حقوق خالص در زوریخ ۳۸ برابر قاهره است؛ رتبه‌بندی دستمزد در ۶۹ کلانشهر جهان

فاصله درآمدی میان شهرهای بزرگ جهان فقط در تفاوت دستمزد خلاصه نمی‌شود. داده‌های گزارش «Mapping the World’s Prices 2026» نشان می‌دهد متوسط حقوق ماهانه پس از کسر مالیات در زوریخ به ۸٬۳۶۳ دلار می‌رسد؛ رقمی که بیش از ۳۸ برابر متوسط حقوق ۲۲۰دلاری قاهره است. سان‌فرانسیسکو نیز با ۷٬۶۰۱ دلار در جایگاه دوم قرار دارد و پنج شهر آمریکایی در میان ۱۰ شهر نخست دیده می‌شوند. بااین‌حال، این رتبه‌بندی هنوز نمی‌گوید کارکنان پس از پرداخت اجاره و هزینه خدمات ضروری واقعاً چه میزان قدرت خرید دارند.

شکاف ۳۸ برابری در دریافتی ماهانه

براساس داده‌هایی که ویژوال کپیتالیست منتشر کرده، متوسط حقوق ماهانه پس از کسر مالیات در ۶۹ شهر بزرگ جهان، از ۸٬۳۶۳ دلار در زوریخ تا ۲۲۰ دلار در قاهره تغییر می‌کند. به‌این‌ترتیب، دریافتی اسمی یک نیروی کار متوسط در صدر و انتهای جدول بیش از ۳۸ برابر تفاوت دارد.

داده‌های این رتبه‌بندی از گزارش Mapping the World’s Prices 2026 دویچه‌بانک گرفته شده و ارقام آن بر اطلاعات گردآوری‌شده توسط Numbeo استوار است. همه مبالغ نیز برای امکان مقایسه به دلار آمریکا تبدیل شده‌اند.

این تبدیل، مقایسه را ساده می‌کند، اما هم‌زمان اثر نرخ ارز را وارد جدول می‌کند. تضعیف پول ملی یک کشور می‌تواند جایگاه شهرهای آن را پایین بیاورد، حتی اگر حقوق کارکنان به پول محلی تغییر محسوسی نکرده باشد.

سوئیس در صدر؛ آمریکا با پنج شهر در میان ۱۰ رتبه اول

زوریخ با متوسط دریافتی ۸٬۳۶۳ دلار در ماه، رتبه نخست را دارد. سان‌فرانسیسکو با ۷٬۶۰۱ دلار دوم است و ژنو با ۷٬۴۴۴ دلار در جایگاه سوم قرار می‌گیرد. حضور دو شهر سوئیسی در سه رتبه نخست، سطح بالای دستمزد اسمی در این کشور را نشان می‌دهد؛ هرچند زوریخ و ژنو هم‌زمان از گران‌ترین شهرهای جهان هستند.

در ایالات متحده، علاوه‌بر سان‌فرانسیسکو، بوستون با ۶٬۲۵۸ دلار، نیویورک با ۵٬۵۳۴ دلار، شیکاگو با ۴٬۹۸۴ دلار و لس‌آنجلس با ۴٬۴۸۰ دلار در میان ۱۰ شهر نخست قرار گرفته‌اند. متوسط دریافتی سان‌فرانسیسکو حدود ۳۷ درصد بیشتر از نیویورک و نزدیک به ۷۰ درصد بیشتر از لس‌آنجلس است.

این فاصله را نمی‌توان فقط با تفاوت بهره‌وری توضیح داد. تمرکز شرکت‌های فناوری، خدمات مالی و صنایع دانش‌بنیان، ترکیب مشاغل پردرآمد و کمبود مسکن در بعضی شهرها هم‌زمان متوسط دستمزد و هزینه استخدام را افزایش داده‌اند.

یک اروپای چندسرعته

اختلاف دستمزد فقط میان قاره‌ها دیده نمی‌شود. متوسط حقوق خالص زوریخ تقریباً دو برابر لندن با ۴٬۲۸۹ دلار و بیش از دو برابر پاریس با ۳٬۶۲۲ دلار است. فاصله زوریخ با لیسبون، جایی که متوسط حقوق به ۱٬۶۰۸ دلار می‌رسد، از پنج برابر عبور می‌کند.

