هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال، که پیشتر با عنوان نمایشگاه بورس، بانک و بیمه شناخته میشد، صبح سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران آغاز به کار کرد. این رویداد تا ۲۹ آبان ادامه دارد و حدود ۲۰۰ مجموعه فعال در حوزههای بانکی، بازار سرمایه، بیمه، سرمایهگذاری و فناوریهای مالی در آن حضور دارند.
نمایشگاه امسال با اختصاص ۳۰ هزار مترمربع فضای نمایشگاهی، از نظر مساحت به بزرگترین دوره خود رسیده است. تغییر عنوان آن از بورس، بانک و بیمه به «نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال» نیز نشاندهنده گسترش دامنه موضوعی این رویداد است؛ تغییری که در سخنان مسئولان حاضر در مراسم افتتاحیه نیز بازتاب داشت.
بخوانید: راهنمای بازدید از فاینکس ۱۴۰۵؛ بانکها، بیمهها و شرکتهای فناوری مالی در کدام غرفهاند؟
در آیین افتتاحیه، سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی؛ حجتالله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار؛ موسی رضایی، رئیسکل بیمه مرکزی؛ امیر باقری، معاون امور بانکی، بیمه و شرکتهای دولتی وزارت اقتصاد؛ حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره مسائل نظام مالی، سرمایهگذاری، تأمین مالی تولید و تحول دیجیتال سخن گفتند.

وزیر اقتصاد: اقتصاد دیجیتال باید به افزایش بهرهوری صنایع کمک کند
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در مراسم افتتاحیه هجدهمین نمایشگاه نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال، ثبات و پیشبینیپذیری اقتصاد را از پیششرطهای افزایش سرمایهگذاری دانست و بر ضرورت اصلاح نظام تأمین مالی تأکید کرد.
او با اشاره به شرایط اقتصادی کشور در ماههای گذشته توضیح داد که سیاستهای دولت ابتدا بر افزایش تابآوری اقتصاد، تداوم فعالیت کسبوکارها و کنترل آثار شوکهای اقتصادی متمرکز بوده است. مدنیزاده همچنین اعلام کرد که با همکاری بانک مرکزی، پس از حدود چهار ماه روند افزایش ماهانه قیمتها کنترل شده و دولت امیدوار است روند کاهشی تورم ادامه پیدا کند.
به گفته وزیر اقتصاد، راهبرد دولت از این پس عبور از سیاست صرفاً تابآوری و حرکت به سمت رشد اقتصادی از مسیر تولید، سرمایهگذاری و افزایش بهرهوری است. او ثبات اقتصادی، اصلاح سیاستهای پولی و ارزی، کنترل کسری بودجه و جلوگیری از رشد بیرویه نقدینگی را از الزامات تحقق این هدف برشمرد.

