تازه‌ترین آمار بانک مرکزی از عملکرد تسهیلات‌دهی شبکه بانکی در هفت ماه ابتدایی سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بانک‌ها در این دوره ۹ هزار و ۲۴۱ همت تسهیلات پرداخت کرده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۶۵.۹ درصد افزایش دارد. با این حال، بررسی جزئیات آمار نشان می‌دهد بخش عمده این منابع به تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌ها اختصاص یافته و سهم تسهیلات پرداختی به خانوارها، حتی با احتساب کارت‌های اعتباری، فاصله قابل‌توجهی با سهم کسبوکارها دارد. از سوی دیگر، تمرکز تسهیلات سرمایه در گردش در بخش صنعت و معدن و سهم بالای خرید کالای شخصی در تسهیلات خانوار، دو ویژگی مهم ترکیب اعتبارات بانکی در این دوره است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی بانک مرکزی در ۱۴ آبان ۱۴۰۵، مجموع تسهیلات پرداختی شبکه بانکی طی هفت ماه نخست سال به ۹۲ هزار و ۴۱۲.۶ هزار میلیارد ریال رسیده است. این رقم در دوره مشابه سال قبل ۵۵ هزار و ۷۱۴.۳ هزار میلیارد ریال بوده و بنابراین حجم تسهیلات پرداختی در یک سال حدود ۳۶ هزار و ۶۹۸.۳ هزار میلیارد ریال افزایش یافته است.
| مقطع | تسهیلات خرد | کارت‌های اعتباری | جمع کل |
|---|---|---|---|
| ۷ ماه ابتدایی ۱۴۰۵ | ۱۵٬۳۵۳٫۶ | ۷۲۷٫۲ | ۱۶٬۰۸۰٫۸ |
از کل تسهیلات پرداختی، ۷ هزار و ۱۴۹.۹ همت به صاحبان کسب‌وکار و ۲ هزار و ۹۱.۴ همت به مصرف‌کنندگان نهایی یا خانوارها اختصاص یافته است. به این ترتیب، ۷۷.۴ درصد تسهیلات به کسبوکارها و ۲۲.۶ درصد به خانوارها رسیده است.
ترکیب تسهیلات؛ ۷۷ درصد برای کسبوکارها
در ترکیب تسهیلات پرداختی به کسبوکارها، تأمین سرمایه در گردش با اختلاف در جایگاه نخست قرار دارد. بانک‌ها در هفت ماه نخست سال ۶ هزار و ۴۹.۵ همت برای این هدف پرداخت کرده‌اند. این رقم معادل ۸۴.۶ درصد کل تسهیلات اختصاص‌یافته به صاحبان کسب‌وکار است. به بیان دیگر، از هر ۱۰۰ تومان تسهیلاتی که به بنگاه‌ها پرداخت شده، حدود ۸۴ تومان برای تأمین سرمایه در گردش بوده است.
تسهیلات کسبوکارها و سرمایه در گردش
هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵
هر حلقه یک شاخص مستقل با مبنای محاسبه متفاوت را نمایش می‌دهد.
بخوانید: شبکه بانکی در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ بیش از ۷۲۳۰ همت تسهیلات پرداخت کرد
پس از سرمایه در گردش، ایجاد کسب‌وکار با ۶۴۶.۲ همت، توسعه با ۲۹۰ همت و سایر اهداف با سهم‌های به‌مراتب کمتر قرار دارند. این ترکیب نشان می‌دهد بخش عمده اعتبار بانکی تخصیص‌یافته به بنگاه‌ها در طبقه تأمین نیازهای جاری فعالیت اقتصادی ثبت شده است.
در بررسی بخشی تسهیلات نیز صنعت و معدن بیشترین سهم را دارد. از مجموع ۷ هزار و ۱۴۹.۹ همت تسهیلات پرداختی به کسبوکارها، ۳ هزار و ۲۱۲.۹ همت به صنعت و معدن اختصاص یافته است. این بخش به‌تنهایی ۴۴.۹ درصد تسهیلات بنگاه‌ها را دریافت کرده است. پس از آن، بخش خدمات با ۲ هزار و ۴۲۶.۶ همت و سهم ۳۳.۹ درصدی و بخش بازرگانی با ۹۴۱.۵ همت و سهم ۱۳.۲ درصدی قرار دارند.
