قانون جهش تولید دانش‌بنیان چه امتیازهایی برای شرکت‌ها دارد؟ راهنمای ۲۰ ماده و آیین‌نامه‌های اجرایی

معیارهای تعیین اولویت: اقلام با ارزبری بیش از یک میلیون دلار، آسیب‌پذیری تأمین از خارج، تناسب واردات با تحولات فناوری، ظرفیت بازار داخلی و صادراتی و اهمیت محصول در حوزه امنیت غذایی، دفاع، سلامت، صنعت و امنیت کشور.

تبصره قانون: نهادهای عمومی غیردولتی مجازند بخشی از درآمد یا امکانات خود را از طریق قراردادهای مشارکت و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور به تولید اقلام راهبردی اختصاص دهند.

مقررات اجرایی: دستگاه‌های اجرایی باید برنامه حمایت از تولید دانش‌بنیان را تدوین و سالانه به‌روزرسانی کنند. آیین‌نامه اجرایی به خرید تضمینی، تولید بار اول، توسعه استانداردها، زیرساخت‌های آزمایشگاهی، تسهیل امور گمرکی و استفاده از اعتبار اسنادی داخلی نیز پرداخته است.

دستورالعمل مرتبط، سازوکار شناسایی و تصویب موضوعات اولویت‌دار ملی و طرح‌های مصوب شورای راهبری را مشخص می‌کند.

تبصره اول: معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور به ترکیب اعضای ثابت ستاد تسهیل و رفع موانع تولید اضافه شده است.

تبصره دوم: مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست‌جمهوری به‌عنوان مؤسسه‌ای دولتی و با استفاده از امکانات و نیروی انسانی موجود، زیر نظر نهاد ریاست‌جمهوری تشکیل می‌شود. فعالیت این مرکز باید با رعایت مصوبات شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان انجام شود.

اساسنامه این مرکز باید حداکثر ظرف سه ماه پس از ابلاغ قانون تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد.

تبصره قانون: دولت موظف است پس از تأمین هزینه‌های اجرای قانون از محل منابع حاصل از این ماده، منابع مازاد را با رعایت مقررات بودجه‌ای برای افزایش سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی اختصاص دهد.

اولویت تخصیص منابع: این منابع باید با اولویت تولید بار اول، ارتقای توانمندی فناورانه داخلی، ساخت ماشین‌آلات خطوط تولید و طراحی مهندسی، در قالب تسهیلات و سرمایه‌گذاری تخصیص یابند.

بندهای الف و ب؛ ضمانت‌نامه‌ها: پذیرش ضمانت‌نامه صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق ضمانت صادرات و صندوق‌های غیردولتی پژوهش و فناوری در تضامین گمرکی با رعایت اعتبارسنجی پیش‌بینی شده است. دستگاه‌ها، بانک‌ها و نهادهای مشمول نیز مجازند ضمانت‌نامه‌های مقرر را برای معاملات، پیش‌پرداخت و حسن انجام کار بپذیرند.

بند پ؛ مطالبات قطعی: دستگاه‌های مشمول مکلف‌اند در صورت درخواست شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور واجد شرایط، مطالبات قطعی تأییدشده آن‌ها را به‌عنوان تضمین بپذیرند و به همان میزان، مطالبات را تا زمان انجام تعهدات مسدود کنند. اگر مبلغ مطالبات کافی نباشد، ضمانت‌نامه فقط برای مبلغ کسری ارائه می‌شود.

طبق آیین‌نامه اجرایی، دستگاه کارفرما موظف است پس از تکمیل کاربرگ مربوط، میزان مطالبات قطعی را حداکثر ظرف هفت روز کاری به دستگاه پذیرنده اعلام کند.

بند ت: قراردادهای مرتبط با تولید محصولات دانش‌بنیان در اجرای احکام قطعی علیه دستگاه‌های اجرایی، در چارچوب حکم مقرر در قانون، در اولویت قرار می‌گیرند.