رونمایی از سازمان سرمایهگذاری ایران و صندوق مولدسازی
مدنیزاده از برنامه وزارت اقتصاد برای افزایش مشارکت بخش خصوصی در جذب سرمایه خبر داد و توضیح داد که با تغییر ساختار سازمان سرمایهگذاری خارجی، «سازمان سرمایهگذاری ایران» شکل گرفته و قرار است تا دو هفته پس از مراسم افتتاحیه رونمایی شود.
به گفته او، این سازمان مسئولیت راهبری برنامههای اصلی سرمایهگذاری کشور را بر عهده خواهد داشت. همچنین امکان فعالیت آژانسهای سرمایهگذاری پیشبینی شده است تا شناسایی و جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی با مشارکت بیشتر بخش خصوصی انجام شود.
وزیر اقتصاد از شناسایی ۸۰۰ فرصت سرمایهگذاری دارای ظرفیت سودآوری و ارزآوری خبر داد. او همچنین اعلام کرد که صندوق مولدسازی داراییها قرار است هفته پس از مراسم رونمایی شود و صندوق تضمین ملی نیز با هدف پشتیبانی از سرمایهگذاری در پروژههای بزرگ پیشبینی شده است.
طرح «رویش» و توسعه ابزارهای تأمین مالی ارزی
یکی دیگر از محورهای سخنان مدنیزاده، بازگرداندن منابع مالی خارجشده از چرخه اقتصاد بود. او توضیح داد که بخشی از منابع مردم در سالهای گذشته به شکل ارز، طلا و رمزارز نگهداری شده و برای استفاده از این ظرفیت در تأمین مالی تولید، توسعه ابزارهای جدید ضروری است.
به گفته وزیر اقتصاد، طرح «رویش» مجموعهای از ابزارهای ارزی را برای بازگرداندن این منابع به فعالیتهای اقتصادی در بر میگیرد. او اعلام کرد که صندوق سرمایهگذاری ارزی در ماه پیش از برگزاری نمایشگاه افتتاح شده و رفع موانع توسعه آن، در کنار پیگیری صندوق پروژههای ارزی و سپردههای ارزی، در دستور کار است.
مدنیزاده همچنین بر فاصلهگرفتن از اقتصاد تکلیفی تأکید کرد. او برای توضیح ناکارآمدی این شیوه به شرایطی اشاره کرد که منابع مالی با نرخهای ۲۳، ۲۷ یا ۳۰ درصد جذب میشوند، اما با نرخ ۱۸ درصد در قالب تسهیلات تخصیص مییابند. از نگاه او، چنین سازوکاری میتواند به زیاندهشدن فعالیتهای اقتصادی منجر شود و تصمیمگیری درباره سرمایهگذاری باید بیش از گذشته به بنگاهها و بخش خصوصی واگذار شود.
پذیرش دومین شرکت اقتصاد دیجیتال در بورس
وزیر اقتصاد در بخش دیگری از سخنانش، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی را از ابزارهای افزایش بهرهوری معرفی کرد. او تأکید کرد که اقتصاد دیجیتال نباید صرفاً صنعتی مستقل در کنار سایر صنایع تلقی شود، بلکه باید از ظرفیت فناوری برای بهبود عملکرد بخشهایی مانند فولاد، معدن و نفت استفاده کرد.
مدنیزاده با اشاره به محدودیتهای ایران در رقابت با کشورهای پیشرو در توسعه برخی فناوریهای هوش مصنوعی توضیح داد که در کاربرد این فناوریها و تحول دیجیتال صنایع داخلی، ظرفیت قابلتوجهی وجود دارد.
او همچنین از تسهیل فرایند پذیرش شرکتهای اقتصاد دیجیتال در بورس خبر داد و اعلام کرد که چند روز پیش از برگزاری نمایشگاه، دومین شرکت فعال در این حوزه در بورس پذیرش شده است. به گفته مدنیزاده، ورود شرکتهای بیشتر اقتصاد دیجیتال به بازار سرمایه میتواند به توسعه فعالیت این کسبوکارها و افزایش بهرهوری کمک کند.
وزیر اقتصاد توسعه حکمرانی مبتنی بر داده را یکی دیگر از برنامههای وزارتخانه برشمرد. او توضیح داد که استفاده مؤثر از دادههای موجود در کشور میتواند هم به کاهش هزینههای دولت کمک کند و هم فرصتهای تازهای برای کسبوکارهای دیجیتال ایجاد کند.
مدنیزاده تأمین مالی مبتنی بر اعتبارسنجی را یکی از کاربردهای این رویکرد دانست؛ مدلی که در آن افراد و بنگاهها میتوانند براساس سوابق و اعتبار خود، با وابستگی کمتر به وثایق سنتی، به خدمات تأمین مالی دسترسی پیدا کنند.
تحول دیجیتال در بیمه، بورس و فرایندهای تجاری
وزیر اقتصاد همچنین به برنامههای تحول دیجیتال در صنعت بیمه اشاره کرد و از آغاز پروژهای گسترده برای الکترونیکیکردن فرایندهای بیمهای، از جمله خدمات مرتبط با بیمه درمان، خبر داد.
او توسعه تحول دیجیتال در سازمان بورس و نهادهای زیرمجموعه آن را نیز از برنامههای وزارت اقتصاد دانست. به گفته مدنیزاده، هدف از این اقدامات، اصلاح فرایندهایی است که تأمین مالی از طریق بازار سرمایه را زمانبر، دشوار و پرهزینه کردهاند.
بخش دیگری از سخنان وزیر اقتصاد به تسهیل تجارت اختصاص داشت. او اعلام کرد که دولت در حال بررسی موانع قانونی و مقرراتی صادرات است و لایحهای نیز برای تسهیل تجارت به مجلس ارسال خواهد شد.
مدنیزاده همچنین از پیشبرد طرح «حمل یکسره کالا» در مرزهای کشور خبر داد. هدف این طرح، کاهش توقف و رسوب کالا در مبادی مرزی و تسریع در عبور محمولههای تجاری است.
وزیر اقتصاد در پایان بر ضرورت همکاری دولت، نظام بانکی، بازار سرمایه، صنعت بیمه و بخش خصوصی تأکید کرد و افزایش سرمایهگذاری و بهرهوری را محور حرکت اقتصاد از مرحله تابآوری به سمت رشد تولید دانست.

