بانک مرکزی هند با انتشار فراخوان جهانی برای تأمین بستر پلیمری، مقدمات اجرای آزمایشی اسکناسهای پلاستیکی را آغاز کرده است؛ نتیجه آزمایشهای میدانی تعیین میکند این طرح از سال ۲۰۲۷ به سایر قطعهای اسکناس گسترش پیدا کند یا نه
به گزارش راه پرداخت به نقل از ایندیا تودی، هند ممکن است از سال آینده انتشار آزمایشی اسکناسهای پلیمری یا پلاستیکی در قطعهای ۱۰ و ۲۰ روپیه را آغاز کند. بانک مرکزی هند برای اجرای مرحله نخست این پروژه، از تأمینکنندگان بینالمللی خواسته است پیشنهادهای خود را برای تولید و عرضه بستر پلیمری مورد نیاز چاپ اسکناس ارائه کنند. هرچند قطعهای مورد استفاده در این طرح هنوز بهطور رسمی اعلام نشدهاند، منابع خبری از انتخاب احتمالی اسکناسهای ۱۰ و ۲۰ روپیهای خبر دادهاند. گسترش این طرح به سایر اسکناسها نیز به نتایج آزمایشهای میدانی و ارزیابی مزایا، هزینهها و امکان اجرای گسترده آن بستگی خواهد داشت.
بر اساس گزارش خبرگزاری ANI و روزنامه داینیک بهاسکار، بانک مرکزی هند قصد دارد طرح آزمایشی خود را با اسکناسهای ۱۰ و ۲۰ روپیهای آغاز کند. در صورت موفقیت آزمایشها، انتشار گسترده اسکناسهای پلیمری ممکن است از سال ۲۰۲۷ آغاز شود.
شرکت «بهاراتیا ریزرو بانک نوت مودران» یا BRBNMPL، زیرمجموعه بانک مرکزی هند در حوزه چاپ اسکناس، در همین راستا یک فراخوان جهانی برای اعلام علاقهمندی منتشر کرده است. در این فراخوان از تولیدکنندگان بینالمللی خواسته شده ورقهای پلیمری مات و مجهز به ویژگیهای امنیتی مخصوص اسکناس را برای استفاده در چاپخانههای هند تأمین کنند.
سفارش ۶۸ هزار بند کاغذ پلیمری
بر اساس جزئیات فراخوان، هند قصد دارد در مرحله نخست حدود ۶۸ هزار بند ورق پلیمری مبتنی بر «پلیپروپیلن دومحوره» یا BOPP خریداری کند. از این میزان، ۳۴ هزار بند برای هر یک از دو قطع اسکناس در نظر گرفته شده است. هر بند نیز شامل ۵۰۰ ورق خواهد بود.
بستر پلیمری مورد نظر باید از مجموعهای از ویژگیهای امنیتی پیشرفته برخوردار باشد؛ از جمله پنجره شفاف دارای تصویر چهره، عدد فلزی، نخ مغناطیسی شبهامنیتی، تصویر سایهای و الگوی رنگینتاب. این ورقها باید قابلیت استفاده در چاپخانههای BRBNMPL و شرکت دولتی چاپ و ضرب سکه هند، موسوم به SPMCIL، را داشته باشند.
روزنامه ایندین اکسپرس گزارش داده است که انتشار این مناقصه جهانی، آغاز رسمی مقدمات بانک مرکزی هند برای اجرای آزمایشی اسکناسهای پلیمری محسوب میشود. تأمینکنندگان بینالمللی تا ۱۸ اوت ۲۰۲۶ فرصت دارند پیشنهادهای خود را ارائه کنند.
اسناد مناقصه نشان میدهد خرید فعلی صرفاً برای تأمین نیاز فوری پروژه آزمایشی انجام میشود. در صورت موفقیت آزمایشهای میدانی، احتمال ثبت سفارشهای بزرگتر و استفاده از بستر پلیمری برای قطعهای بیشتری از اسکناس روپیه وجود خواهد داشت.
محدودیتهای امنیتی برای تأمینکنندگان
بانک مرکزی هند برای شرکتهای متقاضی، الزامات امنیتی سختگیرانهای در نظر گرفته است. شرکتهایی که در چین یا پاکستان فعالیت دارند، باید عملیات مرتبط با پروژه هند را بهطور کامل از فعالیتهای خود در این دو کشور جدا کنند. تأمین مواد اولیه از چین و پاکستان نیز برای اجرای این قرارداد ممنوع خواهد بود.
همچنین شرکتها اجازه ندارند کارکنانی را که پیشتر در چین یا پاکستان فعالیت کردهاند، در پروژه تأمین بستر اسکناس هند به کار بگیرند. شرکتهای مستقر در کشورهایی که با هند مرز زمینی مشترک دارند نیز برای حضور در مناقصه باید در کمیته ثبت وزارت ارتقای صنعت و تجارت داخلی هند ثبت شده باشند.
متقاضیان باید دستکم سه سال سابقه تأمین بسترهای پلیمری امنیتی برای یک بانک مرکزی یا سازمان چاپ اسکناس داشته باشند. هر شرکت نیز باید توانایی تأمین حداقل ۲۰ هزار و ۴۰۰ بند ورق، معادل ۳۰ درصد حجم تقریبی سفارش، را اثبات کند.
شرکتکنندگان موظفاند نمونه ورقهای پلیمری خود را برای انجام آزمایشهای آزمایشگاهی ارائه کنند. علاوه بر این، باید گواهی دهند که مواد تولیدشده فاقد چربی حیوانی و محتوای DNA است.
تصمیم نهایی پس از آزمایش میدانی
بانک مرکزی هند هنوز بهطور رسمی اعلام نکرده است که کدام قطعهای اسکناس در مرحله آزمایشی استفاده خواهند شد. با این حال، سانجی مالهوترا، رئیس بانک مرکزی هند، پس از نشست سیاستگذاری پولی ماه ژوئن گفته بود پیشنهاد استفاده از اسکناسهای پلیمری در دست بررسی است.
به گفته او، بانک مرکزی پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، مزایا و امکانپذیری اجرای این طرح را بررسی خواهد کرد. بنابراین انتشار فراخوان جهانی به معنای تصمیم قطعی برای جایگزینی اسکناسهای کاغذی نیست و نتیجه آزمایشهای فنی، امنیتی و میدانی، مسیر آینده پروژه را مشخص خواهد کرد.
استرالیا نخستین کشوری بود که در سال ۱۹۸۸ اسکناسهای پلیمری را به گردش عمومی وارد کرد. اکنون بیش از ۵۰ کشور جهان از این نوع اسکناسها استفاده میکنند.
دوام بیشتر، مقاومت بالاتر در برابر جعل و طول عمر طولانیتر از مهمترین مزایای اسکناسهای پلیمری در مقایسه با اسکناسهای کاغذی محسوب میشود. افزایش طول عمر اسکناسها میتواند در بلندمدت هزینههای چاپ و جایگزینی پول نقد را کاهش دهد و آثار زیستمحیطی ناشی از تولید مکرر اسکناس را نیز محدود کند.
