خریدوفروش در شبکههای اجتماعی مدتهاست از انتشار یک تصویر و دریافت شماره کارت عبور کرده، اما زیرساخت مالی هنوز همپای این بازار رشد نکرده است. فروشنده برای دریافت پول به کارتبهکارت وابسته است، خریدار سازوکار مطمئنی برای اعتماد و اعتراض ندارد و کسبوکار خرد نیز میان ابهام مالیاتی، کمبود سرمایه در گردش و سامانههای پراکنده سرگردان است. آینده تجارت اجتماعی نه با افزودن یک ابزار پرداخت دیگر، بلکه با پیوند بانک، فینتک و پلتفرم و شکلگیری تجربهای یکپارچه از پرداخت، اعتبار، داده، مالیات و اعتماد ساخته میشود. این موضوع در نخستین نشست «کیوتاک» به همت اداره کل پژوهش و نوآوری بانک قرضالحسنه مهر ایران بررسی شد.
کارت اوراق گام به سبد ابزارهای بانک مهر ایران اضافه میشود
سید روزبه حسام امیری، معاون برنامهریزی و هدایت راهبردی بانک قرضالحسنه مهر ایران، در نشست کیوتاک و در سخنرانی خود با عنوان «بانکداری اجتماعی و خاستگاه جدید بانک مهر ایران»، از تغییر رویکرد راهبردی این بانک به سمت هوشمندسازی، اکوسیستمگرایی و توسعه بانکداری تخصصی سخن گفت.
امیری با اشاره به تدوین برنامه جامع راهبردی سهساله بانک گفت: «در این برنامه دو محور اصلی را در نظر گرفتهایم؛ محور نخست این است که به یک نهاد مالی هوشمند تبدیل شویم و محور دوم نیز اکوسیستمگرایی است. هوشمندی مورد نظر ما مبتنی بر داده است و باید در ارزش پیشنهادی، مدل درآمدی، فرایندهای عملیاتی و سازوکارهای تصمیمگیری بانک نمود پیدا کند.» به گفته او، بیش از ۹۰ درصد فعالیتهای بانکداری و بیش از ۹۹ درصد تراکنشهای بانک مهر ایران در بسترهای آنلاین انجام میشود.
او تفکیک خطوط کسبوکار را یکی از پیشنیازهای حرکت به سمت بانکداری تخصصی دانست و توضیح داد که بانک مهر ایران فعالیتهای خود را در چهار حوزه بانکداری اجتماعی، بانکداری خرد، بانکداری اصناف و بانکداری شرکتی دستهبندی کرده است. هدف از این تفکیک، شناخت دقیقتر مشتریان و طراحی خدمات متناسب با نیازهای هر گروه است.
امیری گفت: «اگر بخواهیم برای همه مشتریان یک راهکار واحد ارائه کنیم، نمیتوانیم در هوشمندسازی و اکوسیستمگرایی موفق باشیم. ابتدا باید خطوط کسبوکار را تفکیک کنیم، سپس براساس آن تمرکز، شخصیسازی و تمایز در خدمات ایجاد شود.»
معاون برنامهریزی و هدایت راهبردی بانک مهر ایران همچنین بر نوآوری باز و مشارکت فعالان اکوسیستم در طراحی محصولات تأکید کرد و گفت: «محصول نباید فقط محصول بانک باشد؛ باید محصولی برای اکوسیستم و سودمند برای همه بازیگران باشد. بانک باید در کنار دغدغههای خود، دغدغه صنف، مشتری، قانونگذار و جامعه را نیز ببیند.».
امیری همچنین از حرکت بانک مهر ایران به سمت ابزارهای تأمین مالی غیرنقدی خبر داد و گفت: «مجوزهای لازم برای ارائه تأمین مالی غیرنقدی را دریافت کردهایم و قصد داریم از ابزارهایی مانند کارت اوراق گام استفاده کنیم.».
