روز جهانی خلاقیت و نوآوری هر ساله در تاریخ 21 آوریل جشن گرفته میشود. این روز که دیروز (اول اردیبهشت 1404) برگزار شد، به ابتکار سازمان ملل متحد و با هدف ترویج اهمیت خلاقیت و نوآوری در پیشرفت جوامع و حل چالشهای جهانی تعیین شده است. در ایران نیز این روز به عنوان فرصتی برای توجه به نقش خلاقیت و نوآوری در توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
پیشینه تاریخی
نامگذاری 21 آوریل به عنوان روز جهانی خلاقیت و نوآوری به سال 2001 بازمیگردد، زمانی که مارسی سگال، روانشناس کانادایی، این روز را برای تشویق مردم به استفاده از خلاقیت در حل مسائل پیشنهاد کرد. در سال 2017، مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه 71/284 و با حمایت 80 کشور، این روز را به طور رسمی به رسمیت شناخت. اولین گرامیداشت رسمی آن در 21 آوریل 2018 برگزار شد.
انتخاب تاریخ 21 آوریل به دلیل همزمانی با فصل بهار در نیمکره شمالی است، که نمادی از تجدید، رشد و شکوفایی محسوب میشود. بهار به عنوان فصلی که طبیعت در آن باززایی میشود، با خلاقیت و ایدههای نو همخوانی دارد. برخی منابع نیز این روز را به سالروز تولد لئوناردو داوینچی (15 آوریل 1452) مرتبط میدانند، که به دلیل دستاوردهایش در هنر، علم و اختراع، نمادی از خلاقیت و نوآوری است. همچنین، این تاریخ به طور استراتژیک پیش از روز زمین (22 آوریل) انتخاب شد تا بر اهمیت خلاقیت در پایداری سیاره تأکید کند.
این روز با دلایل ترویج تفکر خلاق، تشویق نوآوری پایدار، ایجاد انگیزه در جوانان و کارآفرینان، نمادگرایی جهانی نامگذاری شده است.
روز جهانی خلاقیت و نوآوری در ایران
در ایران، روز جهانی خلاقیت و نوآوری به طور فزایندهای در میان جامعه استارتاپی، دانشگاهها، مراکز فناوری و صنایع کلیدی خصوصا در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. این روز فرصتی برای ترویج فرهنگ نوآوری و کارآفرینی در کشوری است که با چالشهای اقتصادی و اجتماعی متعددی مواجه است.
امسال نیز رویدادهایی به مناسبت این روز در ایران رخ داد. دیروزشهر مشهد میزبان اولین رویداد خلاقیت و نوآوری «مشهد سامیت» بود که بهپاس بزرگداشت روز جهانی خلاقیت و نوآوری برگزار شد. این رویداد به همت کمیته تخصصی خلاقیت و نوآوری شهرداری کلانشهرهای ایران و با محوریت تقویت خلاقیت و نوآوری در مدیریت شهری برگزار شد و در این روز، 4 مرکز نوآوری تخصصی در مشهد افتتاح شد تا بستری برای توسعه ایدههای نوآورانه فراهم کند.
سید رحمان میرزائیان، رئیس کمیته تخصصی خلاقیت و نوآوری شهرداری کلانشهرهای ایران و مدیرکل دفتر خلاقیت و نوآوری شهری شهرداری مشهد، در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا اظهار کرد: «خلاقیت و نوآوری باید تقویت شود و مرکز ثقل و توجه برنامههای شهری در کشور قرار گیرد.» وی تأکید کرد که نوآوری و خلاقیت موتور پیشران توسعه محسوب میشود و برای دستیابی به پیشرفت شهری و ملی، برنامهریزی در این حوزه ضروری است.
همچنین به مناسبت روز جهانی خلاقیت و نوآوری در اول اردیبهشت 1404، سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، از صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر این مجموعه و پردیس توسعه فناوریهای راهبردی در دانشگاه آزاد اسلامی خمینیشهر بازدید کرد. او درباره این موضوع بیان کرد که تمرکز بر نوآوری لازمه حضور موفق در بازارهای جهانی است و فولاد مبارکه با سرمایهگذاری بیش از 1,200 میلیارد تومان در بیش از 40 شرکت و طرح نوآورانه، پیشرو در توسعه فناوریهای صنعت فولاد است
