راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

توسعه کیف پول الکترونیک بدون شبکه بانکی ممکن نیست

کیف پول الکترونیکی در جهان یکی از ابزارهای کاربردی و جزئی جدانشدنی از پرداخت‌های روزمره به‌حساب می‌آید. با وجود مباحث متعدد و تلاش‌های فراوان از سوی سیاست‌گذاران در کشورمان، اما این ابزار بسیار کارآمد در حوزه پرداخت هنوز آن‌طور که انتظار می‌رود جا نیفتاده و به سرمنزل مقصود نرسیده است. دست‏‌اندرکاران و تصمیم‏‌گیرندگان توسعه این ابزار پرداخت، خرده‏‌فروشان و صاحبان کسب‌وکار به‌عنوان ذی‌نفعان میانی و شهروندان به‌عنوان کاربران نهایی، آن‌چنان‌که بایدوشاید با چنین ابزارهایی اخت نشده‌اند؛ یکی از دلایل مورد اشاره کارشناسان در این زمینه شفاف نبودن نحوه درآمدزایی و نظام کارمزدها و همچنین نبود زیرساخت‌های مناسب است. حوزه حمل‌ونقل عمومی (مترو و اتوبوس) مهم‌ترین حوزه‌ای است که پرداخت الکترونیکی در آن معنا پیدا کرده و این در حالی است که از دیدگاه صاحب‌نظران پرداخت، استفاده از این ابزار باید در همه بخش‌های پرداخت‌ خرد فراگیر شود.

حسام مقصودلو مدیرعامل شرکت اتیک با بیان اینکه بانک مرکزی برای ورود به این حوزه هنوز اقدامی جدی انجام نداده است، می‌گوید: دولت و بانک مرکزی باید به‌عنوان یک نهاد بالادستی به‌صورت جد‌ی در حوزه سیاست‌گذاری ورود پیدا کنند.

حسام مقصودلو مدیرعامل شرکت اتیک
حسام مقصودلو مدیرعامل شرکت اتیک

او در رابطه با مشکلات کیف پول الکترونیکی در ایران می‌افزاید: یکی از موانع پیشرفت طرح‌های ارائه شده در حوزه پرداخت الکترونیکی، شفاف نبودن نحوه درآمدزایی و بحث دریافت کارمزدها است که باید روشن شود. از طرف دیگر، فراگیر بودن استفاده از این ابزار اهمیت زیادی دارد. در واقع، باید زمینه‏ای فراهم کرد که امکان استفاده از کیف پول الکترونیکی علاوه بر حوزه حمل‏ونقل عمومی در سایر حوزه‏های پرداخت خرد همچون پرداخت هزینه تاکسی، پارکینگ، خرید نان، خدمات دفاتر پیشخوان دولت، تایپ و تکثیر، خرید از بوفه مدارس، سوپرمارکت‏ها و دیگر صنوف این‌چنینی نیز ایجاد شود.

به گفته وی، انتظار از شهروندان برای پذیرش و استقبال از کیف پول الکترونیکی با اتکای صرف به حمل‏ونقل عمومی، انتظاری واهی و نابجا خواهد بود.

مقصودلو با بیان اینکه در حال حاضر تعداد تراکنش‌های خرد افزایش یافته، می‌گوید: حجم تراکنش‌های پرداخت خرد در کشور بسیار بالا است و به‌هیچ‌وجه با حجم پرداخت‌های کلان قابل‌مقایسه نیست. به همین دلیل به زیرساخت پیچیده‌تر و سنگین‌تری نیاز دارد.

.

لزوم ادغام

کیف پول الکترونیکی در سیستم‌‏های حمل‌ونقل عمومی به‌عنوان ابزاری برای پرداخت‌های بسیار خرد مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما با وجود این به دلیل فقدان الزامات، هنوز عده‌ای به کاربردی کردن آن تمایلی ندارند.

مقصودلو دراین‌باره به نقش مهم بانک‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: در حال حاضر شهرداری‌ها سهم زیادی از اجرایی شدن کیف پول الکترونیکی دارند اما در صورت ورود بانک مرکزی به این جریان، شاهد تحول چشمگیری در استفاده از این ابزار خواهیم بود.

به گفته وی، اغلب مردم در حال حاضر بیش از یک کارت بانکی دارند و همین موضوع در بسیاری از مواقع باعث سردرگمی آن‌ها می‌شود. تحت چنین شرایطی، اضافه شدن یک کارت جدید و مجزا تحت عنوان کیف پول الکترونیکی به پیچیده‌تر شدن وضعیت می‌انجامد. این در حالی است که ادغام کارت‌های بانکی با کیف پول الکترونیکی، ضمن کمک به کاهش تعدد کارت‏های بانکی، عملاً به سبب حضور و پشتیبانی بانک‏، کمک گسترده‏ای به ترویج مفهوم پرداخت خرد الکترونیکی خواهد کرد.

.

بدون پول خرد

یکی از مهم‌ترین اهداف اجرای کیف پول الکترونیکی، انجام سریع پرداخت‌ها و حذف مشکلات در دسترس نبودن پول خرد است. پرداخت‌های خرد روزانه اعم از خرید شارژ تلفن همراه، پرداخت کرایه سرویس‌های حمل‌ونقل عمومی (مترو، تاکسی و اتوبوس)، پارکومترها و پارکینگ‌های عمومی از دیگر ویژگی‌های این خدمت است، اما در پاره‌ای از موارد، عدم دسترسی به مراکز خدمات‌دهی مجهز موجب می‌شود مردم برای استفاده از این ابزار تمایلی نشان ندهند. به‌عنوان‌مثال، عدم دسترسی آسان به مراکز شارژ کارت‌های الکترونیکی در ایستگاه‌های اتوبوس‌ یا ازدحام صف‌های شارژ کارت مترو، افراد از استفاده کردن این ابزار منصرف می‌شوند تا جایی که به مبادلات سنتی پول خرد روی می‌آورند.

به گفته مقصودلو، افزایش ضریب نفوذ ابزارهای هوشمندی همچون تلفن‌های همراه، تبلت و … در زندگی روزمره شاید بتواند استفاده از کارت‌های هوشمند را به حداقل برساند؛ بنابراین به نظر می‌آید تغییر تکنولوژیک اپراتورها و پررنگ‌تر شدن نقش آن‌ها در ایجاد زیرساخت مناسب، از راه‌هایی است که ضرورت صدور کارت‌های هوشمند را برای کاربردی کردن کیف پول الکترونیکی کاهش می‌دهد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.