سخنگوی دولت: اقتصاد دیجیتال و همکاریهای اکوسیستمی به عبور از چالشها کمک میکنند
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز در مراسم افتتاحیه این نمایشگاه، نوآوری و پذیرش تغییر را از عوامل مهم مواجهه با مسائل اقتصادی دانست.
او با اشاره به ظرفیت اقتصاد دیجیتال تأکید کرد که توسعه فناوری، ایجاد همکاری میان بخشهای مختلف اقتصاد و پیوند زنجیرههای اقتصادی میتواند به شکلگیری فرصتهای تازه سرمایهگذاری کمک کند.
مهاجرانی همچنین بر ضرورت توجه به نقش بازیگران مختلف اکوسیستم اقتصادی تأکید کرد و گفت که استفاده مؤثر از ظرفیتهای نوآورانه به شناخت ذینفعان و طراحی نقش متناسب با توانایی هر بخش نیاز دارد.
سخنگوی دولت ابراز امیدواری کرد که نمایشگاه بتواند از مرحله گردهمایی فعالان اقتصادی فراتر برود و زمینه همکاری و استفاده از توانمندی نخبگان و فعالان اقتصاد دیجیتال را فراهم کند.

معاون وزیر اقتصاد: ۵۸۷۶ همت منابع تجهیز شد، اما سرمایهگذاری به رشد مورد انتظار نرسید
امیر باقری، معاون امور بانکی، بیمه و شرکتهای دولتی وزارت اقتصاد، در مراسم افتتاحیه با ارائه آماری از عملکرد نظام تأمین مالی کشور، بر ضرورت تغییر الگوی تجهیز و تخصیص منابع تأکید کرد.
به گفته او، برای تحقق هدف رشد اقتصادی هشتدرصدی برنامه هفتم توسعه در سال ۱۴۰۴ به حدود هشت هزار همت منابع نیاز بود، اما در عمل ۵۸۷۶ همت تجهیز شد. باقری این موضوع را نشانهای از ضرورت بازنگری در شیوههای تأمین مالی و هدایت منابع به سمت سرمایهگذاری مولد دانست.
او همچنین اعلام کرد که بانکها در هفتماهه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۹ هزار و ۲۴۱ همت تسهیلات پرداخت کردهاند؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۶ درصد افزایش داشته است.
باقری توضیح داد که بخش عمده تسهیلات بانکی به تأمین سرمایه در گردش اختصاص مییابد. این منابع برای تداوم فعالیت بنگاهها ضروریاند، اما پرداخت آنها لزوماً به معنای شکلگیری سرمایهگذاری جدید نیست.
معاون وزیر اقتصاد از رسیدن حجم تأمین مالی زنجیرهای به حدود ۴۰۰ همت در هفتماهه امسال نیز خبر داد. اوراق گام، برات الکترونیک و کارت رفاهی متصل به گام از ابزارهایی بودند که او در تشریح عملکرد تأمین مالی زنجیرهای به آنها اشاره کرد.
باقری استفاده از ظرفیت داراییهای بانکها، مولدسازی اموال مازاد، توسعه ابزارهای بازار سرمایه و افزایش نقش صنعت بیمه در سرمایهگذاری را از مسیرهای اصلاح نظام تأمین مالی برشمرد.

رئیسکل بیمه مرکزی: حذف اسناد کاغذی خسارتهای درمان و خودرو از ابتدای آذر
موسی رضایی، رئیسکل بیمه مرکزی، یکی از محورهای اصلی برنامه تحول صنعت بیمه را دیجیتالیسازی فرایندهای ارائه خدمات و پرداخت خسارت عنوان کرد.
او اعلام کرد که بیش از ۸۰ درصد خسارتهای پرداختی صنعت بیمه به دو حوزه درمان تکمیلی و خودرو مربوط میشود. به گفته رضایی، در برنامه تحول دیجیتال بیمه مرکزی، حذف اسناد کاغذی در فرایند رسیدگی به خسارتهای این حوزهها از ابتدای آذرماه دنبال خواهد شد.
رئیسکل بیمه مرکزی توضیح داد که هدف از این برنامه، الکترونیکیشدن مراحل دریافت و بررسی مدارک، ارزیابی خسارت و پرداخت آن است تا مراجعه حضوری بیمهگذاران و زیاندیدگان کاهش یابد.
او همچنین بر ضرورت گسترش نقش صنعت بیمه در تأمین مالی اقتصاد تأکید کرد و گفت که فعالیت بیمه نباید تنها به پوشش ریسکهای متعارف محدود بماند. از نگاه رضایی، توسعه محصولات بیمهای جدید و افزایش همکاری میان صنعت بیمه و بازار سرمایه میتواند فرصتهای تازهای برای سرمایهگذاری ایجاد کند.
در همین زمینه، او به توسعه بیمههای زندگی متصل به دارایی و ظرفیت طراحی محصولات بیمهای پروژهمحور اشاره کرد.

