راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

بانک مرکزی، امروز پس از ۶ دهه

رئیس کل پیشین بانک مرکزی: در تمام دنیا بانک‌های مرکزی به‌عنوان مادر بانک‌ها و سیاستگذاران پولی در حال فعالیت هستند

هفته گذشته بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ششمین دهه فعالیت خود را به پایان برد و وارد دهه هفتم شد.  این نهاد ۶۰ سال پیش با سرمایه ۶.۳ میلیارد ریال در تهران تاسیس شد و شروع به فعالیت کرد تا آمارهای اقتصادی کشور را تهیه کند، ارزش داخلی و خارجی پول ملی را حفظ کند، اسکناس منتشر و سکه‌های فلزی کشور را ضرب کند، مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی را تنظیم کند، بر معاملات طلا و وضع مقررات مربوط به آن، صدور و ورود پول و ارز رایج کشور نظارت داشته باشد، تنظیم‌کننده نظام پولی و اعتباری کشور باشد، بر عملکرد بانک‌ها و مؤسسات اعتباری نظارت داشته باشد، حجم اعتبارات بانکی را متناسب با نیازهای پولی کشور تنظیم و هماهنگ کند، از حساب‌های وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و ذخایر ارزی و طلای کشور نگهداری کند. نماینده دولت در سازمان‌های مالی و بین‌المللی باشد. اوراق بهادار دولتی را منتشر کند، آمارهای اقتصادی برای کنترل تورم و توسعه اقتصادی گردآوری کند و در نهایت موافقت‌نامه پرداخت و اجرای قراردادهای پولی، مالی، بازرگانی و ترانزیتی دولت با سایر کشورها را منعقد کند.

بانک مرکزی ایران در آغاز هفتمین دهه فعالیت خود، ۲۱ رئیس‌کل را تجربه کرده است. محمود بهمنی نوزدهمین آنها بود که در گفت‌وگو با راه پرداخت به مناسبت آغاز ۶۱ سالگی این نهاد از جایگاه این نهاد در اقتصاد ایران گفت.  

این امور پیش از تشکیل بانک مرکزی به گفته محمود بهمنی بر عهده بانک ملی و شعب آن در شهرستان‌ها بود. بهمنی که در سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ ریاست این نهاد را بر عهده داشت، در توضیح بیشتر دراین‌باره به راه پرداخت گفت: «بانک ملی ایران در سال ۱۳۰۷ و بانک مرکزی در سال ۱۳۳۹ تاسیس شد تا به‌طور مستقل تهیه و تنظیم سیاست‌های پولی بر عهده آن باشد و بانک‌های دیگر ملزم شوند مصوبات بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار را به‌عنوان بالاترین رکن این نهاد اجرا کنند.»

وی افزود: «در تمام دنیا بانک‌های مرکزی به‌عنوان مادر بانک‌ها و سیاستگذاران پولی در حال فعالیت هستند.»

محمود بهمنی رئیس کل پیشین بانک مرکزی

او ادامه داد: «یکی از مشکلات امروز ما کنترل منابع مصرفی است که اگر این کنترل به‌درستی صورت بگیرد، ثمرات اقتصادی به همراه دارد، در نتیجه عملکرد بانک مرکزی تنها بر بانک‌ها تاثیرگذار نیست، بلکه کل نظام اقتصادی را از خود متاثر می‌کند، به‌ویژه در ایران که کشوری بانک محور است و این بانک‌ها هستند که جریان تولید را به پیش می‌برند.»

او درباره استقلال عمل بانک مرکزی اظهار کرد: «انتظار نداریم بانک مرکزی به‌طور کامل مستقل شود و باید زیرمجموعه نهادی قرار بگیرد اما استقلال عمل اعضای شورای پول واعتبار است که اهمیت زیادی دارد. وقتی بخش زیادی از اعضای شورا را مسئولین دولتی تشکیل می‌دهند، پس بیشتر تصمیماتی که دراین شورا اخذ می‌شود هماهنگ با خط‌مشی و خواسته‌های دولت است اتفاقی که به نادیده گرفته شدن و نارضایتی بخش خصوصی می‌انجامد، به‌ویژه که ۸۰درصد اقتصاد ایران دولتی است.»

بهمنی نوزدهمین رئیس‌کل بانک مرکزی کشور است و پیش از عبدالناصر همتی و ولی‌الله سیف این سمت را به مدت ۴ سال در اختیار داشت. در کل عمر انتصاب رئیس کل بانک مرکزی در این سمت از ۵ سال فراتر نرفته است و در میان این ۲۱ تن، تنها مرحوم محسن نوربخش بود که ۱۴ سال این سمت را در اختیار داشت، او یک بار در سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ و بار دیگر در سال‌های ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۲ رئیس‌کل بانک مرکزی بود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.