هر اسکناس در زمان رونمایی‌اش برابر با چند دلار بود و اکنون چه ارزشی دارد؟

نوسانات ارز و پیامدهای آن بر ارزش پول ملی یکی از مسائل مهم در نظام اقتصادی کشور محسوب می‌شود. به‌عنوان نمونه، قیمت دلار در ابتدای سال ۱۴۰۳ حدود ۶۰ هزار تومان بود، اما در روزهای پایانی همان سال به ۹۸ هزار تومان نیز رسید. این نوسانات در سال‌های اخیر نه‌تنها به‌صورت روزانه، بلکه گاهی به‌صورت لحظه‌ای رخ داده‌اند. کاهش ارزش پول ملی، تنها یکی از نتایج این تغییرات شدید ارزی در کشور است. اسکناس‌هایی که در زمان انتشار هرکدام معادل چند دلار ارزش داشتند، اکنون به ارزش چند صدم یک دلار کاهش یافته‌اند. راه پرداخت در این گزارش به همین بهانه، ارزش دلاری اسکناس‌های در گردش بانک مرکزی را در زمان رونمایی و وضعیت کنونی آن‌ها بررسی کرده است.

 ارزش دلاری هر اسکناس ریالی

 در سال ۱۳۳۸، پس از تصویب قانون پولی و بانکی کشور و هم‌زمان با تأسیس بانک مرکزی در ۱۸ مردادماه ۱۳۳۹، حق انحصاری انتشار اسکناس و تنظیم جریان پول کشور به بانک مرکزی واگذار شد. پیش از این، وظیفه انتشار اسکناس بر عهده بانک ملی ایران بود. گفتنی است که قیمت دلار در زمان نگارش این گزارش، یعنی ۱۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۴، حدود ۹۹ هزار تومان بوده است. اسکناس‌هایی که در ادامه مورد بررسی قرار می‌گیرند نیز بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط بانک مرکزی ایران، از اسکناس‌های در جریان کشور محسوب می‌شوند.

 اسکناس ۱۰۰۰ ریالی یا ۱۰۰ تومانی دوم آبان‌ماه 1371 رونمایی شد، قیمت هر دلار در آن زمان 149 تومان بود. بدین ترتیب ارزش دلاری اسکناس 100 تومانی حدود نیم دلار بود؛ اما در حال حاضر برای خرید یک دلار باید 990 اسکناس 100 تومانی ارائه داد.

 اسکناس 2000 ریالی یا 200 تومانی، 14 مردادماه 1365 رونمایی شد و هر دلار در آن دوره برابر با 74 تومان بود. به‌عبارت‌دیگر این اسکناس در زمان انتشار حدود سه دلار بود؛ اما در حال حاضر برای خرید یک دلار باید 495 اسکناس 200 تومانی داد.

 سری دوم اسکناس 2000 ریالی یا 200 تومانی، 12 آبان‌ماه 1384 رونمایی شد که قیمت دلار در آن زمان 904 تومان بود. بدین ترتیب ارزش دلاری این اسکناس در زمان انتشارش حدود 0.2 دلار بوده است. بااین‌حال باید در نظر گرفت که برای خرید یک دلار با قیمت امروز، باید 495 عدد از این اسکناس داشت.

 اولین سری از اسکناس 5000 ریالی یا 500 تومانی، 13 مهرماه 1372 رونمایی شد که قیمت دلار در آن زمان، 180 تومان بود. به زبان ساده، در سال ۱۳۷۲ با یک اسکناس 500 تومانی می‌شد حدود سه دلار خریداری کرد؛ اما در حال حاضر یک دلار، برابر با 198 اسکناس 500 تومانی است.

 سری دوم اسکناس 500 تومانی، 12 مردادماه 1388 رونمایی شد؛ سالی که دلار وارد کانال هزار تومان شد. بدین ترتیب در این دوره با دو اسکناس 500 تومانی می‌شد یک دلار خرید.

 سری سوم اسکناس 500 تومانی، 27 خردادماه 1392 رونمایی شد که قیمت دلار حدود 3500 تومان بود. به‌عبارت‌دیگر ارزش یک دلار در آن زمان برابر با 7 اسکناس 500 تومانی بود.

