کانادا ۵۷ درصد نفت وارداتی آمریکا را تأمین می‌کند؛ وابستگی انرژی واشنگتن بیش از همه به همسایه شمالی گره خورده است

کانادا با صادرات روزانه نزدیک به ۴٬۵ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی به آمریکا، به‌تنهایی ۵۷ درصد واردات نفتی این کشور را در سال ۲۰۲۵ تأمین کرده است. داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد مکزیک، دومین تأمین‌کننده، تنها ۵۰۴ هزار بشکه در روز به آمریکا صادر کرده؛ کمتر از یک‌نهم کانادا. این تمرکز نشان می‌دهد پیوندهای پالایشی و خطوط لوله آمریکای شمالی برای امنیت انرژی واشنگتن اهمیت بیشتری از واردات مستقیم خاورمیانه دارند؛ هرچند آمریکا هم‌زمان صادرکننده خالص مجموعه نفت و فرآورده‌های نفتی است.

اینفوگرافیک واردات نفت آمریکا به تفکیک کشور جریان واردات نفت خام و فرآورده‌های نفتی به آمریکا در سال ۲۰۲۵ را بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی این کشور ترسیم می‌کند.

بر اساس این داده‌ها، آمریکا در سال ۲۰۲۵ به‌طور متوسط روزانه ۷ میلیون و ۹۲۰ هزار بشکه نفت خام و فرآورده نفتی وارد کرده است. کانادا با ۴ میلیون و ۴۹۳ هزار بشکه در روز در جایگاه نخست قرار دارد و پس از آن مکزیک، عربستان سعودی، عراق و برزیل دیده می‌شوند.

کانادا در طبقه‌ای جدا از دیگر تأمین‌کنندگان

سهم کانادا از واردات نفتی آمریکا حدود ۵۶.۷ درصد است. مکزیک، دومین صادرکننده نفت به آمریکا، روزانه ۵۰۴ هزار بشکه و عربستان سعودی ۳۲۶ هزار بشکه نفت و فرآورده نفتی به این کشور صادر کرده‌اند.

به‌این‌ترتیب، واردات آمریکا از کانادا نزدیک به ۹ برابر مکزیک و حدود ۱۴ برابر عربستان سعودی بوده است. کانادا و مکزیک روی‌هم بیش از ۶۳ درصد واردات نفتی آمریکا را تأمین کرده‌اند؛ رقمی که از شکل‌گیری یک زنجیره انرژی عمیقاً منطقه‌ای در آمریکای شمالی حکایت دارد.

عراق با صادرات ۲۴۹ هزار بشکه در روز در رتبه چهارم قرار گرفته و پس از آن برزیل، کلمبیا، گویان، نیجریه، آرژانتین و ونزوئلا قرار دارند. مجموع سهم ۱۰ تأمین‌کننده نخست حدود ۸۴.۵ درصد از واردات نفتی آمریکاست.

چرا بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان همچنان واردات دارد؟

ادامه واردات نفت در شرایطی است که آمریکا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت خام جهان محسوب می‌شود. پاسخ این تناقض ظاهری را باید در تفاوت نوع نفت تولیدشده و نیاز پالایشگاه‌ها جست‌وجو کرد.

بخش بزرگی از تولید نفت شیل آمریکا از نوع سبک است، درحالی‌که بسیاری از پالایشگاه‌های این کشور، به‌ویژه در ساحل خلیج مکزیک، برای پالایش نفت خام سنگین طراحی شده‌اند. انستیتوی نفت آمریکا اعلام کرده است که بیش از ۶۰ درصد واردات نفت خام آمریکا را نفت سنگین تشکیل می‌دهد؛ در مقابل، حدود ۸۰ درصد تولید مناطق ۴۸ ایالت به‌هم‌پیوسته آمریکا از نوع نفت سبک است.

نفت سنگین کانادا با پیکربندی این پالایشگاه‌ها سازگاری بیشتری دارد. شبکه گسترده خطوط لوله، نزدیکی جغرافیایی و اتصال بلندمدت صنایع نفت دو کشور نیز واردات از کانادا را از نظر هزینه و لجستیک به گزینه‌ای مناسب تبدیل کرده است.

بنابراین، واردات نفت الزاماً نشانه کمبود تولید داخلی نیست؛ بخشی از آن نتیجه تلاش پالایشگاه‌ها برای تهیه ترکیب مناسب خوراک و استفاده از ظرفیت‌های طراحی‌شده موجود است.

واردکننده نفت خام، صادرکننده خالص محصولات نفتی

برای تفسیر این آمار باید میان «نفت خام» و مجموعه «نفت خام و فرآورده‌های نفتی» تفاوت گذاشت. آمریکا در سال ۲۰۲۵ همچنان نفت خام بیشتری از آنچه صادر کرده، وارد کرده است؛ اما با احتساب بنزین، گازوئیل، سوخت جت و دیگر فرآورده‌ها، به صادرکننده خالص تبدیل می‌شود.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده از اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این کشور در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۱۰٬۷ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی صادر و ۷٬۹ میلیون بشکه وارد کرده است. بنابراین، تراز تجاری این گروه کالایی حدود ۲٬۸ میلیون بشکه در روز به نفع صادرات بوده است.

در مقابل، بررسی مرکز پژوهشی پیو نشان می‌دهد آمریکا در بخش نفت خام، خالص واردات روزانه حدود ۲٬۲ میلیون بشکه‌ای داشته است. این تفاوت توضیح می‌دهد که چرا عبارت‌هایی مانند «خودکفایی نفتی» یا «وابستگی نفتی» بدون مشخص‌کردن نوع محصول می‌توانند گمراه‌کننده باشند.

سهم مستقیم خاورمیانه کمتر از تصور عمومی است

عربستان سعودی و عراق در مجموع روزانه ۵۷۵ هزار بشکه نفت و فرآورده نفتی به آمریکا صادر کرده‌اند؛ معادل حدود ۷.۳ درصد کل واردات این کشور. در مقابل، کانادا به‌تنهایی نزدیک به هشت برابر این دو کشور نفت به آمریکا تحویل داده است.

پایین‌بودن سهم مستقیم خاورمیانه به این معنا نیست که اختلال در عرضه این منطقه بر قیمت سوخت آمریکا اثر محدودی دارد. نفت در بازاری جهانی قیمت‌گذاری می‌شود و کاهش عرضه یا افزایش ریسک در مسیرهای مهمی مانند تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را برای خریداران سراسر جهان بالا ببرد؛ حتی اگر نفت مصرفی آنها مستقیماً از خاورمیانه وارد نشده باشد.

آنچه این داده‌ها نشان می‌دهد، تغییر جغرافیای وابستگی مستقیم آمریکاست: امنیت فیزیکی عرضه نفت این کشور بیش از گذشته به کانادا، خطوط لوله فرامرزی و شبکه پالایشگاهی آمریکای شمالی وابسته شده، اما قیمت انرژی آمریکا همچنان از تحولات بازار جهانی تأثیر می‌گیرد.