حل مسئله تجارت اجتماعی به همکاری بانک و فینتک نیاز دارد
مهدی عبادی، مدیرعامل وندار، در نشست کیوتاک و در سخنرانی خود با عنوان «تحلیل موانع پذیرش ابزارهای پرداخت بانکی در تجارت اجتماعی»، تأکید کرد که مسئله اصلی تجارت اجتماعی، صرفاً فراهمکردن ابزار پرداخت نیست؛ بلکه اعتماد میان خریدار و فروشنده و مدیریت اختلافات احتمالی، مهمترین چالش این بازار است.
عبادی با اشاره به تجربه همکاری وندار با دیوار توضیح داد که افزایش تخلف و کلاهبرداری میان کاربران، زمینه طراحی محصولی با نام «میاندو» را فراهم کرد؛ محصولی که قرار بود با قرارگرفتن میان خریدار و فروشنده، وجه معامله را تا زمان تأیید دریافت کالا یا خدمت نگهداری کند. بااینحال، این پروژه پس از اعتراضات سال ۱۴۰۱ و توقف برخی پروژههای دیوار متوقف شد.
عبادی برای نشاندادن ابعاد کلاهبرداری در معاملات غیرحضوری گفت: «یکی از مسئولان سازمان ثبت اسناد در جلسهای به من گفت ماهانه ۵۰۰ هزار کلاهبرداری فقط در زمینه خریدوفروش خودرو انجام میشود.»
او گفت: «در تجارت اجتماعی، پرداخت سادهترین بخش ماجراست و مسئله مهمی محسوب نمیشود. مسئله اصلی، اعتماد خریدار به فروشنده، اعتماد فروشنده به خریدار و سازوکاری است که بتواند اعتراضها و اختلافات را مدیریت کند.»
به گفته عبادی، مدیریت اختلاف باید در چند لایه انجام شود؛ در مرحله نخست، بخش عمده شکایتها بهصورت خودکار بررسی شود، سپس پرونده به مرکز تماس، داوران و در نهایت برای موارد جدیتر به قوه قضائیه برسد. او تأکید کرد که چنین سازوکاری تنها برای فروشگاههای اینستاگرامی کاربرد ندارد و میتواند معاملات خودرو، مسکن و سایر خریدوفروشهای بزرگ را نیز پوشش دهد.
عبادی گفت: «اگر کالا یا خدمت تأیید شود، پول باید برای فروشنده آزاد شود و اگر خریدار اعتراض موجهی داشته باشد، وجه به او بازگردد. کل مسئله، طراحی و مدیریت همین فرایند است.»
او مصوبه حساب امانی بانک مرکزی را محدودکننده شرکتهای فناوری دانست، زیرا براساس آن، ارائه مستقل این خدمات برای شرکتها ممکن نیست و حضور یک بانک ضروری خواهد بود. بااینحال، عبادی این وضعیت را فرصتی برای ورود بانکها به بازار بزرگ تجارت اجتماعی و همکاری با شرکتهای فینتکی ارزیابی کرد.
اعتبار خرد مصرفکننده به سرمایه در گردش زنجیره تأمین تبدیل میشود
محمد مظاهری، رئیس هیئتمدیره شرکت باروک و مدیرعامل توسنتکنو، در نشست کیوتاک و در سخنرانی خود با عنوان «تجربه عملی در استفاده از ابزارهای پرداخت»، تأکید کرد که خدمات مالی و پرداخت زمانی اثرگذارند که در دل فرایند تجارت قرار گیرند و به رشد واقعی کسبوکار منجر شوند.
مظاهری گفت: «باید فراتر از پرداخت فکر کنیم و خدمات مالی را به دل تجارت ببریم. اگر هدف یک سرویس، تسهیل تجارت باشد اما به رشد کسبوکار منجر نشود، عملاً به هدف خود نرسیده است.»
او توضیح داد که مسئله بسیاری از کسبوکارهای کوچک، نبود تقاضا یا بازار نیست؛ بلکه دسترسی محدود به سرمایه در گردش و اعتبار است. به گفته او، استفاده از دادههای رفتاری میتواند به شناسایی کسبوکارها، ارزیابی ریسک و ارائه خدمات اعتباری به گروههایی کمک کند که در مدلهای سنتی، پرریسک تلقی میشوند.