بند ث: مقررات مرتبط با وصول مطالبات صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های غیردولتی پژوهش و فناوری اصلاح شده است.

بند ج: افزایش ۳۰ هزار میلیارد ریالی سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی پیش‌بینی شده است.

بند چ: صدور سند مالکیت اعیانی برای ساختمان‌های احداث‌شده توسط بخش خصوصی و تعاونی در اراضی پارک‌های علم و فناوری پیش‌بینی شده است. بهره‌برداری و واگذاری حقوق مربوط به اراضی پارک‌ها باید با رعایت محدودیت کاربری و مأموریت پارک انجام شود.

شرط واگذاری: دریافت رضایت کتبی مؤلف، پدیدآورنده، مخترع و سایر دارندگان حق، همراه با رعایت ملاحظات امنیتی و محرمانگی الزامی است.

حقوق صاحبان آثار: سهم صاحبان حقوق از دارایی‌های فکری و دستاوردهای پژوهشی باید مطابق آیین‌نامه مشخص شود.

شرایط بهره‌برداری: واگذاری بلاعوض به افراد فعال در پروژه یا شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور واجد شرایط، با تأیید بالاترین مقام دستگاه و تحقق شرایطی مانند داشتن فعالیت مرتبط یا برنامه تجاری‌سازی تأییدشده امکان‌پذیر است.

مالکیت فکری: طبق تعریف آیین‌نامه، در اختیار گذاشتن دارایی فکری می‌تواند در قالب اعطای اجازه بهره‌برداری باشد و لزوماً به معنای انتقال مالکیت آن نیست.

ثبت اطلاعات: دستگاه‌ها موظف‌اند اطلاعات دستاوردهای پژوهشی مشمول را در سامانه نظام ایده‌ها و نیازها (نان) ثبت کنند.

بند الف؛ دفاتر شرکت‌ها: با اصلاح تبصره بند ۲۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری، دفتر شرکت‌های دانش‌بنیان به مواردی اضافه شده است که دایر کردن آن‌ها توسط مالک، استفاده تجاری محسوب نمی‌شود.

بند ب؛ املاک دستگاه‌ها: مطابق آیین‌نامه اجرایی، دستگاه‌ها فهرست املاک قابل بهره‌برداری را از طریق سامانه سادا اعلام می‌کنند. متقاضی باید درخواست خود را همراه با طرح توجیهی به کارگروه استانی ارائه کند.

درخواست‌ها بر اساس معیارهایی مانند اهمیت فعالیت، تناسب با مأموریت دستگاه، نیاز متقاضی و عملکرد اقتصادی ارزیابی می‌شوند. در موارد مقرر، واگذاری حق استفاده موقت یا اجاره تا سقف ده سال امکان‌پذیر است؛ مالکیت منتقل نمی‌شود و تغییر کاربری ممنوع است.

تبصره؛ واحدهای خلاق: واحدهای خلاق شامل اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی فعال در صنایع فرهنگی و علوم انسانی و اجتماعی هستند که محصولات یا خدمات نوآورانه ارائه می‌کنند. آیین‌نامه توسعه زیست‌بوم واحدهای خلاق، شرایط احراز صلاحیت و حمایت‌هایی مانند توانمندسازی، تجاری‌سازی، استقرار و تسهیلات را مشخص کرده است.

بندهای پ و ت: مقررات مربوط به پارک‌های علم و فناوری و واحدهای فناور اصلاح شده و وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، حسب وظایف قانونی، مکلف به صدور مجوز پردیس‌های استانی پارک علم و فناوری برای مجموعه‌های واجد شرایط شده‌اند.

حمایت‌های بیمه‌ای: در بند ۱۹ بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه‌کاران سازمان تأمین اجتماعی، نحوه محاسبه حق بیمه و صدور مفاصاحساب قراردادهای پیمانکاری مرتبط با فعالیت‌های دانش‌بنیان مشخص شده است.

