بانک مرکزی اروپا ۱۰ طرح نهایی برای بازطراحی اسکناسهای یورو را رونمایی کرده است؛ طرحهایی که یا چهرههایی مانند ماریا کالاس، بتهوون، ماری کوری، سروانتس و لئوناردو داوینچی را به تصویر میکشند یا سراغ رودخانهها، پرندگان و تنوع زیستی اروپا میروند. مردم اروپا تا ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ فرصت دارند نظر خود را درباره این طرحها اعلام کنند، اما تصمیم نهایی با شورای حکام بانک مرکزی اروپا خواهد بود.
بانک مرکزی اروپا از ۱۰ پیشنهاد نهایی برای طراحی نسل آینده اسکناسهای یورو رونمایی و یک نظرسنجی عمومی برای دریافت نظر مردم سراسر اروپا آغاز کرده است. این پیشنهادها بر دو مضمون «فرهنگ اروپایی» و «رودخانهها و پرندگان» استوارند و نخستین بازطراحی کامل اسکناسهای یورو از زمان عرضه این پول در سال ۲۰۰۲ را شکل خواهند داد. تمام طرحهای پیشنهادی یورو را میتوانید در «صفحه ویژه یورو» راه پرداخت ببینید.
به گزارش راه پرداخت، بیش از ۱۲۰۰ طراح گرافیک در مسابقه طراحی بانک مرکزی اروپا شرکت کردند. از میان آنها، ۲۵ طراح برای ارائه پیشنهاد در یک یا هر دو مضمون انتخاب شدند و در نهایت هیئتی مستقل متشکل از ۲۱ متخصص در حوزههایی مانند طراحی گرافیک، ارتباطات، علوم اعصاب و تاریخ، ۱۰ طرح را به مرحله نهایی رساند. برای هر مضمون پنج طرح متفاوت ارائه شده است که از طراحیهای مینیمال و معاصر تا روایتهای تصویری سنتیتر را دربر میگیرند.
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، اسکناسهای یورو را چیزی فراتر از یک ابزار پرداخت توصیف کرده و گفته است این اسکناسها یکی از ملموسترین جلوههای اروپا هستند. به گفته او، طراحیهایی که زیبایی را با معنا ترکیب کنند، میتوانند هویت مشترک اروپایی را تقویت کنند.
ماریا کالاس، بتهوون و داوینچی روی اسکناسهای یورو
نخستین مضمون با عنوان «فرهنگ اروپایی؛ فضاهای فرهنگی مشترک» بر شخصیتهایی متمرکز است که در شکلگیری میراث هنری، علمی، ادبی و اجتماعی اروپا نقش داشتهاند. در این مجموعه، هر ارزش اسکناس به یک چهره و یکی از فضاهای فرهنگی مشترک اروپا اختصاص پیدا میکند.
در صورت انتخاب یکی از طرحهای این مضمون:
اسکناس پنجیورویی با هنرهای نمایشی و چهره ماریا کالاس، خواننده سرشناس اپرا، پیوند میخورد؛ در سوی دیگر اسکناس نیز هنرمندان خیابانی در حال اجرای موسیقی، رقص یا تئاتر دیده میشوند.
اسکناس ۱۰یورویی به موسیقی و لودویگ فان بتهوون اختصاص مییابد و در سوی دیگر آن جشنوارهای با حضور گروه کر کودکان و جوانان به تصویر کشیده میشود.
اسکناس ۲۰یورویی با دانشگاهها و مدارس و چهره ماری کوری، دانشمند برنده جایزه نوبل، مرتبط است.
اسکناس ۵۰یورویی به کتابخانهها و میگل د سروانتس، نویسنده «دن کیشوت»، اختصاص دارد.
اسکناس ۱۰۰یورویی موزهها و نمایشگاهها را در کنار چهره لئوناردو داوینچی نمایش میدهد.
در نهایت، اسکناس ۲۰۰یورویی به میدانهای عمومی و برتا فون زوتنر، نویسنده و فعال صلح و برنده جایزه صلح نوبل، اختصاص پیدا میکند.
طراحان راهیافته به مرحله نهایی، این مضمونها و شخصیتهای مشترک را با زبانهای بصری متفاوتی بازآفرینی کردهاند. برخی طرحها بر چهره و نگاه شخصیتها متمرکزند و برخی دیگر با استفاده از کلاژ، نقشه اروپا، صورتهای فلکی، تایپوگرافی و تصاویر فضاهای عمومی، فرهنگ را فرایندی زنده و مشترک معرفی میکنند.