مظاهری درباره مدل باروک گفت: «هسته اصلی این مدل، تأمین مالی زنجیره تأمین و ایجاد یک مثلث پایدار میان تأمینکننده کالا، فروشگاهدار و تأمینکننده مالی است. در این ساختار، پرداخت فقط انتقال پول نیست؛ بلکه تعهدی تضمینشده است که سرمایه در گردش را فعال میکند.»
او همچنین از اتصال بازارگاه اعتباری مصرفکنندگان به زنجیره تأمین سخن گفت؛ مدلی که در آن اعتبار خرد پس از مصرف در فروشگاهها تجمیع میشود و دوباره برای خرید از تأمینکنندگان بالادستی به کار میرود.
مظاهری گفت: «اعتبار خرد مصرفکننده میتواند به سرمایه در گردش زنجیره تأمین تبدیل شود و بانک در هر دو سوی این جریان، نقش تأمینکننده و تضمینکننده اعتبار را ایفا کند.» به گفته او، فناوری امروز این امکان را فراهم کرده است که چنین خدماتی با تجربه کاربری سادهتر و در لحظه ارائه شوند.
در ادامه نشست کیوتاک، پنلی تخصصی با محور بررسی فرصتها و چالشهای توسعه تجارت اجتماعی و نقش شبکه بانکی، پلتفرمها و شرکتهای فناوری در این حوزه برگزار شد. حمیدرضا توسلی، عضو هیئتمدیره بانک قرضالحسنه مهر ایران؛ علی فدایی، معاون بازرگانی اسنپپی؛ کاظم کیال، مدیرعامل پیامرسان بله؛ رضا جمیلی، عضو هیئتمدیره راهکار؛ علی امیری، بنیانگذار زرینپال و یوسف پناهی، مدیرعامل شرکت دادهپردازی معتمد تیس، در این پنل حضور داشتند. اعضای پنل درباره موضوعاتی از جمله وابستگی تجارت اجتماعی به کارتبهکارت، طراحی ابزارهای پرداخت متناسب با رفتار کاربران شبکههای اجتماعی، اعتماد میان خریدار و فروشنده، حکمرانی داده، خدمات مالی یکپارچه و چالشهای مالیاتی کسبوکارهای خرد گفتوگو کردند.
پلتفرمهای بزرگ از رقیب کسبوکارهای خرد به زیرساخت آنها تبدیل شدند
رضا جمیلی، عضو هیئتمدیره راهکار، در این نشست با اشاره به مفهوم تجارت اجتماعی گفت این حوزه را باید در ارتباط با کسبوکارهای خردی دید که فعالیت اصلی یا بخشی از فرایند فروش خود را در شبکههای اجتماعی پیش میبرند. به گفته او، دامنه این فعالیتها یکسان نیست؛ برخی کسبوکارها تنها محتوا منتشر میکنند، برخی مستقیماً محصول میفروشند و گروهی نیز فرایندهایی مانند سفارشگیری، ارسال و لجستیک را از طریق شبکههای اجتماعی مدیریت میکنند.
جمیلی گفت: «وقتی از تجارت اجتماعی صحبت میکنیم، با طیف گستردهای از کسبوکارهای خرد روبهرو هستیم؛ از کسی که ماهانه چند تصویر منتشر میکند تا کسبوکاری که فروش، سفارشگیری، ارسال و بخشی از ارتباط با مشتری را در بستر شبکه اجتماعی انجام میدهد.»
او با مرور روند شکلگیری تجارت الکترونیکی در ایران توضیح داد که حدود ۱۵ سال قبل، تصور غالب این بود که پلتفرمهای بزرگ با توسعه فعالیت خود، بازار بخشهای مختلف را در اختیار میگیرند و کسبوکارهای کوچک بهتدریج از صحنه حذف میشوند. بااینحال، روند بازار برخلاف این تصور پیش رفت و پلتفرمهایی مانند دیجیکالا، اسنپ و دیگر بازیگران بزرگ، بهجای حذف کامل کسبوکارهای خرد، به زیرساختی برای فعالیت آنها تبدیل شدند.
