بانک دی از راه‌اندازی خدمات چک الکترونیکی در سامانه اینترنت‌بانک «دی‌نت» خبر داد. با فعال‌شدن این سرویس، مشتریان حقیقی دارای حساب جاری می‌توانند چک الکترونیکی صادر کنند، آن را به دیگران انتقال دهند و در سررسید، بدون مراجعه به شعبه برای وصول آن اقدام کنند. استفاده از این خدمات مستلزم دریافت دسته‌چک الکترونیکی و توکن سخت‌افزاری امضای دیجیتال است.
نسخه جدید سامانه اینترنت‌بانک این بانک (دی‌نت) به خدمات چک الکترونیکی مجهز شده است. این خدمات در چارچوب توسعه استفاده از چک دیجیتال در شبکه بانکی ارائه می‌شود و مشتریان حقیقی بانک دی می‌توانند بخشی از عملیات مربوط به چک را بدون مراجعه به شعبه انجام دهند.
چک الکترونیکی از نظر اعتبار قانونی، مشابه چک کاغذی است، با این تفاوت که صدور و گردش آن در بستر الکترونیکی انجام می‌شود و به‌جای امضای دستی، از امضای دیجیتال استفاده می‌کند. حذف نسخه فیزیکی چک می‌تواند خطر مفقودی، سرقت و دستکاری اسناد را کاهش دهد.
بخوانید: بانک دی از «نُوینو» رونمایی کرد
چه خدماتی در سامانه دی‌نت فعال شده است؟
بر اساس اعلام بانک دی، امکانات جدید اینترنت‌بانک دی‌نت شامل صدور، انتقال، عودت، واگذاری و وصول چک الکترونیکی است.
مشتریان دارای دسته‌چک الکترونیکی می‌توانند با استفاده از امضای دیجیتال، چک صادر کنند و آن را در بستر اینترنت‌بانک به اشخاص دیگر انتقال دهند. امکان عودت چک نیز در این سامانه پیش‌بینی شده است.
یکی دیگر از امکانات این سرویس، وصول غیرحضوری چک در تاریخ سررسید یا پس از آن است. بانک دی اعلام کرده که دارندگان چک‌های الکترونیکی صادرشده توسط این بانک می‌توانند در زمان سررسید، بدون مراجعه به شعبه، برای نقدکردن چک اقدام کنند. به گفته این بانک، کارسازی مبلغ چک در حساب دارنده به‌صورت لحظه‌ای انجام می‌شود.
همچنین امکان ثبت درخواست واگذاری چک پیش از تاریخ سررسید و انصراف از درخواست وصول فراهم شده است.
بخوانید: استفاده از رمز یکبار مصرف در انتقال چک‌های صیادی الزامی شد
شرایط دریافت و فعال‌سازی چک الکترونیکی بانک دی
برای استفاده از این خدمات، مشتریان حقیقی باید حساب جاری بانک دی داشته باشند و مراحل مربوط به دریافت دسته‌چک الکترونیکی و فعال‌سازی امضای دیجیتال را انجام دهند.
بر اساس راهنمای منتشرشده توسط بانک دی، متقاضیان ابتدا باید اطلاعات محل سکونت و کدپستی خود را در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت کنند. این اطلاعات باید با نشانی ثبت‌شده در سامانه بانکداری متمرکز بانک دی مطابقت داشته باشد.
در مرحله بعد، مشتری باید حساب جاری بانک دی و نام کاربری اینترنت‌بانک دی‌نت داشته باشد. دریافت نام کاربری از طریق مراجعه حضوری به شعب یا استفاده از گزینه ثبت‌نام و فراموشی رمز عبور در دی‌نت امکان‌پذیر است.
دریافت توکن سخت‌افزاری امضای دیجیتال نماد یکی دیگر از پیش‌نیازهای استفاده از چک الکترونیکی است. متقاضیان باید از طریق سامانه نوبت‌دهی نماد نوبت دریافت کنند و با ارائه مدارک هویتی به نمایندگی شرکت فرادیس البرز مراجعه کنند. دریافت این توکن مستلزم پرداخت کارمزد است و به گفته بانک دی، توکن نماد در تمام بانک‌های کشور اعتبار دارد.
پس از دریافت توکن، مشتری باید درخواست صدور دسته‌چک الکترونیکی را در یکی از شعب بانک دی ثبت کند. شعبه پس از انجام استعلام‌های لازم، درخواست را به سامانه صیاد بانک مرکزی ارسال می‌کند.
در آخرین مرحله، نرم‌افزار نماد باید روی رایانه یا لپ‌تاپ مشتری نصب و پیکربندی شود. پس از اتصال توکن سخت‌افزاری و ورود به سامانه دی‌نت، خدمات جدید از طریق منوی «دسته‌چک‌های الکترونیکی» در دسترس قرار می‌گیرد.
به این ترتیب، عملیات صدور، انتقال و وصول چک در بستر اینترنت‌بانک انجام می‌شود، اما دریافت توکن سخت‌افزاری و ثبت درخواست دسته‌چک الکترونیکی همچنان به مراجعه حضوری نیاز دارد.
وضعیت واگذاری چک‌های الکترونیکی سایر بانک‌ها
بانک دی اعلام کرده که در مرحله فعلی، امکان نقدکردن و واگذاری چک‌های الکترونیکی صادرشده توسط خود این بانک در سامانه دی‌نت فراهم است.
سرویس واگذاری غیرحضوری چک‌های الکترونیکی صادرشده توسط سایر بانک‌ها نیز در دست توسعه زیرساختی قرار دارد. تا زمان فعال‌شدن این قابلیت، مشتریان برای واگذاری چک‌های الکترونیکی متعلق به سایر بانک‌ها باید به شعب بانک دی مراجعه کنند.
بخوانید: استفاده از رمز یکبار مصرف در انتقال چک‌های صیادی الزامی شد
توسعه خدمات چک دیجیتال در شبکه بانکی
راه‌اندازی سرویس چک الکترونیکی بانک دی در چارچوب برنامه بانک مرکزی برای گسترش استفاده از چک‌های دیجیتال و کاهش وابستگی به چک‌های کاغذی انجام شده است.
بانک مرکزی از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ اجرای نقشه راه توسعه چک الکترونیکی را آغاز کرده است. بر اساس این برنامه، بانک‌ها موظف‌اند تا پایان آذرماه ۱۴۰۵، نسبت دسته‌چک‌های الکترونیکی صادرشده به مجموع دسته‌چک‌های صادره و همچنین نسبت واگذاری غیرحضوری چک‌های الکترونیکی به کل چک‌های الکترونیکی واگذارشده در چکاوک را به ۲۵ درصد برسانند. اهداف این دو شاخص در مراحل بعدی به ۴۰، ۶۰ و در نهایت ۸۰ درصد تا پایان تیرماه ۱۴۰۶ افزایش خواهد یافت.
پیش‌تر، در گزارشی که راه پرداخت در ۳۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ بر اساس اطلاعات بانک مرکزی منتشر کرده بود، بانک دی در فهرست بانک‌هایی قرار داشت که زنجیره کامل صدور تا وصول غیرحضوری چک دیجیتال را ارائه نمی‌کردند.
با فعال‌شدن خدمات جدید دی‌نت، امکان انجام بخشی از چرخه عملیات چک الکترونیکی برای مشتریان حقیقی بانک دی فراهم شده است. این اقدام در ادامه توسعه ابزارهای پرداخت دیجیتال و گسترش خدمات غیرحضوری در شبکه بانکی انجام می‌شود.