در قراردادهای دارای موضوع دانش‌بنیان تأییدشده، با معرفی معاونت علمی، حق بیمه بر اساس فهرست‌های بیمه ارسالی و بازرسی محاسبه می‌شود. مفاصاحساب نیز با رعایت ضوابط و در صورت نداشتن بدهی قطعی صادر خواهد شد.

حمایت‌های مالیاتی: کتاب، بند «س» ماده ۱۳۲ قانون مالیات‌های مستقیم را درباره حمایت مشروط از هزینه‌های تحقیقاتی و پژوهشی مرتبط درج کرده است.

دامنه شمول: حمایت‌های این ماده به قراردادها و فعالیت‌های دارای شرایط مقرر مربوط می‌شوند و به معنای معافیت بدون شرط همه قراردادها یا تمام درآمدهای شرکت‌های دانش‌بنیان نیستند.

شورای راهبری: ریاست شورا با رئیس‌جمهور و نایب‌رئیسی با معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور است. وزرای مرتبط و چهار نماینده منتخب کمیسیون‌های مجلس به‌عنوان ناظر در ترکیب شورا حضور دارند.

دبیرخانه شورا: دبیرخانه در معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری تشکیل می‌شود و جلسات شورا باید حداقل ماهی یک بار برگزار شود.

حمایت‌ها: مزایا و تسهیلات دانش‌بنیان باید با اهداف قانون و ویژگی‌های شرکت‌ها منطبق باشند. دستگاه‌های مجری موظف‌اند حمایت‌های خود را به شورا اطلاع دهند.

صندوق نوآوری و شکوفایی: جایگاه صندوق در ارتباط با شورای راهبری اصلاح شده است. کتاب همچنین اصلاحات اساسنامه صندوق و مقررات صندوق‌های پژوهش و فناوری را ارائه می‌کند.

واحدهای فناور: ضوابط برخورداری واحدهای فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری از حمایت‌های قانونی در مقررات این بخش آمده است.

کارکنان پارک‌ها: مطابق اصلاح ماده ۱۰ قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و آیین‌نامه اجرایی آن، کارکنان شاغل در پارک‌های علم و فناوری مشمول مقررات ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم هستند. تأیید فهرست و محل فعالیت کارکنان بر عهده رئیس پارک مربوط است.

تشکیل شعب: بر اساس دستورالعمل مصوب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲، در مراکز استان‌ها حداقل یکی از شعب دادگاه نخستین، دادگاه تجدیدنظر و شورای حل اختلاف برای رسیدگی به اختلافات حوزه علم و فناوری اختصاص می‌یابد.

انتخاب قضات: قضات و اعضای شعب تخصصی حتی‌المقدور از میان افراد آشنا با فعالیت‌های علمی و فناوری انتخاب می‌شوند.

موضوع اختلافات: اختلافات مرتبط با فناوری، مالکیت و انتقال فناوری، سرمایه‌گذاری، مشارکت، تجاری‌سازی و فعالیت اشخاص دانش‌بنیان و فناور در محدوده این دستورالعمل قرار می‌گیرند.

دیگر احکام: دستورالعمل به آموزش قضات و کارکنان، تنظیم و ترویج قراردادهای یکسان‌سازی‌شده و فراهم‌کردن زیرساخت‌های لازم برای رسیدگی تخصصی نیز پرداخته است.

بند الف؛ تولید بار اول: خرید بدون مناقصه به تشخیص بالاترین مقام دستگاه اجرایی متقاضی و تأیید کارگروهی متشکل از نمایندگان معاونت علمی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و دستگاه متقاضی وابسته است.

پیش‌پرداخت قرارداد: مبلغ پیش‌پرداخت با تأیید کارگروه می‌تواند تا ۵۰ درصد مبلغ اولیه قرارداد یا به میزانی که تحقق قرارداد منوط به آن است افزایش یابد.

