نابرابری ثروت در آمریکا؛ سهم یک درصد ثروتمند به بالاترین سطح تاریخی رسید

توزیع ثروت در آمریکا طی ۳۶ سال گذشته تغییر چشمگیری کرده است. بر اساس داده‌های بانک مرکزی آمریکا (Federal Reserve)، سهم ثروتمندترین یک درصد خانوارهای آمریکایی از کل ثروت خانوارها در فاصله سال‌های ۱۹۸۹ تا پایان ۲۰۲۵ افزایش یافته و به ۳۱.۹ درصد رسیده است؛ رقمی که از مجموع سهم ۹۰ درصد پایین جامعه بیشتر است.

این بررسی، ارزش خالص دارایی خانوارها شامل خانه، سهام، کسب‌وکار، پس‌انداز و سایر دارایی‌ها پس از کسر بدهی‌ها را اندازه‌گیری می‌کند و نشان می‌دهد رشد بازارهای مالی در دهه‌های اخیر چگونه به تغییر توزیع ثروت میان گروه‌های مختلف منجر شده است.

یک درصد ثروتمند، برنده اصلی سه دهه گذشته

در سال ۱۹۸۹، یک درصد ثروتمند جامعه آمریکا حدود ۲۲.۸ درصد از کل ثروت خانوارها را در اختیار داشتند. این سهم تا پایان ۲۰۲۵ به ۳۱.۹ درصد افزایش یافته است.

در میان این گروه، ثروتمندترین ۰.۱ درصد خانوارها بیشترین رشد را تجربه کرده‌اند؛ سهم آنها از ثروت آمریکا از ۸.۶ درصد در سال ۱۹۸۹ به ۱۴.۵ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است.

دلیل اصلی این افزایش، رشد ارزش دارایی‌هایی مانند سهام و مالکیت کسب‌وکارها است؛ دارایی‌هایی که بخش بزرگی از آنها در اختیار ثروتمندترین خانوارها قرار دارد و طی چند دهه گذشته رشد قابل توجهی داشته‌اند.

طبقه متوسط بالاتر سهم خود را از دست داد

در مقابل، بیشتر گروه‌های دیگر جامعه آمریکا سهم خود از ثروت ملی را از دست داده‌اند. گروه ۴۰ درصد میانی بالاتر (خانوارهای بین دهک پنجاهم تا نودم) بیشترین کاهش را تجربه کرده‌اند؛ سهم این گروه از کل ثروت خانوارها از ۳۵.۷ درصد در سال ۱۹۸۹ به ۲۹.۲ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.

حتی گروه ثروتمند بعدی، یعنی ۹ درصد خانوارهای پس از یک درصد برتر، نیز کاهش سهم داشته‌اند و سهم آنها از ۳۸ درصد به ۳۶.۴ درصد رسیده است.

تفاوت دارایی‌ها، شکاف ثروت را عمیق‌تر کرده است

یکی از دلایل اصلی افزایش شکاف ثروت، تفاوت در نوع دارایی‌های گروه‌های مختلف است. خانوارهای ثروتمندتر بخش بیشتری از دارایی خود را در سهام، شرکت‌ها و دارایی‌های مالی سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ بازارهایی که در چند دهه گذشته رشد چشمگیری داشته‌اند.

در مقابل، ثروت بسیاری از خانوارهای کم‌درآمدتر و طبقه متوسط به ارزش خانه وابسته است. رشد قیمت مسکن در مقایسه با بازار سهام کندتر بوده و بحران مسکن سال ۲۰۰۸ نیز ضربه شدیدی به این گروه‌ها وارد کرده است.

سهم ۵۰ درصد پایین جامعه از کل ثروت آمریکا از ۳.۵ درصد در سال ۱۹۸۹ به ۲.۵ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. این گروه در اوج بحران مسکن حتی به سهم تاریخی پایین ۰.۴ درصد از ثروت خانوارهای آمریکا رسیده بود.

بازارها چگونه نابرابری ثروت را تغییر می‌دهند؟

روند ۳۶ سال گذشته نشان می‌دهد رونق بازارهای مالی بیش از همه به نفع کسانی بوده که از ابتدا مالک دارایی‌های مالی بوده‌اند. در دوره‌های رشد اقتصادی، افزایش ارزش سهام و کسب‌وکارها ثروت گروه‌های بالای جامعه را سریع‌تر افزایش داده است.

در مقابل، بحران‌ها معمولاً بیشترین فشار را بر خانوارهایی وارد می‌کنند که دارایی کمتر و پشتوانه مالی محدودتری دارند.

داده‌های فدرال رزرو نشان می‌دهد تغییرات بازارها فقط بر ارزش دارایی‌ها اثر نمی‌گذارد، بلکه می‌تواند ساختار توزیع ثروت در یک اقتصاد را نیز برای دهه‌ها تغییر دهد.