جمیلی گفت: «در ابتدا این ذهنیت غلط وجود داشت که پلتفرمهای بزرگ، کسبوکارهای کوچک را حذف میکنند و سهم بازار را به داخل خود میآورند؛ اما این تصور محقق نشد. پلتفرمها به زیرساخت تبدیل شدند و کسبوکارهای خرد زیر چتر آنها فعالیت کردند.»
او این تغییر را نشانه پایان نگاه مبتنی بر حذف کسبوکارهای کوچک دانست و تأکید کرد که امروز مسئله اصلی، چگونگی ارائه خدمات زیرساختی به این کسبوکارهاست.
ابهام مالیاتی، کسبوکارهای تجارت اجتماعی را به فعالیتهای پرریسک سوق میدهد
یوسف پناهی، مدیرعامل شرکت دادهپردازی معتمد تیس، در این نشست با اشاره به فعالیت کسبوکارهای خرد در شبکههای اجتماعی گفت بخش زیادی از این کسبوکارها با سرمایهای محدود آغاز به کار میکنند و نخستین مسئله آنها در حوزه مالیات، لزوماً تمایلنداشتن به پرداخت مالیات نیست؛ بلکه ابهام، پیچیدگی مقررات و پایینبودن دانش مالی و مالیاتی است.
پناهی گفت: «بسیاری از فعالان تجارت اجتماعی نمیدانند چه درآمدی مشمول مالیات میشود، هزینه تبلیغات را چگونه باید ثبت کنند یا چه تفکیکی میان حساب شخصی و حساب تجاری خود قائل شوند. همین ابهامها ممکن است آنها را ناخواسته وارد فعالیتی پرریسک و از نگاه سازمان امور مالیاتی، غیرشفاف کند.»
او مالیات را یکی از حلقههای کلیدی زنجیره ارزش تجارت اجتماعی دانست و توضیح داد که شرکتهای ارائهدهنده خدمات مالیاتی باید به کسبوکارها کمک کنند تکالیف خود را بهدرستی انجام دهند. از نگاه او، پیچیدگی فرایندها نباید باعث شود فعالان خرد از رسمیشدن یا شفافکردن فعالیت خود فاصله بگیرند.
پناهی همچنین بحران اعتماد را یکی دیگر از چالشهای تجارت اجتماعی معرفی کرد. به گفته او، احراز هویت واقعی، تجاری و مالیاتی فروشندگان میتواند به افزایش اعتماد خریداران کمک کند و پلتفرمی یکپارچه باید خدمات مورد نیاز فروشنده و خریدار را در کنار یکدیگر قرار دهد.
او گفت: «ارائه آموزش ساده، خدمات غیرحضوری مالیاتی، صدور صورتحساب دیجیتال و تهیه خودکار گزارشهای مالی میتواند فرایند مالیات را برای کسبوکارها روشنتر کند. مالیات از بیرون مانند یک غول به نظر میرسد، اما وقتی فرایندها شفاف باشد، مسیر هم برای حاکمیت و هم برای مؤدی روشن خواهد بود.»
مدیرعامل دادهپردازی معتمد تیس تأکید کرد که خدمات مالیاتی نیز باید مانند پرداخت و تجارت الکترونیکی، بهتدریج در دل فرایند کسبوکار قرار گیرد و تا حد امکان برای کاربر نامرئی شود؛ بهگونهای که فعالان تجارت اجتماعی برای انجام هر تکلیف مجبور به مراجعه به پنلها و سامانههای متعدد نباشند.
پناهی گفت: «یکپارچگی حرف اول را میزند. کسبوکار نباید برای هر نیاز به یک جزیره جداگانه مراجعه کند؛ آموزش، مشاوره مالیاتی، تفکیک حساب شخصی و تجاری، صدور صورتحساب و حتی تأمین سرمایه در گردش باید در قالب یک تجربه منسجم در اختیار او قرار گیرد.»
به اعتقاد او، همکاری شرکتهای مالیاتی، پرداختی، بانکها، پلتفرمها و رسانهها میتواند چنین سرویسی را شکل دهد؛ مدلی که علاوه بر رفع دغدغههای مالیاتی، با ارائه مشوق و دسترسی به تأمین مالی، کسبوکارهای خرد را به فعالیت رسمی و شفاف ترغیب کند.
