راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

بانکداری اسلامی فراتر از بانکداری بدون ربا

وهاب قلیچ؛ روزنامه خراسان

طی دو دهه اخیر بانک های بدون ربا در کشورهای اسلامی، از جهت کمی و کیفی توسعه قابل توجهی داشته اند؛ به نحوی که امروزه در غالب کشورهای اسلامی و حتی در برخی کشورهای غیرمسلمان، الگوهای گوناگونی از بانک های بدون ربا فعالیت می کنند. این بانک ها گرچه از جهت «حذف ربا از عملیات بانکی» مشترکند اما از جهت الگوی عملیاتی و بکارگیری عقود و روش های معاملاتی با یکدیگر متفاوت هستند.

در ایران به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی و برقراری نظام جمهوری اسلامی، لزوم استقرار نظام اقتصادی بر اساس آموزه های اسلامی به عنوان یکی از ضرورت های اساسی کشور مطرح شد. نظام بانکی از آنجاکه از مهمترین بخش های هر نظام اقتصادی می باشد در ردیف اول تغییر و تحولات پس از انقلاب قرار گرفت. به ظاهر برای اصلاح نظام بانکی کشور و سوق دهی آن به سمت بانکداری اسلامی مهم ترین و عاجل ترین اقدام عملی انجام شده تلاش برای حذف ربا از کلیت سیستم بانکی کشور و برقراری کارمزد بانکی و تاسیس و توسعه صندوق های قرض الحسنه بوده است.

.

یکی از اشتباه‌های رایج در بین کارشناسان بانکی کشور و عامه مردم آن است که بانکداری بدون ربا را معادل بانکداری اسلامی می پندارند؛ حال آنکه بانکداری بدون ربا تنها بخشی مهم از بانکداری اسلامی است و نه همه آن. با این تفاسیر برقراری قسط، عدالت، انصاف و ریشه کنی تبعیض، رعایت حقوق ذینفعان و برقراری اخلاق در ابعاد اجتماعی و نیز حتی زیست محیطی، برقراری زمینه های رشد و توسعه و دستیابی به استقلال و خوداتکایی اقتصادی از جمله اهداف بانکداری اسلامی به‌شمار می رود.

.

بر این اساس افزون بر فعالیت های مشروع متداول بانکی، فعالیت های بانکداری اسلامی در مواردی همچون توزیع عادلانه تسهیلات و خدمات بانکی بین بخش ها و اقشار مختلف جامعه، تعیین عادلانه نرخ های سود تسهیلات و سپرده ها متناسب با شرایط اقتصادی جامعه، تقید به موازین اخلاقی همچون صداقت، شفافیت، امانتداری، انضباط و نظم، وفای به تعهدات و پیمان ها، مسئولیت پذیری، پاسخگویی و قانونگرایی، رعایت حقوق مشتریان و حفظ احترام و کرامت آنان، صیانت از اسرار مشتریان، رعایت حقوق کارمندان و مدیران بانکی و برقراری نظام عادلانه ارتقای دستمزد و پاداش برای آنان، رعایت حقوق سهامداران بانکی، رعایت اخلاق در مراودات بین بانکی، نظارت بر تبلیغات و سیاستگذاری های بانکی به منظور صیانت از فرهنگ اسلامی جامعه، صیانت از محیط زیست با اولویت دهی به تامین مالی بنگاه های تولیدکننده مواد پاک و محدودسازی تامین مالی بنگاه های تولیدکننده مواد آلاینده، حمایت سیاستگذاری های بانکی از روند رشد، توسعه و ثبات اقتصادی و تقلیل اثرات شوک های مخرب اقتصادی، تقویت و حمایت از تولید ملی به منظور دستیابی به خوداتکایی و استقلال اقتصادی و مواردی از این دست، تجلی می یابد.

بنابراین می توان چنین نتیجه گرفت که اجرای کامل عملیات بانکداری بدون ربا تنها یکی از گام های تحقق بانکداری اسلامی است و نظام بانکداری کشور بایستی جهت برآورده شدن سایر بخش های بانکداری اسلامی فعالیتی مجدانه از خود نشان دهد.

منبع: خراسان

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.