ورود بانک کشاورزی به ترکیب سهامداری فنآوا کارت را میتوان صرفاً اجرای یک الزام رگولاتوری دانست؛ اما هادی ابراهیمی، عضو هیئتمدیره فنآوا کارت، معتقد است اهمیت این تغییر به اتفاقی بستگی دارد که پس از جابهجایی سهامدار رخ میدهد.
ابراهیمی در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، توضیح میدهد که حضور بانکها در لایه مالکیت و مدیریت شرکتهای پرداخت، در صورت برخورداری از یک راهبرد مشخص، میتواند فرصتی برای تحول دیجیتال ایجاد کند. بانک باید بتواند دادههای تراکنشی، شناخت مشتری و زیرساخت شرکت پرداخت را در امتداد اهداف خود به کار بگیرد.
از نگاه او، مسئله اصلی وابسته یا مستقلبودن PSP نیست. آنچه موفقیت یک شرکت پرداخت را تعیین میکند، برنامهای است که برای ایفای نقش در اکوسیستم مالی و زنجیره ارزش بانک یا سهامدار خود دارد.
بخش بزرگی از شرکتهای پرداخت همچنان به سهم بازار ابزارهای پذیرش و تعداد تراکنشها متکیاند. این مدل، شرکتها را در رقابتی قرار میدهد که رشد درآمد در آن به افزایش تعداد پایانه و تراکنش وابسته است.
ابراهیمی معتقد است رقابت آینده باید از این سطح عبور کند. شرکت پرداخت میتواند با شناخت بهتر مشتریان و پذیرندگان، تحلیل داده و توسعه زیرساختهای فناورانه، به یک ارائهدهنده راهکار در زنجیره مالی تبدیل شود.
در این مدل، داده بهتنهایی ارزشآفرین نیست. ارزش زمانی ایجاد میشود که داده به شناخت نیاز مشتری، طراحی محصول و ارائه خدمت تبدیل شود. زیرساخت فناوری نیز باید امکان اجرای این محصولات را در مقیاس گسترده فراهم کند.
شبکه پذیرندگان یکی دیگر از داراییهای مهم PSPهاست. شرکتهای پرداخت با میلیونها کسبوکار ارتباط دارند، اما بخش محدودی از این ظرفیت در خدماتی فراتر از پذیرش تراکنش استفاده شده است.
فینتکها و لندتکها برای عرضه اعتبار، کیف پول، خرید اعتباری و دیگر خدمات مالی به همین شبکه پذیرندگان نیاز دارند. شرکت پرداخت میتواند بهجای باقیماندن در نقش پردازشگر تراکنش، این ارتباط را به بستری برای توزیع خدمات مالی تبدیل کند.
ابراهیمی، اعتباردهی، تسهیلاتیاری، خرید اعتباری و خدمات ارزشافزوده را از بازارهای دارای ظرفیت برای ایجاد درآمدهای غیرتراکنشی میداند. تحقق این مدل به همکاری PSP با بانک، فینتکها و دیگر ارائهدهندگان خدمات مالی نیاز دارد.
ورود بانک کشاورزی برای فنآوا کارت از این جهت اهمیت متفاوتی دارد. بانک کشاورزی جامعه بزرگی از مشتریان و کسبوکارهای مرتبط با کشاورزی، مناطق غیرشهری و زنجیره تولید و توزیع محصولات غذایی را در اختیار دارد.
اگر فنآوا کارت فقط به افزایش تعداد پایانهها و تراکنشهای مرتبط با بانک کشاورزی تکیه کند، ممکن است در همان الگوی سنتی صنعت پرداخت باقی بماند. فرصت اصلی، جایگاهیابی این شرکت در زنجیره تأمین کشاورزی است.
بانک کشاورزی بهعنوان بانکی تخصصی در این حوزه، به بازیگران زنجیره تولید و امنیت غذایی دسترسی دارد. فنآوا کارت نیز میتواند زیرساخت پرداخت، شبکه پذیرندگان و توان فناوری خود را به این زنجیره اضافه کند.
ترکیب این ظرفیتها میتواند به شکلگیری خدماتی مانند اعتبار برای کشاورزان و کسبوکارها، تأمین مالی زنجیرهای، پرداختهای تخصصی و ابزارهای مالی متناسب با نیاز فعالان بخش کشاورزی منجر شود.
ابراهیمی میگوید براساس گفتوگوهایی که در جریان انتقال سهام فنآوا کارت انجام شده، تکمیل زنجیره خدمات بانک کشاورزی یکی از دلایل ورود این بانک به شرکت پرداخت بوده است. از نگاه او، این جهتگیری باید در برنامه راهبردی دوره جدید فنآوا کارت دیده شود.
این تحول میتواند هویت فنآوا کارت را نیز تغییر دهد. شرکت بهجای رقابت مستقیم و مشابه با دیگر PSPها بر سر پایانه و تراکنش، میتواند بر یک بازار تخصصی و زنجیرهای مشخص تمرکز کند.
تخصصیشدن، به معنای کنارگذاشتن خدمات عمومی پرداخت نیست؛ بلکه به این معناست که شرکت در کنار خدمات پایه، راهکارهایی طراحی کند که سایر رقبا بدون دسترسی به شبکه و شناخت بانک کشاورزی، بهسادگی قادر به ارائه آنها نباشند.
این گفتوگو نشان میدهد ورود بانکها به سهامداری شرکتهای پرداخت، بهتنهایی تضمینکننده تحول نیست. ارزش این تغییر زمانی آشکار میشود که منابع بانکی، داده، شبکه پذیرندگان و زیرساخت فناوری در یک مدل کسبوکار مشترک قرار گیرند.
برای فنآوا کارت، آزمون اصلی دوره جدید این است که آیا میتواند از یک شرکت تراکنشمحور به بازوی فناوری و ارائهدهنده راهکارهای مالی در زنجیره تأمین کشاورزی تبدیل شود یا خیر.