تسهیلات بانکی به کدام بخش‌های اقتصادی رسید؟
توزیع تسهیلات کسبوکارها در هفت ماه نخست ۱۴۰۵
نکته مهم‌تر درباره صنعت و معدن، سهم این بخش از تسهیلات سرمایه در گردش است. بر اساس داده‌های جدول بانک مرکزی، ۲ هزار و ۸۵۰.۸ همت از تسهیلات این بخش برای تأمین سرمایه در گردش پرداخت شده؛ رقمی معادل ۸۸.۷ درصد کل تسهیلات دریافتی صنعت و معدن. همچنین این رقم حدود ۴۷.۱ درصد از کل منابع پرداخت‌شده برای سرمایه در گردش در تمام بخش‌های اقتصادی را تشکیل می‌دهد.
سهم خانوارها؛ خرید کالای شخصی و تسهیلات ضروری در صدر
در سمت خانوار، تصویر توزیع تسهیلات متفاوت است. از مجموع ۲ هزار و ۹۱.۴ همت تسهیلات پرداختی به مصرف‌کنندگان نهایی، بیشترین مبلغ به خرید کالای شخصی اختصاص یافته است. این سرفصل با ۸۹۳.۷ همت، ۴۲.۷ درصد تسهیلات خانوار را در بر می‌گیرد.
تسهیلات قرض‌الحسنه ضروری با ۷۴۳.۱ همت و سهم ۳۵.۵ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. پس از آن، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج با ۱۶۹.۴ همت و سهم ۸.۱ درصدی دیده می‌شود. این سه سرفصل روی‌هم حدود ۸۶.۳ درصد تسهیلات پرداختی به خانوارها را شامل می‌شوند.
بخوانید: بیش از ۵ هزار و ۵۰۰ همت تسهیلات توسط شبکه بانکی پرداخت شد
تسهیلات خرید خودرو شخصی با ۵۲.۴ همت، قرض‌الحسنه فرزندآوری با ۳۰.۵ همت، خرید مسکن غیرنوساز با ۷۹.۲ همت و خرید مسکن نوساز با ۶۳.۷ همت از دیگر سرفصل‌های قابل‌توجه در این بخش هستند.
تسهیلات خرد و کارت اعتباری
بانک مرکزی در بخش دیگری از گزارش، تسهیلات خرد را نیز بررسی کرده است. مطابق جدول دوم، ۱۵ هزار و ۳۵۳.۶ هزار میلیارد ریال تسهیلات خرد (با تعریف وام‌های کمتر از ۳ هزار میلیون ریال) پرداخت شده است. همچنین ۷۲۷.۲ هزار میلیارد ریال در قالب کارت اعتباری به متقاضیان اختصاص یافته است. مجموع این دو رقم به ۱۶ هزار و ۸۰.۸ هزار میلیارد ریال می‌رسد.
تسهیلات پرداختی به تفکیک بخش‌های اقتصادی و هدف دریافت
هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ | مبالغ به میلیارد ریال
برای مشاهده تمام ستون‌ها، جدول را به طرفین بکشید.
| هدف دریافت تسهیلات | تسهیلات کسبوکارها | تسهیلات خانوارها | جمع کل | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| کشاورزی | صنعت و معدن | مسکن و ساختمان | بازرگانی | خدمات | متفرقه | کل کسبوکارها | خانوارها | کل تسهیلات | ||||||||||
| مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | مبلغ | سهم از کل | |
منبع: بانک مرکزی، سامانه سمات. مبالغ به میلیارد ریال و درصدها تا یک رقم اعشار نمایش داده شده‌اند.
به این ترتیب، حجم تسهیلات خرد به همراه کارت‌های اعتباری حدود ۱ هزار و ۶۰۸.۱ همت است. سهم تسهیلات خرد بدون کارت اعتباری از کل تسهیلات ۱۶.۶ درصد محاسبه می‌شود. با اضافه شدن کارت‌های اعتباری، سهم مجموع این دو گروه بر اساس ارقام جدول به حدود ۱۷.۴ درصد می‌رسد.