مدارک درخواست: دستگاه متقاضی باید اطلاعات فنی محصول، دلایل نیاز به تولید بار اول، مشخصات شرکت منتخب و مدل قرارداد را همراه با مستندات مقرر به کارگروه ارائه کند.

سقف قراردادها: دستورالعمل تولید بار اول، سقف قراردادها را در حوزه انرژی تا ۵۰۰ برابر و در سایر حوزه‌ها تا ۲۵۰ برابر سقف نصاب معاملات متوسط تعیین کرده است.

بند ب؛ بازارسازی: وزارت علوم موظف است سالانه فهرست مجموعه‌های دانش‌بنیان، فناور و خلاق مشمول و محصولات آن‌ها را اعلام کند. دستگاه‌های اجرایی مرکزی نیز باید برای تجمیع تقاضا و تسهیل خرید برنامه‌ریزی کنند.

بند پ؛ جلوگیری از رقابت: پس از ورود سرمایه‌گذار خصوصی به تولید اقلام راهبردی و اعلام کتبی موضوع، اقدامات دستگاه‌های دولتی و عمومی نباید در شرایط مقرر موجب رقابت با مجموعه‌های دانش‌بنیان و فناور شود. تشخیص مصداق رقابت بر عهده شورای راهبری است.

بند الف؛ مالیات صادرات: عبارت «و کالاهای واسطه‌ای نیمه‌خام» به ماده ۱۴۱ قانون مالیات‌های مستقیم اضافه شده است.

بند ب؛ اعتبار مالیاتی تحقیق‌وتوسعه: معادل هزینه‌های تأییدشده طرح‌های تحقیق‌وتوسعه به‌عنوان اعتبار مالیاتی با قابلیت انتقال به سنوات بعد تعیین می‌شود و از مالیات قطعی سال انجام هزینه یا سال‌های آینده کسر خواهد شد.

شرکت‌ها و مؤسسات تولیدی یا خدماتی دارای پروانه بهره‌برداری یا مجوز فعالیت می‌توانند مطابق آیین‌نامه مشمول این حمایت باشند.

طرح باید با هدف تولید محصول یا خدمت جدید، ارتقای محصول یا خدمت موجود یا بهبود فرایند تولید و عملیات با استفاده از فناوری و نوآوری تعریف و تأیید شود.

هزینه‌های قابل بررسی: هزینه نیروی انسانی، مواد، ملزومات، تجهیزات و خدمات مورد نیاز تحقیق‌وتوسعه در شرایط مقرر قابل بررسی است. هزینه‌ها باید مستند و در سرفصل‌های جداگانه ثبت شوند. خرید زمین و ساختمان از سرفصل‌های قابل پذیرش نیست.

بند پ؛ کمک‌های بلاعوض: کمک‌های بلاعوض دولتی به شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری با هدف توسعه فناوری، به موارد معاف از مالیات موضوع ماده ۱۲۷ قانون مالیات‌های مستقیم اضافه شده است.

بند ت؛ اعتبار مالیاتی سرمایه‌گذاری: حداکثر ۳۰ درصد سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های واجد شرایط در شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و فناور می‌تواند مطابق ضوابط به اعتبار مالیاتی تبدیل شود.

سرمایه‌گذاری غیرمستقیم شرکت‌های مشمول در تأسیس یا افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری و صندوق‌ها و نهادهای سرمایه‌گذاری تأییدشده نیز طبق آیین‌نامه مشمول حمایت مقرر است.

محدودیت‌ها: استفاده هم‌زمان یا تکراری از برخی حمایت‌های مالیاتی، پذیرش دوباره یک هزینه و ارائه هزینه‌های خلاف واقع تابع محدودیت‌ها و ضمانت‌اجراهای مندرج در آیین‌نامه‌هاست.

آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های این بخش، نحوه تأیید طرح، بررسی هزینه‌کرد، تخصیص اعتبار و نظارت بر اجرای حمایت‌ها را مشخص کرده‌اند.

