بانک رفاه کارگران پیشثبتنام دوره نخست طرح «زرینتأمین» را برای خرید اقساطی طلا از سوی بازنشستگان و مستمریبگیران سازمان تأمین اجتماعی آغاز کرده است. براساس اطلاعات سامانه رسمی طرح، متقاضیان تا ۱۵ مهر میتوانند سفارش ریالی از یک تا ۵۰ میلیون تومان یا سفارش مقداری از ۱۰۰ تا ۳٬۰۰۰ میلیگرم طلا ثبت کنند. ثبت سفارش در این مرحله بهمعنای خرید یا تخصیص قطعی طلا نیست؛ عرضه بهصورت مرحلهای انجام میشود و مقدار قابل تخصیص و قیمت روز طلا پیش از نهاییشدن خرید از طریق پیامک به متقاضی اعلام خواهد شد.
طرح ملی «زرینتأمین» متعلق به بانک رفاه کارگران است و با همکاری سازمان تأمین اجتماعی و شرکتهای تخصصی گروه تأمین اجرا میشود. سازمان تأمین اجتماعی نیز در اطلاعرسانی خود درباره این طرح، بازنشستگان و مستمریبگیران را برای مشاهده شرایط و ثبت سفارش به سامانه زرینتأمین ارجاع داده است.
در دوره نخست، متقاضیان دو روش برای ثبت سفارش دارند. در روش ریالی، حداقل سفارش یک میلیون تومان و حداکثر آن ۵۰ میلیون تومان است. در روش مقداری نیز امکان ثبت سفارش از ۱۰۰ تا ۳٬۰۰۰ میلیگرم طلا وجود دارد. مهلت اعلامشده برای پیشثبتنام این دوره تا ۱۵ مهر است.
فرایند ثبت سفارش غیرحضوری است. متقاضی با کد ملی و شماره موبایل وارد سامانه میشود و وضعیت بازنشستگی یا مستمریبگیری او بهصورت برخط راستیآزمایی میشود. در فرایند تکمیل اطلاعات، شماره حساب یا شبای حساب بانک رفاهی که مستمری به آن واریز میشود نیز دریافت میشود.
پیش ثبتنام سفارش
یکی از نکات اصلی سازوکار زرینتأمین این است که ثبت سفارش در مرحله فعلی بهمعنای انجام خرید نیست. سفارش ابتدا در صف پذیرهنویسی قرار میگیرد و عرضه طلا بهصورت مرحلهای و در قالب پذیرهنویسیهای متوالی انجام میشود.
در هر مرحله، مقدار طلای تأمینشده براساس نسبت حجم کل سفارشهای ثبتشده میان متقاضیان تخصیص مییابد. برای نمونه، اگر مجموع سفارشها معادل سه تن طلا و میزان طلای تأمینشده در یک مرحله ۳۰۰ کیلوگرم باشد، در آن مرحله ۱۰ درصد از سفارش هر متقاضی تخصیص مییابد و باقی سفارش میتواند در مراحل بعد تکمیل شود.
متقاضیانی که پس از پایان یک مرحله سفارش خود را ثبت کنند، در صف پذیرهنویسی بعدی قرار میگیرند. حجم کل عرضه در هر مرحله نیز از پیش رقم ثابتی اعلام نشده و به میزان طلای تأمینشده و حجم سفارشهای ثبتشده بستگی دارد.
قیمت در زمان تخصیص تعیین میشود
پس از مشخصشدن سهم قابل تخصیص، مقدار طلا و قیمت روز آن از طریق پیامک به متقاضی اعلام میشود. خرید تنها در صورت تأیید پیامکی متقاضی نهایی و سفارش فعال خواهد شد. مبنای قیمت نیز قیمت روز طلا در زمان تخصیص است، نه قیمت روز ثبت سفارش.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در برخی مطالب منتشرشده در منابع ثانویه، از ثابتماندن قیمت طلا از زمان ثبت سفارش سخن گفته شده است؛ بااینحال، سامانه رسمی زرینتأمین بهصراحت مبنای محاسبه را «قیمت روز زمان تخصیص» اعلام کرده است.
متقاضی تا پیش از فعالشدن سفارش میتواند مقدار یا روش سفارش خود را ویرایش کند یا از ادامه آن انصراف دهد. تا پیش از تأیید تخصیص و فعالشدن سفارش نیز مبلغی از مستمری او کسر نخواهد شد.
اقساط از ماه بعد از فعالشدن سفارش کسر میشود
پس از تأیید تخصیص، بهای خرید در سه قسط ماهانه و بدون سود و کارمزد پرداخت میشود. کسر قسط از مستمری از ماه بعد از فعالشدن همان بخش از سفارش آغاز خواهد شد. با توجه به مرحلهایبودن تخصیص، خرید میتواند در چند مرحله انجام شود و هر بخش تخصیصیافته پس از تأیید متقاضی وارد فرایند اقساط میشود.
براساس اطلاعات رسمی طرح، با پرداخت هر قسط، میزان طلای متناظر با همان قسط به نام متقاضی آزاد میشود. طلای آزادشده در کیف دارایی کاربر در پلتفرم Payval نگهداری میشود و سامانه زرینتأمین اعلام کرده است که امکان مشاهده ارزش روز، معامله یا فروش آن وجود دارد. هر واحد در این سازوکار برابر یک میلیگرم طلای ۲۴ عیار اعلام شده است.
اطلاعات فعلی سامانه درباره فرایند دریافت فیزیکی این طلا، حداقل وزن لازم برای تحویل، هزینه تحویل یا محل تحویل توضیحی ارائه نکرده است؛ بنابراین امکان و شرایط تحویل فیزیکی را نمیتوان براساس اطلاعات منتشرشده فعلی بهطور قطعی اعلام کرد.
تأمین مالی تولید طلا با اوراق سلف موازی استاندارد
براساس بیانیه طرح، ساختار مالی زرینتأمین بر اوراق سلف موازی استاندارد طلا در بازار سرمایه بنا شده است. بانک رفاه کارگران طراح و متولی طرح و سامانه ثبت سفارش معرفی شده و سازمان تأمین اجتماعی و شرکتهای گروه تأمین نیز در اجرای آن همکاری دارند.
هدف اعلامشده از این ساختار، هدایت بخشی از پساندازهای خرد بازنشستگان به تأمین مالی زنجیره استخراج و فرآوری طلا و پروژههای مرتبط با تولید این فلز است. سازمان تأمین اجتماعی نیز هنگام معرفی طرح اعلام کرده بود که منابع مالی در این سازوکار به طلای استحصالی پروژههای موجود و پروژههای آتی تولید طلا هدایت خواهد شد.
سامانه رسمی از زرینتأمین با عنوان «صندوق مولد طلا» یاد میکند، اما در توضیح ساختار اجرایی، ابزار تأمین مالی را اوراق سلف موازی استاندارد طلا معرفی کرده است. جزئیات مربوط به ناشر اوراق، مشخصات هر پذیرهنویسی و پروژههای مشخصی که منابع به آنها تخصیص مییابد، در اطلاعات فعلی سامانه اعلام نشده است.
