پایگاه خبری راه پرداخت دارای مجوز به شماره ۷۴۵۷۲ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخشی از «شبکه عصر تراکنش» است. راه پرداخت فعالیت خود را از دوم اردیبهشتماه ۱۳۹۰ شروع کرده و اکنون پرمخاطبترین رسانه ایران در زمینه فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت و استارتآپهای فینتک است.
نوشتن از «روندهای فینتک ۲۰۲۶» وسوسهبرانگیز است، اما خطرناک. وسوسهبرانگیز، چون صنعت ما عاشق آینده است؛ خطرناک، چون آینده معمولاً شبیه اسلایدهای آخر گزارشها از آب درنمیآید. بااینهمه، اگر بخواهیم از میان انبوه گزارشهای کمبریج، مجمع جهانی اقتصاد، دیلویت و دهها یادداشت لینکدینی، یک تصویر مشترک بیرون بکشیم، میشود گفت ۲۰۲۶ سال همگرایی است؛ همگرایی فناوریها، مقررات، و البته واقعیتهای مالی.
در ادامه، ده روندی را میگویم که احتمالاً بیش از بقیه دربارهشان خواهیم شنید؛ نه با قطعیت، نه با هیجان اغراقآمیز، بلکه با این پیشفرض ساده که فینتک دیگر آن کودک پرشروشور سالهای ۲۰۱۵ نیست.
۱. هوش مصنوعی عاملمحور؛ وقتی «ابزار» میخواهد تصمیم بگیرد
هوش مصنوعی در فینتک دیگر موضوع دمو و پرامپت نیست. بحث اصلی ۲۰۲۶، عاملها هستند؛ موجوداتی نرمافزاری که قرار است تصمیم بگیرند، تراکنش انجام دهند و حتی با سیستمهای دیگر مذاکره کنند.
البته اینجا هنوز تردید جدی وجود دارد: آیا بانکها واقعاً حاضرند اجازه دهند یک عامل خودکار، در دنیای واقعی پول جابهجا کند؟ یا باز هم همهچیز به «تصمیم نهایی انسانی» ختم میشود؟ به نظر میرسد ۲۰۲۶ سال آزمونهای واقعی است، نه وعدهها.
۲. توکنیزهشدن؛ کمتر انقلابی، بیشتر ادغامی
توکنیزهشدن داراییها دیگر شبیه شورش علیه نظام بانکی نیست؛ بیشتر شبیه ادغام آرام با آن است. اوراق بهادار روی زنجیره، داراییهای واقعی توکنیزهشده، و حتی استیبلکوینهای قانونمند، آرامآرام دارند جای خود را در کنار بانکها باز میکنند.
اگر بخواهیم صادق باشیم، مرز TradFi و DeFi محو نشده؛ فقط کمی تار شده است.
۳. پرداختهای آنی؛ زیرساختی که دیده نمیشود اما همهچیز را تغییر میدهد
پرداخت آنی جذاب نیست، ترند اینستاگرامی ندارد، اما زیر پوست صنعت حرکت میکند. تسویه لحظهای، قیمتگذاری لحظهای، و ریسکسنجی در میلیثانیه، بیش از آنکه محصول باشند، پیشفرض خواهند شد.
بانکهایی که هنوز با سیستمهای فایلبیس قدیمی زندگی میکنند، احتمالاً ۲۰۲۶ را با کمی درد سپری میکنند.
۴. رگتک؛ از مزاحم هزینهساز به شریک استراتژیک
رگتک دیگر فقط برای «تیک زدن چکلیستها» نیست. فشار مقررات در حوزه دارایی دیجیتال، هوش مصنوعی و پرداخت آنی، باعث شده رگتک و سوپتک به ابزار تحلیل بلادرنگ تبدیل شوند.
شاید اغراق نباشد اگر بگوییم در ۲۰۲۶، رگولاتور بدون داده زنده، عملاً کور است.
۵. هویت دیجیتال؛ ستونی که همهچیز به آن تکیه میدهد
هویت دیجیتال بالاخره دارد از حاشیه به متن میآید. eKYC و AML دیگر «افزونه امنیتی» نیستند؛ بخشی از معماری اصلی کسبوکارند.
البته هنوز این پرسش باقی است: آیا کاربران واقعاً به هویتهای قابلحمل دیجیتال اعتماد میکنند؟ یا باز هم راحتترین گزینه را انتخاب خواهند کرد؟
۶. از بانکداری باز به مالیِ باز؛ دادههایی که دردسرساز میشوند
بانکداری باز در ۲۰۲۶ بزرگتر میشود و البته پیچیدهتر. وقتی داده حقوق، مالیات و بازنشستگی هم وارد بازی میشود، مسئله فقط نوآوری نیست؛ مسئولیت است.
اینجا جایی است که بسیاری از فینتکها ممکن است ترجیح دهند آهستهتر حرکت کنند.
۷. تعبیه مالی و سوپاپها؛ رؤیای سیستمعامل مالی
Embedded Finance دیگر ترند نوظهور نیست؛ بخشی از استراتژی بقاست. سوپاپها میخواهند همهچیز باشند؛ بانک، فروشگاه، بیمه و کیفپول.
اما سؤال قدیمی همچنان پابرجاست: آیا کاربر واقعاً یک اپلیکیشن برای همهچیز میخواهد؟
۸. عبور از رشد؛ بازگشت حسابداری به مرکز صحنه
شاید مهمترین روند ۲۰۲۶ همین باشد: پایان شیفتگی به رشد صرف. سودآوری، جریان نقدی و انضباط عملیاتی دوباره جذاب شدهاند.
سرمایهگذاران دیگر با «کاربر فعال ماهانه» قانع نمیشوند؛ صورتحساب میخواهند.
۹. فینتک سبز؛ وقتی ESG از شعار به داده تبدیل میشود
ESG اگر داده نداشته باشد، فقط روایت است. در ۲۰۲۶، هوش مصنوعی و دادههای قابل حسابرسی قرار است این روایت را به عدد تبدیل کنند.
البته هنوز مشخص نیست بازار چقدر حاضر است بابت این عددها پول بدهد.
۱۰. شمول مالی؛ نوآوری در لبهها، نه در مرکز
شمول مالی دوباره روی میز است، اینبار نه با شعار، بلکه با ابزارهای سادهتر، ارزانتر و محلیتر. بازارهای اشباعشده جذابیت سابق را ندارند و حاشیهها دوباره دیده میشوند.
این شاید همان جایی باشد که فینتک دوباره کمی شبیه مأموریتهای اولیهاش شود.
در مجموع، ۲۰۲۶ سال انقلاب نیست؛ سال بالغشدن است. سالی که فینتک کمتر وعده میدهد و بیشتر حساب میکند. شاید هیجانش کمتر باشد، اما اثرش عمیقتر خواهد بود.