راه پرداخت «اطلس صنعت بیمه ایران» را منتشر کرد؛ پروژهای دادهمحور و تعاملی که تلاش میکند تصویری یکپارچه از اندازه بازار بیمه، ترکیب رشتهها و بازیگران، جغرافیای بیمه، اکوسیستم، توزیع دیجیتال، روندهای فناوری و مسیر تاریخی این صنعت ارائه دهد. دادههای اصلی این اطلس سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ و چهارماهه نخست ۱۴۰۵ را پوشش میدهند.
صنعت بیمه ایران در سالهای اخیر همزمان با رشد ریالی بازار، توسعه کانالهای دیجیتال و ورود فناوری به بخشهای مختلف زنجیره ارزش با تغییراتی روبهرو شده است. اطلس صنعت بیمه ایران پروژهای از راه پرداخت است که میکوشد این تحولات را نه فقط از زاویه فروش آنلاین بیمه، بلکه از منظر داده و زیرساخت، ارزیابی ریسک، طراحی محصول، توزیع، اعتبار و فرایند رسیدگی به خسارت بررسی کند.
تصویری از اندازه بازار بیمه ایران
یکی از بخشهای اصلی اطلس به اندازه بازار اختصاص دارد. بر اساس دادههای مورد استفاده در این پروژه، حقبیمه تولیدی صنعت بیمه در سال ۱۴۰۴ به ۷۷۸.۷ همت و خسارت پرداختی به ۵۱۱.۲ همت رسیده و نسبت خسارت ۶۵.۷ درصد گزارش شده است. در اطلس، میان دادههای رسمی بیمه مرکزی، دادههای شرکتی و برآوردهای بازار تفکیک شده تا مخاطب بتواند منشأ هر عدد را نیز ببیند.
اطلس همچنین دادههای چهارماهه نخست ۱۴۰۵ را مرور میکند. در این دوره، حقبیمه تولیدی ۴۸۳.۷ همت و خسارت پرداختی ۲۴۳.۷ همت اعلام شده است. تعداد بیمهنامههای صادرشده نیز ۲۷ میلیون مورد و نسبت خسارت ۵۰.۴ درصد بوده است. در خود اطلس توضیح داده شده که دادههای این دوره بر اساس خوداظهاری شرکتها هستند و رشدها نسبت به دوره مشابه سال قبل محاسبه شدهاند.
یکی دیگر از نمودارهای اطلس، مسیر رشد بازار از سال ۱۳۹۹ را دنبال میکند. این بخش تفاوت میان رشد ریالی حقبیمه و رشد تعداد بیمهنامهها را نشان میدهد؛ حقبیمه تولیدی بهصورت اسمی تا ۱۴۰۴ حدود ۹.۴۹ برابر سطح سال ۱۳۹۹ شده، در حالی که تعداد بیمهنامهها تا سال ۱۴۰۳ حدود ۱.۲۶ برابر شده است. ارقام حقبیمه در این مقایسه تعدیل تورمی نشدهاند.
از ترکیب رشتهها تا جغرافیای بیمه
در بخش دیگری از اطلس صنعت بیمه ایران، کاربران میتوانند ترکیب بازار در چهارماهه نخست ۱۴۰۵ را بهصورت تعاملی بررسی کنند و برای رشتههای مختلف، حقبیمه، خسارت و نسبت خسارت را ببینند.
اطلس در عین حال یادآور میشود که سهم شرکتها و رشتهها در دورههای کوتاه میتواند تحت تأثیر قراردادهای بزرگ تغییر کند و به همین دلیل دادههای چهارماهه را باید با در نظر گرفتن محدودیتهای آنها تحلیل کرد.
بخش «جغرافیای بیمه» نیز امکان مقایسه استانها را بر اساس شاخصهایی مانند ضریب نفوذ بیمه، سهم حقبیمه، سرانه بیمه و سهم از تولید ناخالص داخلی فراهم میکند. دادههای این بخش بر مبنای سالنامه آماری بیمه مرکزی در سال ۱۴۰۳ تنظیم شدهاند.
یک صنعت با چندین لایه
بخش دیگری از این پروژه با عنوان «یک صنعت، چندین لایه» به اکوسیستم صنعت بیمه اختصاص دارد. در این بخش بازیگران صنعت در لایههای مختلف و در ارتباط میان ریسک، سرمایه و داده نمایش داده شدهاند.