بند الف: استانداران موظف‌اند منابع و اختیارات استان را با اولویت تقویت فعالیت‌های نوآورانه، شناسایی مسائل بومی و استفاده از ظرفیت مجموعه‌های دانش‌بنیان و فناور به کار بگیرند.

بند ب: رئیس پارک علم و فناوری استانی با معرفی وزیر مربوط به ترکیب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان اضافه شده است.

بند پ: حمایت از تجاری‌سازی فناوری‌های راهبردی، تقویت تحقیق‌وتوسعه بنگاه‌های بزرگ، استفاده از طرح‌های توسعه‌ای و خریدهای دولتی برای بازارسازی محصولات دانش‌بنیان به وظایف شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان اضافه شده است.

بند ت: صندوق‌های غیردولتی پژوهش و فناوری به فهرست صندوق‌های مشمول در تبصره مربوط از قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور اضافه شده‌اند تا امکان حمایت از افزایش سرمایه آن‌ها در چارچوب مقررات اعتبارات استانی فراهم شود.

اولویت همکاری: همکاری با دانشگاه یا مرکز پژوهشی واقع در استان محل استقرار صنعت یا واحد تولیدی، در قانون در اولویت قرار دارد.

شیوه‌نامه اجرایی: شرکت باید اطلاعات طرح شامل اهداف، خروجی‌های مورد انتظار، برنامه زمان‌بندی، سوابق مجری، برنامه تجاری‌سازی و سرفصل‌های هزینه را ارائه کند.

طرح طبق ضوابط تحقیق‌وتوسعه ارزیابی می‌شود و در صورت تأیید، سقف هزینه‌کرد و برنامه زمان‌بندی آن مشخص خواهد شد.

نظارت و هزینه‌ها: گزارش پیشرفت طرح باید هر شش ماه ارائه شود. هزینه‌های نیروی انسانی، تجهیزات، اجرای طرح و هزینه‌های سربار در حدود و شرایط شیوه‌نامه قابل بررسی هستند.

کارگروه ارتباط با صنعت: دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی موظف‌اند با حضور نمایندگان صنعت یا واحدهای تولیدی و با اولویت استان محل استقرار، کارگروه ارتباط با صنعت و معدن تشکیل دهند.

تبصره اول: سازمان توسعه و سرمایه‌گذاری با تصویب هیئت امنا و زیر نظر رئیس دانشگاه، مؤسسه، جهاد دانشگاهی یا پارک علم و فناوری فعالیت می‌کند. صددرصد مالکیت آن متعلق به همان مجموعه است.

تبصره دوم: درآمد سازمان باید با رعایت اصول ۵۲ و ۵۳ قانون اساسی، منحصراً در راستای تحقق اهداف مجموعه مؤسس مصرف شود.

تبصره سوم: اساسنامه سازمان شامل ارکان، وظایف، اختیارات، نحوه فعالیت، مدیریت و نظارت باید مطابق قانون تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد.

شرایط نماینده حقوقی: فرد معرفی‌شده باید دست‌کم یکی از شرایط زیر را داشته باشد:

• مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته حقوق؛
• دو سال سابقه کار قضایی، وکالت یا مشاوره حقوقی، مشروط به نداشتن محرومیت قبلی از اشتغال به قضاوت یا وکالت.

تبصره قانون: ارائه معرفی‌نامه نمایندگی حقوقی به مرجع قضایی الزامی است.

در کتاب، ماده ۳۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز در کنار این حکم درج شده است.

تخصیص منابع: مطابق قانون، مبالغ دریافتی از صنایع مشمول به شرح زیر تخصیص می‌یابد:

• ۵۰ درصد برای خرید تضمینی برق تجدیدپذیر؛
• ۲۵ درصد برای حمایت از آزمایشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها و سایر فعالیت‌های مرتبط با توسعه برق؛
• ۲۵ درصد برای پرداخت تسهیلات کم‌بهره به بخش خصوصی جهت احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر کوچک‌مقیاس.