 سری اول اسکناس 10000 ریالی یا هزار تومانی، دوم آبان‌ماه 1371رونمایی شد که قیمت دلار 180 تومان بود؛ بنابراین ارزش این اسکناس در زمان انتشارش حدود 5.5 دلار بود؛ اما در حال حاضر برای خرید یک دلار باید 99 عدد از این اسکناس داشت.

 سری دوم اسکناس هزار تومانی، 22 خردادماه 1396 رونمایی شد که قیمت دلار حدود 3800 تومان بود. بدین ترتیب در آن دوره برای هر دلار باید حدود 4 اسکناس هزار تومانی ارائه می‌شد.

 سری سوم اسکناس هزار تومانی نیز، 6 تیرماه 1401 رونمایی شد که قیمت دلار حدود 32 هزار تومان بود. به زبان ساده در آن دوره برای خرید یک دلار باید 32 اسکناس هزار تومانی ارائه می‌شد.

 سری اول اسکناس 20000 ریالی یا 2 هزار تومانی نیز، 24 اسفندماه 1382 رونمایی شد که قیمت دلار در آن زمان 832 تومان بود. به‌عبارت‌دیگر در آن دوره با یک اسکناس 2 هزار تومانی می‌شد 2 دلار خرید. این در حالی است که برای خرید یک دلار در حال حاضر باید حدود 50 اسکناس دو هزار تومانی پرداخت.

 دومین سری از اسکناس 2 هزار تومانی در 5 اسفندماه سال 1383 رونمایی شد که قیمت دلار 874 تومان بود. با یک اسکناس دو هزار تومانی در سال ۱۳۸۳ می‌شد حدود دو دلار خریداری کرد.

 سومین سری از اسکناس 2 هزار تومانی، 30 مهرماه 1393 رونمایی شد که قیمت دلار حدود 3200 تومان بود. بدین ترتیب برای خرید یک دلار باید حدود دو اسکناس 2 هزار تومانی ارائه می‌شد.

 چهارمین سری از اسکناس 2 هزار تومانی نیز ششم تیرماه 1401 رونمایی شد که ارزش دلار در بازه 32 هزار تومان بود. درواقع برای خرید یک دلار باید 16 اسکناس 2 هزار تومانی پرداخت می‌شد.

 نخستین سری از اسکناس 50000 ریالی یا 5 هزار تومانی، 20 اسفندماه 1385 رونمایی شد. در این سال ارزش دلار حدود 922 تومان بود. به‌عبارت‌دیگر یک اسکناس 5 هزار تومانی معادل حدود 5 دلار بود. با احتساب قیمت امروز، برای خرید یک دلار باید حدود 20 اسکناس 5 هزار تومانی ارائه کرد.

 دومین سری از اسکناس 5 هزار تومانی، 29 شهریورماه 1394 عرضه شد که قیمت دلار حدود ۳ هزار و ۴۰۰ تومان بود. بدین ترتیب یک اسکناس 5 هزار تومانی می‌شد یک دلار خرید و 1600 تومان نیز پس گرفت.

 سری سوم از اسکناس 5 هزار تومانی در تاریخ 16 اسفندماه 1399 به بازار عرضه شد؛ قیمت دلار در آن زمان حدود 25 هزار تومان بود. بدین ترتیب یک دلار برابر با 5 اسکناس 5 هزار تومانی بود.

 نخستین سری از اسکناس 100000 ریالی یا 10 هزار تومانی، 31 خردادماه 1389 رونمایی شد که قیمت دلار در آن زمان حدود 1100 تومان بود. بدین ترتیب با یک اسکناس 10 هزار تومانی در آن زمان می‌شد 9 دلار خریداری کرد. با احتساب قیمت 99 هزار تومانی دلار به تاریخ امروز، برای خرید یک دلار باید 10 اسکناس 10 هزار تومانی ارائه کرد.

 سری دوم از اسکناس 10 هزار تومانی، 15 بهمن 1399 رونمایی شد که قیمت دلار حدود 25 هزار تومان بود. به زبان ساده برای خرید یک دلار باید سه اسکناس 10 هزار تومانی پرداخت می‌شد که البته 5 هزار تومان نیز مابقی داشت.