بانکها باید از مدل تراکنشمحور عبور کنند
حمیدرضا توسلی، عضو هیئتمدیره بانک قرضالحسنه مهر ایران، در این نشست با تأکید بر تغییرات سریع فضای کسبوکارهای دیجیتال گفت که مدلهای صرفاً تراکنشمحور به نقاط انسداد نزدیک شدهاند و مرز میان بانکها، فینتکها، پلتفرمها و شبکههای اجتماعی نیز بهتدریج در حال از بین رفتن است. به اعتقاد او، پاسخ به نیازهای تجارت اجتماعی مستلزم ایجاد یک اکوسیستم منسجم است و هیچ بازیگری، از جمله بانک، بهتنهایی نمیتواند تمام اجزای این زنجیره را پوشش دهد.
توسلی گفت: «بانکداری در فضای شبکههای اجتماعی به این معناست که بانک بتواند بهطور مؤثر وارد زیست دیجیتال افراد شود. آیا بانک بهتنهایی برای این کار کفایت میکند؟ خیر. باید دید چه عناصری میتوانند در کنار یکدیگر، تجربهای ارزشمند برای کاربران ایجاد کنند.»
عضو هیئتمدیره بانک قرضالحسنه مهر ایران، انسان و اعتماد را دو مؤلفه کلیدی تجارت اجتماعی دانست و تأکید کرد که حضور همزمان چند بازیگر در یک پلتفرم، بهخودیخود به شکلگیری اکوسیستم منجر نمیشود. از نگاه او، اجزای اکوسیستم باید بهصورت تکاملی با یکدیگر مرتبط شوند و میان تجربه وعدهدادهشده به مشتری و آنچه در عمل اتفاق میافتد، هماهنگی وجود داشته باشد.
توسلی گفت: «اگر مؤلفههای اعتماد، پلتفرم، پرداخت، خدمات مالی و تجربه مشتری ارتباط منسجمی با یکدیگر نداشته باشند، این موضوع شکست میخورد. صرف کنار هم قرارگرفتن بازیگران کافی نیست و باید میان اجزای زنجیره ارزش، اتصال واقعی ایجاد شود.»
او همچنین داده را زیربنای تحول از بانکداری دیجیتال و تجارت الکترونیکی به تجارت اجتماعی معرفی کرد و گفت بانکها هنوز آنطور که باید به جمعآوری، کیفیتبخشی، پردازش و مولدکردن داده توجه نکردهاند. به اعتقاد توسلی، بخش مهمی از تجارت اجتماعی بر تبادل داده استوار است و بانکها باید چارچوب روشنی برای حکمرانی داده و استفاده از آن در تعامل با زیستبومها داشته باشند.
توسلی همچنین اعلام کرد بانک مهر ایران در حال ایجاد زیستبومی است که از طریق APIها و ابزارهای مختلف، خدمات مالی در اختیار کسبوکارها قرار دهد و به شکلگیری اعتماد در تعاملات تجارت اجتماعی کمک کند.
مسیر تجارت اجتماعی با کارتبهکارت روشن نمیشود
علی امیری، بنیانگذار زرینپال، در نشست کیوتاک با اشاره به نقش درگاههای پرداخت در رشد تجارت الکترونیکی گفت آزادشدن امکان پرداخت آنلاین، یکی از موانع اصلی کسبوکارها را از میان برداشت و به شکلگیری موجی از کسبوکارهای اینترنتی کمک کرد. بااینحال، تجارت اجتماعی امروز بهدلیل محدودیتهای رگولاتوری، نحوه مواجهه حاکمیت با شبکههای اجتماعی و نبود مسیر مشخص برای شرکتهای پرداخت، دوباره به کارتبهکارت وابسته شده است.
امیری گفت: «درگاههای پرداخت کمک بزرگی به تجارت الکترونیکی کردند؛ اما امروز مجموعهای از مشکلات رگولاتوری و نوع نگاه به شبکههای اجتماعی باعث شده دوباره به کارتبهکارت برگردیم. باید مشخص شود چه ابزار تازهای میتواند موج بعدی رشد تجارت اجتماعی را ایجاد کند.»