روش‌های تأمین برق: آیین‌نامه اجرایی، امکان تأمین سهم مقرر از طریق احداث نیروگاه، خرید برق تجدیدپذیر در بورس انرژی یا قرارداد دوجانبه را در شرایط تعیین‌شده توضیح داده است.

تعریف نیروگاه کوچک‌مقیاس: در آیین‌نامه، نیروگاه تجدیدپذیر کوچک‌مقیاس نیروگاهی با ظرفیت حداکثر سه هزار کیلووات تعریف شده است.

اجرای تکالیف: آیین‌نامه، وظایف وزارت نیرو، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق و سایر دستگاه‌های مرتبط را در محاسبه میزان برق و اجرای احکام این ماده مشخص کرده است.

بند الف؛ بازار سرمایه: صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی مجازند به‌عنوان رکن ضامن در تأمین مالی بازار سرمایه فعالیت کنند.

سازمان بورس و اوراق بهادار موظف است زمینه انتشار صکوک برای طرح‌های فناورانه و سرمایه‌گذاری صندوق‌های دارای مجوز در نهادهای مالی فعال در حوزه فناوری را تسهیل کند.

آیین‌نامه اجرایی این بند، حدود و شرایط مربوط به فعالیت صندوق‌ها و سرمایه‌گذاری در نهادهای مالی حوزه فناوری را مشخص کرده است.

بند ب؛ صادرات: دستگاه‌های متولی کمک‌های فنی و اعتباری خارجی موظف‌اند این کمک‌ها را با هدف توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان اختصاص دهند. آیین‌نامه این بند، نحوه همکاری دستگاه‌ها برای توسعه صادرات و شناسایی فرصت‌های صادراتی را پیش‌بینی کرده است.

بند پ؛ تبادل اطلاعات: بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی موظف‌اند با رعایت محرمانگی، داده‌های مرتبط با فعالیت شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و فناور را به‌صورت الکترونیکی و برخط برای معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی فراهم کنند.

بند ت؛ سرمایه‌گذاری سازمان‌های توسعه‌ای: سازمان‌های توسعه‌ای می‌توانند در چارچوب مقررات، به‌صورت مستقیم، از طریق بازار سرمایه یا به‌صورت غیرمستقیم از طریق عاملیت صندوق نوآوری و شکوفایی، در طرح‌های فناورانه مصوب شورای راهبری سرمایه‌گذاری کنند.

بند الف؛ سرمایه‌گذاری مشترک: سرمایه‌گذاری مشترک بانک‌ها و مؤسسات اعتباری با صندوق نوآوری و شکوفایی در طرح‌های مصوب شورای راهبری، فعالیت بانکی تلقی می‌شود.

شیوه سرمایه‌گذاری: دستورالعمل اجرایی بند «الف»، مشارکت مستقیم و غیرمستقیم را با توجه به موضوعات اولویت‌دار ملی و طرح‌های مصوب پیش‌بینی کرده است.

تعمیق فناوری، تحقیق‌وتوسعه، تکمیل زنجیره ارزش و استفاده از توان شرکت‌های دانش‌بنیان از موضوعات مورد توجه در ارزیابی طرح‌ها هستند.

ضوابط سرمایه‌گذاری: مؤسسات اعتباری باید حدود سرمایه‌گذاری، کنترل ریسک و الزامات نظارت را رعایت کنند. در ضوابط درج‌شده در کتاب، حداکثر سهم مشارکت مؤسسه اعتباری در مصادیق سرمایه‌گذاری مشمول، ۴۰ درصد تعیین شده است.

بند ب؛ واگذاری اراضی: عبارت «طرح‌های مصوب شورای برنامه‌ریزی استان» به حکم مربوط به واگذاری اراضی ملی و دولتی در ماده ۴۵ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور اضافه شده است. رعایت مقررات مربوط از جمله الزامات زیست‌محیطی ضروری است.