بخش بزرگی از زیستبوم هوش مصنوعی در شرکتهای کوچک و متوسط شکل گرفته است؛ اما الزامات مالی و زیرساختی پروانه AI-SP میتواند ورود این شرکتها به بازار را دشوار کند. مازیار نوربخش، رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران، در گفتوگو با راه پرداخت میگوید شرایط این پروانه فقط از عهده شرکتهای خصولتی و وابسته برمیآید.
نوربخش با اشاره به ضمانتهای مالی و ظرفیت پردازشی پیشبینیشده در این پروانه، این الزامات را با وضعیت اقتصادی کشور و توان کسبوکارهای خصوصی نامتناسب میداند. از نظر او، سیاستگذار در شرایطی مجوزی تازه ایجاد کرده که اقتصاد دیجیتال بیش از هر چیز به مجوززدایی و تسهیل فعالیت شرکتها نیاز دارد.
به گفته نوربخش، اکوسیستم هوش مصنوعی در ایران و جهان عمدتاً بر فعالیت کسبوکارهای کوچک و متوسط استوار است. این شرکتها اکنون در بخشهایی مانند صنعت، کشاورزی و معدن فعالیت میکنند و میتوانند از مسیر فناوری به افزایش بهرهوری کمک کنند. بااینحال، تحمیل الزامات سنگین ممکن است آنها را ناچار کند برای ادامه فعالیت به شرکتهای دارای مجوز وابسته شوند یا از بازار کنار بروند.
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران میگوید هدف و کارکرد پروانه AI-SP برای بخش خصوصی روشن نیست. او تأکید میکند که تنظیمگری میتواند از تصمیمهای ناگهانی و ایجاد بلاتکلیفی برای سرمایهگذاران جلوگیری کند، اما نباید خودش به مانع ورود تبدیل شود.
نوربخش از مخالفت کمیسیون و اعضای هیئترئیسه اتاق تهران با ابلاغ این پروانه خبر میدهد. به گفته او، اتاق تهران بنا دارد درباره این موضوع با عارف مکاتبه کند و درخواست جلسه بدهد. او همچنین معتقد است طراحان مقرراتی که چنین پیامدهایی برای بخش خصوصی دارند، باید درباره ضرورت و نتایج آنها پاسخگو باشند.
موضوع دیگر این گفتوگو، پیمانهای فاقد تعدیل است. نوربخش میگوید جهش نرخ ارز، افزایش دستمزد و تغییر قیمت مواد اولیه در اختیار پیمانکار نیست و حذف امکان تعدیل، ریسکهای پیشبینیناپذیر دولت را به بخش خصوصی منتقل میکند. این وضعیت میتواند تعداد شرکتکنندگان مناقصههای دولتی را کاهش دهد یا شرکتها را وادار کند هزینه پوشش ریسک را از ابتدا به قیمت پیشنهادی اضافه کنند.
به گفته او، در بعضی پروژهها افزایش هزینهها بهاندازهای است که ادامه قرارداد میتواند به زیان جدی یا حتی ورشکستگی پیمانکار منجر شود. اتاق تهران این موضوع را از مسیر کمیسیون مرتبط با رفع موانع کسبوکار پیگیری کرده و اگر به نتیجه نرسد، امکان طرح آن در شورای گفتوگو نیز وجود دارد.
نوربخش در پایان توضیح میدهد که مأموریت کمیسیون متبوعش، افزایش بهرهوری بنگاهها از مسیر تحول دیجیتال و نوآوری است. تمرکز کمیسیون در سال جاری بر هوش مصنوعی و رگتک قرار گرفته است؛ حوزههایی که به باور او باید به حل مسئله بنگاهها کمک کنند، نه اینکه با مقررات تازه به مانعی دیگر برای آنها تبدیل شوند.
