به مناسبت شصتوششمین سالگرد تأسیس بانک مرکزی ایران، راه پرداخت صفحه ویژه و تعاملی «در مرکز پول» را منتشر کرده است؛ پروندهای که تلاش میکند تاریخ و کارکرد بانک مرکزی را نه فقط بهعنوان یک نهاد سیاستگذار پولی، بلکه از دریچه تأثیری که بر پول، بانکداری، پرداخت و زندگی روزمره مردم دارد روایت کند.
بانک مرکزی ایران در ۱۸ مرداد ۱۳۳۹ آغاز به کار کرد. از آن زمان تاکنون، این نهاد در مرکز بخش مهمی از تحولات پولی و بانکی کشور قرار داشته است؛ از انتشار اسکناس و تنظیم نظام بانکی تا توسعه زیرساختهای پرداخت، سیاستگذاری پولی، نظارت بر مؤسسات اعتباری و مدیریت بخشی از زیرساختهای مالی کشور. صفحه ویژه راه پرداخت تلاش میکند این مسیر بیش از ششدههای را در قالبی تصویری، دادهمحور و تعاملی در دسترس مخاطبان قرار دهد.
در این پرونده میتوان تایملاین تحولات بانکداری مرکزی ایران را مرور کرد، با ۲۱ رئیسکل بانک مرکزی و دورههای مدیریتی آنها آشنا شد و تصاویر و امضاهای بازسازیشده رؤسای کل را دید. بخش دیگری از صفحه به قوانین مرجع بانک مرکزی، ساختار حقوقی و سازمانی، حوزه نظارت و شبکه بانکها، شعب، صرافیها و شرکتهای واسپاری اختصاص دارد.
«در مرکز پول» همچنین نگاهی مفصل به خودِ پول دارد؛ از تاریخ پول کاغذی در ایران تا مجموعهای از اسکناسهای در جریان، ایرانچکها، سکهها و اسکناسهای از رده خارجشده که مخاطب میتواند رو و پشت بسیاری از آنها را بهصورت تعاملی مشاهده کند. بخش شبکه پرداخت نیز سامانههای تسویه، زیرساختهای پولی و بانکی و مقررات مرتبط را در کنار یکدیگر قرار میدهد تا تصویری روشنتر از سازوکاری ارائه کند که انتقال پول در اقتصاد امروز ایران را ممکن میکند.
در بخشهای دیگر این صفحه، داستان نشان بانک مرکزی، ساختمان شیشهای بانک مرکزی و گروه ملی انفورماتیک روایت شده است. پرونده ویژهای نیز به محسن نوربخش اختصاص دارد که به آرشیو تصویری صفحه متصل میشود؛ آرشیوی شامل دهها تصویر تاریخی از مدیران، جلسات، رویدادها، ساختمانها و فضای بانک مرکزی در دورههای مختلف.
بخش پایانی صفحه با این پرسش شکل گرفته است که «بانک مرکزی امروز کجای زندگی ماست؟»؛ از کارت بانکی و انتقال وجه گرفته تا چک، خرید اینترنتی، پول نقد و شبکه بانکی. هدف این بخش نشاندادن پیوند میان نهادی است که ممکن است برای بسیاری دور از زندگی روزمره به نظر برسد و مجموعهای از فعالیتهایی که هر روز با پول انجام میدهیم.
صفحه ویژه «در مرکز پول» بخشی از تلاش راه پرداخت برای ثبت و روایت تاریخ فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت ایران است؛ روایتی که این بار به مناسبت ۶۶سالگی بانک مرکزی ایران، یکی از مهمترین نهادهای اقتصادی کشور را در مرکز توجه قرار داده است.