رئیس سازمان بورس: هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای تازه تأمین مالی تبدیل شده است
حجتالله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در این مراسم بر نقش کیفیت نظام مالی در رشد اقتصادی تأکید کرد.
او توضیح داد که در کنار عواملی مانند زیرساخت و نیروی انسانی، توانایی نظام مالی در شناسایی، تجهیز و تخصیص سرمایه نیز یکی از مؤلفههای مهم توسعه اقتصادی است.
صیدی جذب سرمایههای خرد و هدایت آنها به سمت بنگاهها و پروژههای بزرگ را از ظرفیتهای بازار سرمایه دانست و تأکید کرد که توسعه ابزارهای نوین مالی میتواند به تشکیل سرمایه و تأمین مالی فعالیتهای اقتصادی کمک کند.
رئیس سازمان بورس همچنین به افزایش توجه شرکتهای سرمایهگذاری به فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، اشاره کرد. به گفته او، استفاده از این فناوریها برای شناسایی منابع و تسهیل تأمین مالی در سالهای اخیر مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.
صیدی ابراز امیدواری کرد که نمایشگاه امسال زمینه همکاری مؤثرتر میان ارکان بازار سرمایه، نظام بانکی و سایر بخشهای نظام مالی را فراهم کند.

نایبرئیس مجلس: مسئله اقتصاد فقط کمبود منابع نیست
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، در مراسم افتتاحیه هجدهمین نمایشگاه بر مدیریت بهینه منابع، افزایش بهرهوری و گسترش مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد تأکید کرد.
او با اشاره به هدف رشد اقتصادی هشتدرصدی برنامه هفتم توسعه گفت که تحقق این هدف تنها به افزایش منابع مالی وابسته نیست و نحوه تخصیص و هزینهکرد منابع نیز اهمیت دارد.
حاجیبابایی بر ضرورت تغییر نقش بانکها در اقتصاد تأکید کرد و خواستار آن شد که منابع بانکی بهجای ورود به فعالیتهای غیرمولد، بیشتر در خدمت تولید و سرمایهگذاری قرار گیرند.
او همچنین توسعه بازار سرمایه و فراهمکردن زمینه مشارکت مردم در فعالیتهای اقتصادی را از اولویتهای برنامه هفتم دانست و بر ضرورت واگذاری بیشتر فعالیتهای اقتصادی به بخش خصوصی تأکید کرد.
نایبرئیس مجلس اصلاح ساختار بودجه، شفافیت منابع و مصارف و استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای موجود کشور را از دیگر پیشنیازهای رشد اقتصادی برشمرد.
گسترش دامنه نمایشگاه از صنعت مالی به زیرساختهای دیجیتال
هجدهمین نمایشگاه نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال در شرایطی برگزار میشود که تحول دیجیتال، توسعه ابزارهای تأمین مالی و افزایش نقش بخش خصوصی به محورهای مشترک برنامههای مطرحشده از سوی مسئولان اقتصادی تبدیل شدهاند.
در مراسم افتتاحیه، از یکسو بر ضرورت تغییر الگوی تأمین مالی و افزایش سهم سرمایهگذاری مولد تأکید شد و از سوی دیگر، برنامههایی درباره حذف فرایندهای کاغذی بیمه، گسترش ابزارهای مالی، استفاده از هوش مصنوعی و توسعه دسترسی شرکتهای اقتصاد دیجیتال به بازار سرمایه مطرح شد.
تغییر عنوان نمایشگاه نیز با همین تحولات ارتباط دارد. در دوره هجدهم، علاوه بر بورس، بانک و بیمه، زیرساختهای دیجیتال و فناوریهای مالی جایگاه پررنگتری در چارچوب موضوعی رویداد پیدا کردهاند.
این نمایشگاه تا جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت و شرکتها و نهادهای حاضر در آن، محصولات، خدمات و برنامههای خود را در حوزههای مختلف نظام مالی معرفی میکنند.