او با اشاره به حجم بالای فروش در شبکههای اجتماعی توضیح داد بخشی از اقتصاد دیجیتال در آمارهای رسمی پرداخت دیده نمیشود. به گفته او، آمار رسمی سهم پرداخت آنلاین را حدود شش یا هفت درصد نشان میدهد، اما با احتساب فروشهای اینستاگرامی، سهم واقعی تجارت آنلاین احتمالاً بیشتر است.
امیری گفت: «ممکن است بازار فروش در اینستاگرام چند برابر بخشی باشد که در آمار رسمی دیده میشود؛ زیرا این تراکنشها خارج از مسیرهای متعارف پرداخت و عمدتاً با کارتبهکارت انجام میشوند.»
او بلاتکلیفی مقررات، اتصال مالیات به ابزار پرداخت و ایجاد مسیرهای جایگزین غیرشفاف را از عوامل تضعیف شرکتهای پرداخت دانست. امیری همچنین تأکید کرد بخشی از خدمات آینده باید بدون تحمیل پنل و فرایندهای اضافه به کاربر، در لایههای زیرین سرویس اجرا شود و داده، بانک، شرکت پرداخت و پلتفرم اجتماعی را به یکدیگر متصل کند.
امیری گفت: «هنوز برای فعالان صنعت نیز روشن نیست که مسیر پرداخت در دو یا سه سال آینده به کدام سمت میرود. بااینحال، تجربه بانکها و نئوبانکهایی که قواعد موجود را تغییر دادند، نشان میدهد فرصتهایی وجود دارد که میتوانند مسیر بازی را عوض کنند.»
تغییر رفتار فروشندگان اجتماعی، مسئله اصلی طراحی خدمات مالی است
علی فدایی، معاون بازرگانی اسنپپی، در نشست کیوتاک با اشاره به تفاوت تجارت اجتماعی با تجارت الکترونیکی گفت خریداران و فروشندگان فعال در شبکههای اجتماعی، رفتار و نیازهای متفاوتی دارند و نمیتوان خدمات پلتفرمهای متعارف را بدون تغییر در اختیار آنها قرار داد.
به گفته او، خریدار در تجارت اجتماعی معمولاً به گفتوگو با فروشنده، پرسیدن سؤال و اطمینان از خرید از یک فرد واقعی نیاز دارد. در سمت مقابل، بخش زیادی از فروشندگان، کسبوکارهای خانگی و یک یا دونفرهای هستند که تمام مراحل تولید محتوا، قیمتگذاری، پاسخگویی، ثبت سفارش و ارسال را در همان شبکه اجتماعی مدیریت میکنند.
فدایی گفت: «مسئله این است که این فروشنده بهراحتی از محیط شبکه اجتماعی خارج نمیشود تا وارد یک پنل دیگر شود، سفارشها و تراکنشها را ببیند یا گزارش بگیرد. ساختن پنل و امکانات فنی ساده است؛ مسئله اصلی این است که رفتار فروشنده را نمیتوان بهآسانی تغییر داد.»
او پرداخت را یکی از مهمترین نقاط قابلبهبود در تجارت اجتماعی دانست. به گفته فدایی، وابستگی بخش بزرگی از این بازار به کارتبهکارت، هم تجربه نامناسبی برای خریدار ایجاد میکند و هم فروشنده را از گزارشهای مالی و ابزارهای مدیریت سفارش محروم نگه میدارد.
فدایی گفت: «در پرداخت هنوز جای زیادی برای نوآوری وجود دارد. میتوان بخشی از بازاری را که امروز با کارتبهکارت کار میکند، بهتدریج به روشهای سادهتر و متناسب با نیاز هر کسبوکار منتقل کرد.»
او پرداخت مرحلهای را یکی از این راهکارها معرفی کرد؛ برای مثال، فروشنده یک محصول سفارشی میتواند بخشی از مبلغ را برای خرید مواد اولیه دریافت کند و باقی وجه هنگام آمادهشدن یا ارسال کالا پرداخت شود.
