شرکت گسترش فناوریهای نوین کشاورزی ارتقای زیرساخت سامانههای بانکداری متمرکز بانک کشاورزی را تا پایان ۱۴۰۵ دنبال میکند. نادر غضنفری، مدیرعامل این شرکت، میگوید این ارتقا باید ظرفیت لازم برای عرضه روانتر سرویسها و سامانههای جدید را فراهم کند؛ برنامهای که در کنار توسعه بانکداری دیجیتال، تأمین مالی زنجیرهای و استفاده از هوش مصنوعی، بخشی از مسیر تحول فناوری بانک کشاورزی است.
غضنفری در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، مأموریت اصلی دوره مدیریتی خود را نزدیککردن فناوری به نیاز واقعی کسبوکار بانک تعریف میکند. از نگاه او، فاصله تیم فناوری و بخش تجاری در بانک کشاورزی اکنون چندان معنادار نیست، اما باید تا حد امکان کاهش پیدا کند. راه رسیدن به این هدف، تبدیلشدن شرکت فناوری از ارائهدهنده خدمات به شریک کسبوکار بانک است.
در این مدل، تیم فناوری نباید پس از تعریف نیاز وارد پروژه شود و صرفاً سامانه موردنظر را تحویل دهد. غضنفری میگوید فناوری باید از نخستین مرحله تعریف نیاز مشتری در کنار بخش کسبوکار حضور داشته باشد و تا تحویل سرویس و ارزیابی تجربه مشتری این همراهی را ادامه دهد. به تعبیر او، یک بانکداری سازمانی در مقیاس بانک کشاورزی زمانی میتواند به تحول مورد انتظار برسد که فناوری و کسبوکار مانند دو بال همراستا عمل کنند.
تخصصیبودن بانک کشاورزی نیز نیازهای فناورانه متفاوتی ایجاد میکند. عملیات پایه بانکی با دیگر بانکها مشترک است، اما صنعت کشاورزی از زنجیرههای تأمین متعدد و متنوعی تشکیل شده که هرکدام بازیگران، گردشکارها و الگوهای مالی خاص خود را دارند. به همین دلیل، تمرکز بر فناوریهای مدیریت زنجیره تأمین و تأمین مالی زنجیرهای به یکی از محورهای اصلی فعالیت شرکت تبدیل شده است.
سامانه «پالیز» در همین چارچوب تعریف شده است. غضنفری پالیز را یک سامانه تخصصی مدیریت زنجیره تأمین در حوزه کشاورزی معرفی میکند. چالش اصلی این سامانه، جذب و تعریف زنجیرههای متفاوت صنایع غذایی و کشاورزی است؛ زیرا نمیتوان یک گردشکار ثابت را برای تمام آنها به کار گرفت. هر زنجیره باید متناسب با منطق کسبوکار، روابط میان اعضا و نیازهای مالی خودش در سامانه طراحی شود.
برنامه بعدی، پیوند تأمین مالی زنجیرهای با پالیز است. مدیرعامل شرکت گسترش فناوریهای نوین کشاورزی معتقد است روشهای سنتی تأمین مالی را نمیتوان یکباره کنار گذاشت، اما تجربه محصول اعتباری «نویپو» نشان داده فعالان صنعت کشاورزی برای تأمین مالی و سرمایه در گردش به ابزارهای اعتباری جدید علاقه دارند.
غضنفری میگوید نویپو در فاصله زمانی کوتاهی گردش مالی چند ده همتی ایجاد کرده است. از نگاه او، این تجربه انگیزه بانک و شرکت فناوری را برای توسعه محصولات اعتباری تازه افزایش داده است. اتصال SCF به پالیز نیز میتواند اعتبار را بهجای پرداخت منفرد، در امتداد روابط واقعی زنجیره تخصیص دهد و امکان رصد بهتر جریان مالی را فراهم کند.
غضنفری برای سنجش عملکرد فناوری نیز تعداد پروژههای تکمیلشده را معیار کافی نمیداند. از نگاه او، معیار اصلی باید ارزش ایجادشده برای بانک و مشتری باشد. یک محصول اعتباری زمانی موفق است که بتواند در مدتی کوتاه گردش مالی معناداری ایجاد کند یا دسترسی فعالان بخش کشاورزی به منابع مالی را بهبود دهد؛ نه اینکه صرفاً بهعنوان یک سامانه تازه به فهرست پروژههای فناوری اضافه شود.
هوش مصنوعی نیز در برنامههای این شرکت قرار دارد، اما نه بهعنوان هدفی مستقل. غضنفری تحلیل دادههای کشاورزی را نخستین حوزه اثرگذاری میداند؛ زیرا این صنعت دادههای فراوانی تولید میکند که میتوانند برای شناخت الگوها و تصمیمگیری دقیقتر استفاده شوند. به گفته او، پروژههای آزمایشی در حوزه تحلیل داده آغاز شدهاند، هرچند جزئیات و نتایج آنها هنوز در مصاحبه تشریح نشده است.
اولویت دوم هوش مصنوعی، اعتبارسنجی تخصصی کشاورزی است. مدل اعتبارسنجی در این صنعت با بانکداری تجاری تفاوت دارد؛ نوع دارایی، وثیقه، جریان درآمد و ریسکهای تولید در بخش کشاورزی ویژگیهای خاصی دارند. استفاده از دادههای تخصصی و مدلهای تحلیلی میتواند ارزیابی متقاضیان را به واقعیت فعالیت آنها نزدیکتر کند و تصمیم اعتباری را از الگوهای عمومی فراتر ببرد.
بااینحال، غضنفری بزرگترین تغییر موردنیاز بانک کشاورزی را نه یک سامانه یا فناوری مشخص، بلکه تغییر ذهنیت سازمانی میداند. از نگاه او، فرهنگ تحول دیجیتال زمانی شکل میگیرد که مدیران، بدنه بانک و تیم فناوری بپذیرند فناوری شریک تجاری کسبوکار است. معنای این تغییر آن است که آینده بانکداری تخصصی فقط به نوسازی زیرساخت وابسته نیست؛ باید همزمان شیوه تعریف مسئله، همکاری واحدها و معیار سنجش ارزش نیز تغییر کند.