اطلاعات مربوط به تعداد بیمهگران و شبکه فروش از دادههای رسمی و نمونههای بازارگاهها و فناوری از گزارشهای تخصصی بازار گردآوری شدهاند. در اطلس نیز تأکید شده که نمونههای فناوری و مدلهای تعبیهشده، فهرست جامعی از تمام بازیگران بازار محسوب نمیشوند.
فروش دیجیتال چه سهمی از بازار بیمه دارد؟
یکی از موضوعاتی که در پرونده بیمه دیجیتال راه پرداخت نیز بهصورت مستمر دنبال میشود، تغییر مدلهای توزیع و فروش بیمه است.
در اطلس صنعت بیمه ایران، برآورد تکراسا از بازار سال ۱۴۰۳ نیز بررسی شده است. بر اساس این برآورد، سهم فروش بازارگاهها از کل بازار بیمه حدود ۳.۶ درصد بوده است. این رقم در اطلس بهصراحت بهعنوان برآورد تکراسا و نه آمار رسمی بیمه مرکزی معرفی شده است.
یک مطالعه موردی از رفتار کاربران ازکی نیز در این بخش آمده است. در این مطالعه، ۵۴ درصد خریدها اقساطی بوده و ۷۲ درصد کاربرانی که بیمه فعال نداشتهاند، خرید اقساطی انجام دادهاند. این ارقام صرفاً رفتار کاربران ازکی را نشان میدهند و در اطلس نیز تأکید شده که نباید آنها را مستقیماً به کل بازار بیمه ایران تعمیم داد.
بیش از یک قرن صنعت بیمه در یک تایملاین
یکی از بخشهای تصویری و تعاملی اطلس، تاریخ صنعت بیمه ایران را در قالب ۱۳ نقطه عطف دنبال میکند. این نقاط عطف تحولات مرتبط با مالکیت، قانونگذاری، توزیع و فناوری را در کنار یکدیگر قرار میدهند تا مخاطب بتواند مسیر شکلگیری و تحول صنعت را در یک نمای واحد ببیند.
در کنار تاریخ ایران، اطلس نگاهی نیز به مسیر فناوری بیمه در جهان دارد و نمونههایی از مدلهای مبتنی بر هوش مصنوعی در قیمتگذاری، پردازش خسارت، بیمه تعبیهشده و شرکتهای AI-native را مرور میکند. این نمونهها با هدف نشان دادن جهت حرکت فناوری انتخاب شدهاند و قرار نیست رتبهبندی بازیگران بازار باشند.
تحول دیجیتال فقط فروش آنلاین نیست
یکی از ایدههای اصلی این پروژه این است که دیجیتالیشدن صنعت بیمه را نمیتوان تنها به انتقال فروش بیمهنامه به وبسایت یا اپلیکیشن محدود کرد.
کیفیت و استانداردسازی داده، تبادلپذیری سامانهها، ارزیابی ریسک، طراحی محصول، تجربه خسارت و اتصال بیمه به اعتبار و دیگر خدمات مالی، از موضوعاتی هستند که در اطلس بهعنوان اجزای مرحله بعدی تحول دیجیتال این صنعت مطرح شدهاند.
راه پرداخت تحولات این حوزه را علاوه بر بیمه دیجیتال، در پرونده اینشورتک نیز دنبال میکند.
دادهها از کجا آمدهاند؟
منابع مورد استفاده در اطلس در چند گروه از یکدیگر تفکیک شدهاند: دادههای رسمی بیمه مرکزی، دادههای شرکتی از جمله گزارش سال ۱۴۰۴ ازکی، برآوردهای تکراسا و آرشیو تحریری راه پرداخت برای موضوعات مربوط به فناوری، تنظیمگری و بازیگران صنعت.
این تفکیک به مخاطب کمک میکند بداند هر عدد یا تحلیل از چه نوع منبعی آمده و تا چه اندازه میتوان آن را به کل بازار تعمیم داد.
«اطلس صنعت بیمه ایران» بخشی از پروژههای دادهمحور راه پرداخت برای ترسیم تصویری دقیقتر از صنایع مالی و فناوری ایران است. این پروژه قرار است در کنار پوشش مستمر اخبار، گزارشها و تحلیلهای مرتبط با بیمه، بیمه دیجیتال و اینشورتک، بهعنوان یک مرجع تصویری و دادهای برای شناخت ساختار و تحولات این صنعت مورد استفاده قرار گیرد.
