزپول، سازمان بورس و اوراق بهادار در حوزه اوراق بهادار مبتنی بر رمزداراییهای باپشتوانه، وزارت صنعت، معدن و تجارت در حوزه استخراج و برخی ابزارهای مرتبط با مالکیت عین و شورای ملی تأمین مالی تولید در حوزه ابزارهای تأمین مالی و برخی کاربردهای سرمایهگذاری نقشهای تنظیمگری دارند.
در کنار این تقسیم وظایف، کمیته تخصصی رمزداراییها برای پیگیری اجرای تکالیف دستگاهها و بررسی انطباق اقدامات تنظیمگران با قوانین و مصوبات بالادستی تشکیل شده است. هدف از این ساختار، مشخص شدن حدود اختیارات نهادهای مختلف و کاهش موازیکاری در تنظیمگری رمزداراییها عنوان شده است.
ببینید: تقسیم کار تنظیمگری رمزارزها مشخص شد
۱۳ نهاد عضو کارگروه تنظیمگری رمزارز
بر اساس مصوبه، کارگروه موقت تنظیمگری سکوهای تبادل رمزدارایی با حضور نمایندگان تامالاختیار ۱۳ نهاد تشکیل میشود. اعضای این کارگروه شامل مرکز ملی فضای مجازی، دادستانی کل کشور، وزارت اطلاعات، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فراجا، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سازمان بورس و اوراق بهادار، سازمان نظام صنفی رایانهای کشور و اتحادیه کشوری کسبوکارهای فضای مجازی هستند.
کارگروه ۱۸ ماه مسئول تنظیمگری سکوهاست
بر اساس ماده ۲ مصوبه، این کارگروه از تاریخ ابلاغ به مدت ۱۸ ماه مسئولیت تنظیمگری، تدوین ضوابط، صدور مجوز فعالیت و نظارت بر فعالیت سکوهای تبادل رمزدارایی را بر عهده خواهد داشت.
اولویت فعالیت کارگروه، تصویب ضوابط و الزامات فعالیت سکوهای تبادل رمزدارایی، تعیین زمانبندی برای انطباق سکوهای موجود با این الزامات، نظارت بر اجرای مقررات و بسترسازی برای توسعه رمزداراییهایی با کارکرد تأمین مالی و سرمایهگذاری در تولید اعلام شده است.
رویکرد متفاوت نسبت به انواع رمزداراییها
نظامنامه رمزارز برای همه انواع رمزداراییها یک رویکرد یکسان تعریف نکرده است. در این چارچوب، میان رمزداراییهای دارای پشتوانه و شفافیت تراکنش با رمزداراییهای جهانروا تفکیک شده است. برای برخی رمزداراییهای دارای پشتوانه، رویکرد حمایتی و تسهیلگری کسبوکار در نظر گرفته شده و برای رمزداراییهای جهانروا، مدیریت مخاطرات و تنظیمگری کنترلی مورد توجه قرار گرفته است. تشکیل کارگروه تنظیمگری سکوهای تبادل رمزدارایی نیز با هدف تبدیل این چارچوب کلی به ضوابط اجرایی برای فعالیت سکوها انجام شده است.
سازوکار اداره کارگروه و نظارت بر سکوها
بر اساس مصوبه، رئیس کارگروه در نخستین جلسه از میان اعضا و با رأی اکثریت حاضران انتخاب میشود و مسئولیت تعیین دستور جلسات و اداره نشستها را بر عهده دارد. دبیرخانه کارگروه نیز مسئول تنظیم جلسات، ابلاغ مصوبات به دستگاههای مرتبط، پاسخ به استعلامها، ایجاد پیشخوانهای نظارتی برای اعضای کارگروه و تعامل با درگاه ملی مجوزها خواهد بود.
طبق مصوبه، جلسات کارگروه باید بهصورت منظم و حداقل هر دو هفته یکبار برگزار شود و گزارش آن به کمیته تخصصی رمزداراییها ارائه شود.
