شهاب جوانمردی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران؛ صمت / جذب سرمایه برای افزایش مقیاس بسیاری از استارتآپهای بزرگ ایرانی دغدغه است با این حال باور دارم این سرمایه الزاما نباید از خارج کشور تامین شود.
سرمایه مورد نیاز برای رشد کسبوکارهای نوپا در داخل وجود دارد اما نقطه چالشبرانگیز، اتصال استارتآپها و این سرمایههاست. سرمایههای کلان در بخش خصوصی به اندازه کافی شناخت یا رغبت به سرمایهگذاری در کسبوکارهای نوپا را ندارد. بسیاری از صاحبان سرمایه در بخش خصوصی همچنان نگاه سنتی به کسبوکار دارند و کسبوکارهای نوپا که سودآوری در آن دیرتر انجام میشود را نمیپذیرند.
از سوی دیگر، مدلهای جذب سرمایه که استارتآپها تاکنون از آن پیروی میکردند، متناسب با جذب سرمایه خارجی بوده و لازم است برای استفاده بهتر از ظرفیت سرمایه داخلی، آن را تغییر دهند تا سرمایهگذاران ترغیب به مشارکت در این حوزه شوند. نسبت سهامی که موسسهها باید آن را حفظ کنند و تضامینی که در میان مدت و بلندمدت باید به سرمایهگذار درباره تداوم کسبوکار و موفقیت آن داده شود، میتواند زمینه استفاده از سرمایه صاحبان سنتی آن را برای کسبوکارهای نوپا فراهم کند.
نهادهای عمومی و هلدینگهای متعلق به نهادهای نظامی را نمیتوان سرمایهگذاران مناسبی برای استارتآپها دانست. بعضی نهادهای عمومی مثل صندوقهای بازنشستگی میتوانند بدون ورود به بخشهای مدیریتی وارد سرمایهگذاری در حوزه استارتآپها شوند اما به دلیل مدیریت ریسک باید در یک سبد سهام سرمایه را بهکار بگیرند نه تکتک استارتآپها؛ چراکه در غیر اینصورت ریسک سرمایهگذاری برای صندوقهایی از این جنس بالا میرود درحالیکه پول بازنشستگان نباید شامل ریسک جدی قرار بگیرد. سرمایهگذاری نهادهای نظامی در استارتآپها هم قابل توصیه نیست چراکه این نهادها وقتی بهطور مستقیم وارد سرمایهگذاری در استارتآپها شوند، بهدلیل جایگاه و شئون خود بهطور جدی انتظار دارند که همه دیدگاهها و حرفهایشان پذیرفته شوند.
مهم نیست آنها سهم مدیریتی داشته باشند یا خیر، این نهادها به خود اجازه مداخله در امور مدیریت را میدهند؛ بنابراین حضور این سرمایهها در استارتآپها آثار خوبی بهجای نمیگذارد.