مادرید با ۲٬۵۰۹ دلار، بارسلونا با ۲٬۳۹۴ دلار، میلان با ۲٬۲۱۶ دلار و رم با ۱٬۹۹۳ دلار نیز پایین‌تر از قطب‌های پردرآمد شمال و مرکز اروپا قرار گرفته‌اند. این اختلاف، نتیجه ترکیبی از ساختار بازار کار، بهره‌وری، تخصص‌های غالب، مالیات، ارزش پول و ظرفیت شرکت‌ها برای پرداخت دستمزدهای بالاتر است.

چرا جایگاه توکیو غافلگیرکننده است؟

توکیو با متوسط حقوق خالص ماهانه ۲٬۳۹۴ دلار در رتبه سی‌ونهم قرار گرفته است؛ پایین‌تر از شهرهایی مانند دبی، تورنتو، برلین، سئول و اوکلند. دریافتی دلاری توکیو کمتر از یک‌سوم زوریخ است.

این جایگاه را نباید به‌تنهایی نشانه ضعف بازار کار ژاپن دانست. نرخ تبدیل ین به دلار، رشد محدود دستمزدهای اسمی و تفاوت ساختار مزایای شغلی در نتیجه نهایی اثر می‌گذارند. بخشی از رفاه کارکنان نیز ممکن است از خدمات عمومی، امنیت شغلی یا مزایایی تأمین شود که در عدد حقوق ماهانه منعکس نمی‌شوند.

حقوق خالص، همان قدرت خرید نیست

عبارت «پس از کسر مالیات» ممکن است این تصور را ایجاد کند که ارقام جدول، درآمد واقعاً قابل‌مصرف کارکنان را نشان می‌دهد؛ درحالی‌که هزینه مسکن، حمل‌ونقل، درمان، آموزش و خدمات شهری هنوز از این مبلغ کسر نشده است.

برای مثال، حقوق بالاتر در سان‌فرانسیسکو یا نیویورک با اجاره‌های سنگین و هزینه بالای خدمات همراه است. در مقابل، شهری با حقوق دلاری پایین‌تر ممکن است مسکن ارزان‌تر، حمل‌ونقل عمومی یارانه‌ای یا خدمات درمانی کم‌هزینه‌تری داشته باشد. بنابراین، برای مقایسه رفاه باید حداقل سه شاخص کنار یکدیگر قرار گیرند:

• حقوق خالص پس از مالیات؛
• هزینه سبد ضروری زندگی، به‌ویژه مسکن؛
• قدرت خرید محلی پس از پرداخت هزینه‌های ثابت.

میانگین شهر، تجربه یک کارمند معمولی نیست

شاخص منتشرشده «میانگین» حقوق است، نه الزاماً «میانه» آن. حضور گروه کوچکی از کارکنان بسیار پردرآمد می‌تواند میانگین یک شهر را بالا ببرد، بدون آنکه دریافتی اکثریت نیروی کار به همان اندازه افزایش یافته باشد.

از سوی دیگر، داده‌های Numbeo بر گزارش کاربران و داده‌های بازار متکی است. Numbeo اعلام می‌کند داده‌های جمع‌سپاری‌شده را با اطلاعات بازار، حذف داده‌های پرت و وزن‌دهی زمانی ترکیب می‌کند؛ بااین‌حال، تفاوت تعداد مشارکت‌کنندگان و ترکیب نمونه‌ها میان شهرها همچنان باید در تفسیر نتایج لحاظ شود.

معنای رتبه‌بندی برای بازار جهانی نیروی کار

این اختلاف برای شرکت‌های بین‌المللی و کسب‌وکارهای دورکار یک پیام روشن دارد: محل زندگی همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل قیمت‌گذاری نیروی کار است. استخدام یک تخصص مشابه در دو شهر می‌تواند هزینه‌های بسیار متفاوتی داشته باشد، اما تصمیم‌گیری صرفاً براساس حقوق دلاری ممکن است کیفیت نیروی انسانی، مالیات کارفرما، ثبات اقتصادی و هزینه نگهداشت کارکنان را نادیده بگیرد.

برای کارکنان نیز پیشنهاد حقوق بالاتر الزاماً به معنای افزایش رفاه نیست. معیار کاربردی‌تر، مبلغی است که پس از پرداخت مسکن و نیازهای ضروری باقی می‌ماند. رتبه‌بندی حقوق، نقطه شروع مقایسه شهرهاست؛ نه پاسخ نهایی به این پرسش که زندگی در کدام شهر از نظر اقتصادی بهتر است.