فدایی همچنین از ظرفیت پرداختهای دورهای سخن گفت و افزود: «برای خریدهایی که مرتب تکرار میشوند، میتوان سفارش و پرداخت خودکار طراحی کرد. این راهکارها فراتر از تأمین مالیاند و میتوانند مدلهای کسبوکار تازهای در تجارت اجتماعی ایجاد کنند.»
خدمات مالی باید در دل تجربه شبکه اجتماعی قرار گیرند
کاظم کیال، مدیرعامل پیامرسان بله، در نشست کیوتاک با اشاره به ظرفیت شبکههای اجتماعی برای توسعه تجارت گفت مسئله اصلی، افزودن چند ابزار مالی مجزا به یک پیامرسان نیست؛ بلکه باید تجربهای یکپارچه ایجاد شود که در آن گفتوگو، معرفی محصول، خرید و پرداخت در یک بستر انجام شود.
کیال با اشاره به فعالیت روزانه کاربران و کسبوکارها در بله گفت این پیامرسان روزانه حدود ۴۰۰ میلیون پیام را جابهجا میکند و نزدیک به ۹۶۰ هزار کانال و صفحه فروشگاهی در آن فعالیت دارند که حدود ۶۰ هزار مورد از آنها بیش از ۲۰۰ عضو دارند. این در حالی است که براساس آمارهای غیررسمی، روزانه حدود یک میلیارد پیام در واتساپ ردوبدل میشود.
کیال گفت: «ما خودمان را یک پلتفرم میدانیم. قرار نیست همه خدمات را خودمان ارائه کنیم؛ بستری فراهم میکنیم که افراد همانطور که بهراحتی گفتوگو میکنند، بتوانند پول انتقال دهند، خرید کنند، محتوا منتشر کنند و محصول خود را نیز برای فروش بگذارند.»
او توضیح داد که فروشگاههای فعال در شبکههای اجتماعی به مجموعهای از خدمات شامل پرداخت، اعتبار، وام، اعتمادسازی، اطلاعرسانی و دیدهشدن نیاز دارند و یک پیامرسان نمیتواند تمام این نیازها را بهتنهایی پوشش دهد. ازاینرو، پلتفرم بازوی بله میتواند امکان حضور شرکتهای پرداخت، بانکها و سایر ارائهدهندگان خدمات را در قالب یک تجربه منسجم فراهم کند.
کیال گفت: «خیلی وقتها وقتی از تجارت اجتماعی صحبت میکنیم، سراغ ماژولهای جداگانه میرویم؛ اما مسئله مهم، تجربه یکپارچه کاربر است. کاربر نباید برای هر بخش از فرایند خرید و فروش از یک محیط خارج و وارد محیط دیگری شود.»
او کارتبهکارت در محیط گفتوگو را نمونهای از ادغام خدمات مالی و اجتماعی دانست و گفت بله این امکان را ایجاد کرده که کاربر به همان سادگی ارسال فایل، در صفحه چت پول انتقال دهد.
کیال همچنین تأکید کرد که نخستین نیاز کسبوکارهای اجتماعی، دیدهشدن و رشد است. به گفته او، ابزارهایی مانند استوری، تبلیغات هدفمند، الگوریتمهای توزیع محتوا و سرویس اطلاعرسانی «سفیر» میتوانند به فروشگاهها کمک کنند مشتریان قبلی را دوباره فعال کنند و پس از رشد کسبوکار، خدمات مالی نیز نقش مؤثرتری در افزایش گردش مالی آنها داشته باشند.
کیوتاک، نشست تخصصی بانک قرضالحسنه مهر ایران با محور «تجارت اجتماعی و شبکه بانکی» بود که با حضور مدیران بانکی، فینتکی و فعالان اقتصاد دیجیتال برگزار شد. در این نشست، ظرفیتهای شبکه بانکی برای توسعه تجارت اجتماعی و موضوعاتی مانند پرداخت، اعتماد، داده، تأمین مالی و مالیات کسبوکارهای فعال در شبکههای اجتماعی بررسی شد.