رودخانهها و پرندگان؛ روایت طبیعت و نهادهای اروپایی
مضمون دوم، «رودخانهها و پرندگان؛ تابآوری در دل تنوع» نام دارد. در این مجموعه، مسیر رودخانه از سرچشمههای کوهستانی تا دریا دنبال میشود و هر اسکناس یکی از پرندگان و زیستبومهای طبیعی اروپا را در کنار یکی از نهادهای اتحادیه اروپا به تصویر میکشد.
در طرحهای این مجموعه، اسکناس پنجیورویی به سرچشمههای کوهستانی، پرنده دیوارخزک و پارلمان اروپا اختصاص دارد. روی اسکناس ۱۰یورویی آبشار، ماهیخورک و کمیسیون اروپا دیده میشود و اسکناس ۲۰یورویی کلونی زنبورخوارها در کنار یک دره رودخانهای و ساختمان بانک مرکزی اروپا را نمایش میدهد.
اسکناس ۵۰یورویی به رودخانههای پیچان، لکلک سفید و دیوان دادگستری اتحادیه اروپا اختصاص دارد. اسکناس ۱۰۰یورویی مصب رودخانه، پرنده نوکخنجری و شورای اروپا و شورای اتحادیه اروپا را نشان میدهد و اسکناس ۲۰۰یورویی با منظره دریا، گانت شمالی و دیوان محاسبات اروپا تکمیل میشود.
در برخی پیشنهادها، صدای هر پرنده به الگوهای گرافیکی تبدیل شده و سرعت پرواز آن با مقیاسهای تصویری نمایش داده میشود. برخی دیگر، حرکت رودخانه و پرواز پرندگان را بهعنوان نمادی از جریان، ارتباط و وابستگی متقابل جوامع اروپایی و طبیعت به کار گرفتهاند.
مردم تا ۲۱ سپتامبر فرصت دارند
نظرسنجی عمومی بانک مرکزی اروپا تا ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت. همزمان، یک شرکت پژوهشی مستقل نیز نظرسنجی مشابهی را میان نمونهای نماینده از شهروندان منطقه یورو انجام میدهد. نتایج این دو نظرسنجی در کنار ارزیابی فنی طرحها و نظر هیئت داوران در تصمیم نهایی شورای حکام نقش خواهد داشت.
انتظار میرود شورای حکام بانک مرکزی اروپا تا پایان سال ۲۰۲۶ یک طرح را انتخاب کند. طرح منتخب پس از آن باید توسعه یابد، از نظر فنی و امنیتی آزمایش شود و برای تولید انبوه آماده شود؛ بنابراین هنوز تاریخ دقیقی برای ورود اسکناسهای جدید به گردش اعلام نشده و بانک مرکزی اروپا تنها گفته است عرضه آنها در سالهای بعد انجام خواهد شد.
اسکناسهای فعلی یورو پس از عرضه مجموعه جدید همچنان ارزش خود را حفظ خواهند کرد و در کنار اسکناسهای تازه در گردش میمانند.
بازطراحی برای مقابله با جعل و دسترسی آسانتر
بازطراحی یورو فقط یک پروژه زیباییشناختی نیست. بانک مرکزی اروپا میگوید انتشار دورهای نسلهای جدید اسکناس امکان استفاده از پیشرفتهای فناوری برای مقابله با جعل را فراهم میکند. اسکناسهای جدید به ویژگیهای امنیتی پیشرفتهتر، قابلیت احراز اصالت آسانتر و امکانات دسترسپذیری بهتر برای افراد دارای اختلال بینایی مجهز خواهند شد.
همچنین قرار است با افزایش دوام اسکناسها و استفاده از مواد و فرایندهای تولید پایدارتر، اثرات زیستمحیطی پول نقد کاهش یابد. پیرو چیپولونه، عضو هیئتمدیره اجرایی بانک مرکزی اروپا، هدف این پروژه را حفظ پول نقد بهعنوان ابزاری امن، کارآمد و قابلاعتماد و تضمین دسترسی شهروندان به پول عمومی و حق انتخاب شیوه پرداخت عنوان کرده است.
